کتابها ‹ دیدگاهها - جلد دوم ‹ بخش ۱۱
دیدگاهها - جلد دوم
بخش ۱۱ از ۱۲پیام تسلیت به مناسبت درگذشت پاپ ژان پل دوّم رهبر مسیحیان کاتولیک ۱۳۸۴/۱/۱۵ بسم الله الرحمن الرحیم إنا لله وإنا إلیه راجعون پاپ ژان پل دوّم رهبر مسیحیان کاتولیک از دنیا، رفت راهی که همه باید آن را کنیم. او عملاً مخالف خشونت جنگ، ظلم و تجاوز بود و پیوسته به قدر توان خویش از مظلومان و محرومان جهان از هر گروه و ملتی حمایت میکرد. او بر حسب عقل و فطرت خویش و تعلیمات پیامبر صلح و دوستی حضرت یح الا برای انسانها ارزش قائل بود و در راه صلح و امنیت جهانی قدم بر میداشت. ایشان یکی از پایه گذاران گفتگو بین ادیان توحیدی بود، و هرگز از قدرت خویش سوء استفاده نکرد. مسیت این مصیبت را به همۀ مسیحیان جهان بویژه مسیحیان کاتولیک، و همه طرفداران صلح و عدالت تسلیت میگویم؛ و از همه پیروان حضرت مسیح (علی نبینا وآله وعلیه الصلوة والسلام) انتظار میرود همچون حضرت مسیح با هر نحو ظلم و تجاوز به حقوق دیگران مخالفت نمایند شایسته است که جانشین ایشان با هماهنگی همه رهبران دینی و مذهبی جهان در راه صلح و عدالت و تقریب ادیان الهی قدم بردارند. اینجانب به همۀ قدرتمندان جهان از مسلمان و غیر مسلمان که بسا به بهانه حمایت از حق و دموکراسی از قدرت عاریتی خود سوء استفاده نموده و با خشونت و بگیر و ببند با ملتها برخورد تند و ناشایست میکنند یادآور میشوم که مرگ و
پیام تسلیت به مناسبت درگذشت پاپ ژان پل دوّم ۴۰۵ حساب و کتاب قیامت را فراموش نکنند و به گونه ای رفتار نمایند که از خود نام نیک باقی گذارند. به امید روزی که بر حسب اعتقاد ما و اخبار وارده از عترت پیامبر با تهیؤ و آمادگی ملتها، منادی صلح جهانی حضرت مهدی موعود به همراهی حضرت مسیح الا ظاهر گردد و جهان را از عدل و داد پر نماید. والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته. ۱۵ فروردین ۱۳۸۴ - ۲۴ صفر ۱۴۲۶ - ۴ آوریل ۲۰۰۵ قم المقدسة - حسینعلی منتظری
پاسخ به پرسشهای انجمن اسلامی دانشجویان فیزیک دانشگاه صنعتی اصفهان پیرامون اهمیت شورا از نظر اسلام و قانون اساسی الله بسمه تعالی محضر مبارک آیتالله العظمی منتظری ۱۳۸۴/۱/۱۸ با آرزوی سلامتی شما و طول عمر برای آگاهی بخشی و روشنگری جامعه و بیان آنچه بر سر آرزوهای به حق این ملت رنج کشیده از مشروطیت تا به حال آمده است. بیست و شش سال از انقلاب اسلامی ایران میگذرد از اهداف انقلاب حاکمیت بخشی حکومت مردمی بود و یکی از نمونه های بارز آن مطرح شدن شوراهای شهر و روستا در قانون اساسی است که اجرای به حق و درست آن همچون بغضی و فریادی در گلوی آیتالله طالقانی ماند و تاکنون آنچنان که باید این شوراها مورد توجه قرار نگرفته است، که شاید علت آن را تنها میتوان نوشدارو پس از مرگ سهراب دانست که تا تنور داغ بود نان به آن نچسباندند تا سرد شد و نیروها کنار رفتند و پتانسیل نیروها هرز رفت و تلف شد. برآن شدیم که به بهانۀ نهم اردیبهشت که به نام شوراها نامگذاری شده به مدت سه روز در دانشگاه صنعتی اصفهان به بررسی ابعاد شوراها بپردازیم به این دلیل دست آگاهی بخشی به شما دراز کردیم و مزاحم وقت شما شدیم در همین زمینه سؤالاتی را مطرح کرده ایم، امید است گامی در جهت تعالی حاکمیت و تفکر و فرهنگ شورایی برداشته شود. انجمن اسلامی دانشجویان فیزیک دانشگاه صنعتی اصفهان ۱ - شورا در اسلام چگونه مطرح میشود؟ ۲ با توجه به اینکه حضرتعالی رئیس خبرگان قانون اساسی بوده اید، جایگاه شوراها را در
پاسخ به پرسشهای انجمن اسلامی دانشجویان فیزیک ۴ تصمیم گیری کشور در زمانی که مطرح شد تا چه حد میدیدید و اکنون در چه حد، و اساساً هدف از مطرح شدن آن چه بود؟ براستی چرا و به چه دلیل یا دلایلی تشکیل شوراها تا سال ۱۳۷۸ به تأخیر افتاد؟ ۴ راه حلهای پیشنهادی شما برای حاکمیت تفکر و فرهنگ شورایی چیست؟ با تشکر از شما که حوصله کردید و خواندید عذرخواهی میکنیم از این که در فرصتی کم از شما خواستار جواب هستیم. جواب شما به این نامه در برنامه همایش شوراها در دانشگاه صنعتی اصفهان پخش میگردد. با سلام و تحیت بسمه تعالی در اسلام به شورا اهمیت زیادی داده شده است. در مقطعی که در دنیا حکومت های دیکتاتوری و فردی رایج بود اسلام نظام حاکمیت خود را بر اساس شو را بنا نهاد و حتی سوره ای از قرآن به نام «شوری» نامگذاری شد، که در آن سوره مشورت در امور اجتماعی در عرض فرائض مهم دینی و اخلاق نیکو و پسندیده قرار گرفت. در قرآن چنین آمده: والذین یجتنبون کبائر الاثم والفواحش و إذا ما غضبوا هم یغفرون * والذین استجابوا لربّهم و أقاموا الصلوة و أمرهم شوری بینهم و مما رزقناهم ینفقون (شوری/ ۳۷ و ۳۸) «آنهایی که از گناهان کبیره و فحشا اجتناب کرده و هرگاه غضب کردند (از افراد مورد غضب) گذشت میکنند و دعوت پروردگار خود را استجابت نموده و نماز را به پاداشته و امور خود را با هم مشورت میکنند و از آنچه به آنان داده ایم انفاق مینمایند.
از طرف دیگر خداوند پیامبراکرم را با این که متصل به وحی و از گناه و خطا مصون بود، امر به مشورت با مردم در امور اجتماعی نمود و فرمود: «و شاورهم فی الأمر . (آل عمران/ ۱۵۹) کلمة «الأمر» مر هرچند به حسب مفهوم لغوی عام است و شامل تمام امور فردی و اجتماعی میشود ولی در اصطلاح قرآن و بسیاری از روایات مربوطه و نیز قدر متیقن از آن همان امور حکومتی و از جمله موضوع جنگ است. بر این اساس حاکمیت در اسلام چه در مقام قانونگذاری و چه در مقام اجرا به معنای عام، باید مبتنی بر مشورت و آراء مردم باشد؛ یعنی رضایت و نظر مردم حدوثاً و بقائاً باید در حاکمیت اسلامی اصل و اساس باشد. و از همین جهت بود که در قانون اساسی کشور جایگاه خاصی پیدا کرد؛ ولی متأسفانه این جایگاه روز به روز ضعیف و مورد بی توجهی قرار گرفته است تا آنجایی که امروز چهرۀ حاکمیت اسلامی در دنیا و در بین اکثریت ملت مشوّه گشته و از آن به عنوان حکومت فردی و استبدادی تعبیر میکنند. و تنها راه حل این است که این اصل قرآنی که مطابق با عقل و تجربه بشری میباشد احیا گردد و رضایت مردم و مشورت با آنان در تمام سطوح حاکمیت به دور از شعار و عوامفریبی مورد عمل قرار گیرد. یکی از طرق احیای این، اصل تشکیل احزاب مستقل و متعهد و نیز به روز فعّال و پافشاری دائمی مردم بر احقاق حق خود از راههای ممکن است، که زمینه ایجاد آن به حسب شرائط متفاوت و ابزارهای موجود در دست مردم به گونه های مختلف فراهم میگردد. توفیق همگان را از خدای متعال مسألت دارم. إنشاءالله موفق باشید. والسلام علیکم و رحمة الله. ۱۳۸۴/۱/۱۸ حسینعلی منتظری
پاسخ به پرسشهای سایت امروز پیرامون دو رخداد سیاسی حضرت آیتالله العظمی منتظری با سلام و احترام بسمه تعالی ۱۳۸۴/۱/۳۰ خواهشمند است نظر خود را پیرامون دو رخداد ذیل جهت تنویر افکار عمومی اعلام فرمایید: ۱ - آیتالله جنتی در خطبه های نماز جمعه گفته اند امروز نیز افراد منافق صفت وجود دارند که حرکات نفاق انگیزی میکنند و نقشه براندازی نظام را میکشند بسیاری از آنها از نظر قضایی یک پرونده کامل دارند که اگر مشکلی نباشد و پرونده های آنان به دادگاه بیاید، هیچ وکیلی نمیتواند از آنها دفاع کند و هر قاضی که باشد حکم به اعدام آنها میدهد حتی حکم برخی از آنها صادر و در تجدیدنظر تأیید شده است ولی این حکم به دلیل مصلحت اندیشی باقی مانده است». محتوای سخنان ایشان را از دیدگاه فقهی و حقوقی چگونه ارزیابی میکنید؟ ۲ دکتر معین پیشنهاد انتصاب معاون حقوق بشر در صورت موفقیت در انتخابات ریاست جمهوری را ارائه داده اند. آیا این معاونت پیشنهادی میتواند از ایده به عمل تبدیل شود، و میزان تأثیرگذاری احتمالی آن در دفاع از حقوق شهروندان چگونه خواهد بود؟ با سلام و تحیت بسمه تعالی با سپاس - سایت امروز جواب -۱ متأسفانه برخی از سخنان و اظهار نظرها آن هم به صورت قاطع و در لفافه قانونی از تریبون نماز جمعه غیر منتظره و موجب تعجب است؛ و تأسف بیشتر
زمانی است که گوینده در موضع نظارت بر قوانین جای داشته باشد. به طور کلی در مورد سؤال باید گفت: اوّلاً: حکم به مهدورالدم بودن افراد قبل از تشکیل دادگاه صالحه برخلاف عقل و شرع و خلاف همۀ قوانین است. چنین حکمی منوط به اثبات موضوع در دادگاه صالح نزد قاضی شرع جامع الشرایط است و در رابطه با اتهامات سیاسی که مورد سؤال میباشد - علاوه بر آن از نظر قانونی لازم است دادگاه به صورت علنی و با حضور هیئت منصفه و وکیل مدافع و در جوّی کاملاً آزاد انجام گیرد، و محاکمات سرّی و فرمایشی و احکام صادره ارزش شرعی و قانونی نخواهد داشت. ثانیاً: اعلام حکم اعدام برای مخالفین سیاسی از تریبون نماز جمعه برای اسلام و تشیع و حاکمیت خطر جدی دارد و هرگز به صلاح نمیباشد. طرح چنین مطالبی در خطبه های نماز جمعه که باید در ارتباط با مصالح کلان دین و کشور و دعوت به تقوا و مکارم اخلاق و همبستگی ملت، باشد نه تنها تناسبی نداشته بلکه با اهداف آن منافات دارد و موجب ترویج خشونت و تهدید عمومی نسبت به تمام مخالفین سیاسی و جناحهای غیر وابسته به حاکمیت و زمینه سازی برای برخوردهای خودسرانه و غیرقانونی شده و خدای ناکرده باعث مشوّه شدن چهرۀ جهانی اسلام و تشیع و حاکمیت دینی میگردد. گویا آقایان مسائل سابق را فراموش کرده و از آن درس نگرفته اند. جواب ۲ دفاع از حقوق انسانها بویژه شهروندان وظیفه همه افراد و جناحها و بخصوص دولت است؛ و باید به هر نحو ممکن به این وظیفه عمل شود. این که آقایان کاندیداها بتوانند به وعده های داده شده خود عمل نمایند امر دیگری است، بخصوص با توجه به تضادی که در قانون اساسی کنونی وجود دارد که رئیس جمهور مسئول ولی عملاً و قانوناً فاقد قدرت لازم است و نهادهای غیر پاسخگو که بیشترین نقض حقوق بشر توسط آنها انجام میشود دارای بیشترین قدرت - میباشند. إن شاء الله موفق باشید. والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته. ۱۳۸۴/۱/۳۰ حسینعلی منتظری
پیام تسلیت به مناسبت چهلمین روز درگذشت مرحوم آیتالله آشتیانی ۱۳۸۴/۲/۱۰ بسم الله الرحمن الرحیم إنا لله وإنا إلیه راجعون چهل روز از رحلت عالم بزرگوار استاد فلسفه و عرفان مرحوم آیتالله سید جلال الدین آشتیانی (طاب ثراه) میگذرد. محقق توانایی که پس از تعلّم نزد اساتید بزرگ حکمت و عرفان و تعمّق و تأمل در آثار اساطین دانش و معرفت، توانست بسیاری از کتب و آثار علمی گذشتگان در دو علم مزبور را که میراث فرهنگی عالم اسلام به شمار میرود به گونه ای ماهرانه تدریس شرح تعلیق و احیا نموده و در دسترس اهل تحقیق قرار دهد. از صفات بارز آن استاد محقق که شایان ذکر و پیروی بویژه برای اهل دانش است استقلال و حریت در ابراز نظر بدون ملاحظات یا تعارفات مرسوم و معمول بود؛ و نیز با اینکه در فنّ فلسفه و عرفان تبحر داشت هیچگاه آن را دستاویز و ابزار رسیدن به مطامع دنیا و مال و جاه و شهرت قرار نداد این قبیل اشخاص به لحاظ روحیه استقلال و آزادگی متأسفانه در دوران حیات خود معمولاً در انزوا و مورد بی توجهی قرار گرفته و پس از رحلت مورد تمجید واقع میشوند. بجاست تألیفات آن عالم بزرگ مورد استفادهٔ اهل دانش و فضل قرار گیرد، و حوزه های علمیه شیعه که پایگاه اصلی نشر معارف دینی است استقلال خود را حفظ نموده تا بتواند در دامان خود محققان ژرف اندیش و آزاد در تمام رشتههای علوم اسلامی را بپروراند. اینجانب رحلت آن مرحوم را به پیشگاه مقدس حضرت ولی عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف و علمای اعلام و اساتید محترم حوزه و دانشگاه تسلیت گفته،
و برای ایشان علوّ درجات و حشر با اجداد طاهرین و برای همه بازماندگان محترم صبر جمیل و اجر جزیل از خداوند بزرگ و مهربان مسألت مینمایم. والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته. ۱۳۸۴/۲/۱۰ قم حسینعلی منتظری
۱۳۸۴/۲/۲۷ «۹۷) پیام به مناسبت حمله وحشیانهٔ حکومت یمن به شیعیان بسم الله الرحمن الرحیم و سیعلم الذین ظلموا أی منقلب ینقلبون حمله وحشیانه حکومت یمن به طوایف مختلف شیعیان و کشتار و قلع و قمع بسیاری از آنان و از بین بردن و سوزاندن کتابهای مذهبی از جمله نهج البلاغه و صحیفه سجادیه موجب ناراحتی و تأسف شدید همه جوامع اسلامی شده است. اینگونه جنایات از حکومتی که با رژیم بعث صدام همکاری داشته و اکنون نیز پناهگاه افسران فراری ارتش صدام میباشد جای تعجب نیست. از قرار اطلاع اخیراً فرقه وهابیه که با تشیع و شیعیان کینه قدیمی دارند در ارکان حکومت یمن نفوذ پیدا کرده و با تحریکات آنها جنایتهای مذکور توسط حکومت انجام شده و میشود. حکومت یمن باید از عاقبت کار حکومت صدام که آن همه ظلم و جنایت را بر ملت مظلوم عراق و بخصوص شیعیان روا داشت عبرت بگیرد. هر حکومتی که بقای خود را بر اساس ظلم و تعدی بر ملت خود و قلع و قمع افراد و طبقات قرار دهد عاقبتی جز فنا و نابودی نخواهد داشت. «الملک یبقی مع الکفر ولا یبقی مع الظلم» انتظار میرود مجامع جهانی حقوق بشر سازمان ملل متحد، سازمان کنفرانس، اسلامی عالمان آگاه در کشورهای اسلامی و نویسندگان متعهد در مقابل حوادث
جاری در یمن بیتفاوت نباشند و با اعزام هیئت و فشارهای سیاسی از مظالمی که بر طوایف شیعه در یمن وارد میشود جلوگیری نمایند. دارم از خداوند متعال نصرت و عزت اسلام و مسلمین و دفع شر ظالمین را مسألت والسلام علی جمیع الاخوة والاخوات و رحمة الله و برکاته. ۸ ربیع الثانی ۱۴۲۶ - ۱۳۸۴/۲/۲۷ قم المقدسة - حسینعلی منتظری
۱۳۸۴/۲/۳۱ (۹۸) مصاحبه دبیر خبرگزاری «رویترز» بسمه تعالی) من تاکنون دربارۀ انتخابات ریاست جمهوری این دوره اظهار نظر نکرده ام. تضاد در قانون اساسی در اثر مسئولیتهای ریاست جمهوری و عدم قدرت او در مقابل دیگران. ادامهٔ اشغال عراق توسط آمریکا کار درستی نیست. اشغال سفارت آمریکا در ایران با این که همۀ ما نیز تأیید کردیم کار درستی نبود. ادامه قطع روابط با آمریکا به مصلحت کشور نیست. در ابتدا آیتالله العظمی منتظری نسبت به فیلترگذاری سایت خود و بایکوت خبری و تحریمی که نسبت به ایشان در رسانه های داخلی اعمال میشود اشاره کردند و از انعکاس بیطرفانه اخبار و مطالب در خبرگزاری رویترز تشکر کردند. انتخابات ریاست جمهوری ] دبیر خبرگزاری سپس از علت سردی مردم بخصوص جوانها و عدم اشتیاق نسبت به انتخابات ریاست جمهوری جویا شد. آیتالله منتظری اظهار داشتند من تا حال در موضوع انتخابات ریاست جمهوری : این دوره اظهار نظر نکرده ام و علت آن و نیز علت سردی مردم این است که در قانون اساسی فعلی تضاد وجود دارد.
از طرفی مسئولیتهای زیادی بر عهده رئیس جمهور گذاشته شده و از طرف دیگر اهرمهای قدرت در دست بالاترهاست و رئیس جمهور فاقد قدرت بر انجام مسئولیت هایش میباشد مسئولیت باید با قدرت همراه باشد، نیروی نظامی و انتظامی و صدا و سیما باید در اختیار رئیس جمهور باشد و در عوض او در برابر مردم پاسخگو باشد. بنابراین در شرایط فعلی انتخاب رئیس جمهور با این همه توقعات مردم دردی از کشور دوا نمیکند. آدم عاقل کاری را که بی نتیجه است انجام نمیدهد. شما ملاحظه کردید آقای خاتمی با داشتن ۲۲ میلیون رأی مردم و امیدهای زیادی که همه به او داشتند بلکه بتواند خیلی از مشکلات را حل کند در مقابل قدرت بالاترها نتوانست کاری انجام دهد و حتی دو لایحه اصلاحیه ای که به مجلس برد آخرش مجبور شد آنها را پس بگیرد. در چنین وضعیتی واقعاً آیا رئیس جمهوری جز یک تدارکاتچی برای مقامات بالا میباشد؟ به نظر من علت سردی مردم همین است. [اختیارات رئیس جمهور در قانون اساسی ] سپس دبیر خبرگزاری با اشاره به این که بعضی میگویند آقای خاتمی سیاستمدار خوبی نبود و لذا نتوانست کار مهمی انجام دهد ولی بعضی از کاندیداهای فعلی سیاستمدار با تجربه ای هستند نظر آیتالله منتظری را جویا شد. ایشان :گفتند: من نسبت به مقایسهٔ مذکور نظری ندارم اما شما ملاحظه کنید وقتی ولایت مطلقه در قانون اساسی مطرح میشود و در اصل ۱۱۰ همه اهرمهای قدرت در اختیار ولایت مطلقه قرار داده میشود رئیس جمهور هر کسی باشد نمیتواند کاری انجام دهد. دبیر خبرگزاری :گفت آیا منظور شما این است که دین باید از سیاست جدا شود و یک سیستم سکولار حاکم شود؟ آیتالله منتظری گفتند: من نمیگویم دین از سیاست جدا شود، سیاست جزء دین است و دین مقدس اسلام نسبت به همۀ شئون انسانها حتی سیاست و حاکمیت نظر دارد، بلکه میگویم: اوّلاً باید دین را به طور صحیح فهمید، و ثانیاً نباید از دین استفادهٔ
مصاحبه دبیر خبرگزاری «رویترز» FIVO ابزاری و سوء استفاده نمود دین با سیاست تضادی ندارد تضادی که هست بین مسئولیتهای رئیس جمهور و نداشتن اختیارات کافی از طرفی و دادن اختیارات مطلق به ولی فقیه و نداشتن مسئولیت و پاسخگو نبودن او از طرف دیگر میباشد، و نباید این تضاد را به گردن دین گذاشت. دبیر خبرگزاری سپس :گفت ولی شما یکی از کسانی بودید که در تنظیم قانون اساسی نقش زیادی داشتید. آیتالله منتظری گفتند بلی من در تدوین قانون اساسی اوّل نقش زیادی داشتم. ولی اوّلاً در آن شرایط موقعیت و قداست و نفوذ معنوی مرحوم آیتالله خمینی مطرح بود و ما هم تجربه قانون نویسی نداشتیم و امروز در اثر تجربه به نکاتی توجه پیدا کردیم که آن روز توجه نداشتیم. روزی به آیتالله بروجردی گفتم: شما سابقاً مطلب دیگری فرمودید ایشان فرمودند: «أنا کل یوم رجل من در هر روز مرد دیگری هستم. وثانیاً ولایت مطلقه در قانون اساسی اوّل نبود و بعداً آقایان آن را در بازنگری اضافه کردند و من به آن رأی ندادم. ایشان در جواب دبیر خبرگزاری که پرسید به نظر شما آیا باید قانون اساسی عوض شود و اختیارات و مسئولیتهای رهبری و ریاست جمهوری مجدداً بررسی شود؟ گفتند: به هر حال به مناسبت حکم و موضوع وظیفۀ ولایت فقیه از باب تخصص او در فقه نظارت بر اسلامی بودن قوانین و اجرائیات کشور است نه اینکه او در همه کارها دخالت کند و پاسخگو هم نباشد. هر کاری باید به کارشناس و متخصص آن ارجاع شود و او هم پاسخگو باشد. دخالت های آمریکا در کشورهای اسلامی و عراق ] آنگاه آیتالله منتظری در رابطه با دخالتهای آمریکا در کشورهای اسلامی گفتند: مطابق یک ضرب المثل هزار دوست برای انسان کم است و دشمن یکی هم زیاد
است. اکنون آمریکا از طرفی با دخالت در کشورهای اسلامی همچون افغانستان و عراق و جاهای دیگر به بهانه بردن دموکراسی و آزادی به آن کشورها، مسلمانان را روی خودش حساس کرده است و لذا رئیس جمهور یا سایر رجال سیاسی آمریکا به هر کشوری میروند مردم علیه آنان تظاهرات میکنند و شعار میدهند. دموکراسی را که به اجبار نمیشود به کشوری صادر نمود باید کاری کرد که رشد سیاسی مردم زیاد شود و خودشان کشورشان را به سمت آزادی و دموکراسی سوق دهند. شوروی را دیدید با آن همه قدرتی که داشت سرانجام فروپاشید حکومتی که بخواهد بر اساس زور و چماق کار بکند بالاخره شکست میخورد مخصوصاً در دنیای امروز. و از طرف دیگر باید به آمریکائیها گفت شما از نفت و سایر امکانات کشورهای اسلامی استفاده میکنید آن وقت دولت غاصب اسرائیل را که مردم فلسطین را سرکوب کرده و میکند تقویت میکنید این سیاست بسیار غلطی است. دبیر خبرگزاری گفت: نتیجه دخالت آمریکا در عراق این شد که حکومت صدام سقوط کرد و یک حکومت مردمی که اکثریت رجال آن شیعه هستند بر سر کار آمد، آیا این سیاست بدی بود؟ آیتالله منتظری گفتند: قبول دارم اصل آمدن آمریکا و ساقط کردن حکومت صدام خدمتی بود به مردم عراق اما باقی ماندن آمریکا در عراق به ضرر خودشان است. حالا که یک حکومت مردمی بر سر کار آمد خوب است که آمریکایی ها و سایر اشغالگران نیروهایشان را از عراق خارج کنند، وگرنه باتلاقی میشود برای آنها مانند ویتنام در افغانستان هم ماندن آمریکا غلط است و به ضرر خود آمریکا میباشد. باید کاری بکنند که مردم عراق و افغانستان احساس استقلال بکنند و بدانند که دیگر کشورشان را باید خودشان اداره کنند. دبیر خبرگزاری :گفت شما فکر میکنید مردم عراق در شرایط فعلی قادر هستند که جلو شورشهایی را که اکنون جریان دارد بدون کمک آمریکا بگیرند؟ آیتالله منتظری اظهار داشتند: اصولاً وجود آمریکایی ها در عراق این شورشها را
مصاحبه دبیر خبرگزاری «رویترز» زیادتر میکند و بهانه به دست شورشیان میدهد تا به نیروهای آمریکائی حمله کنند و قهراً مردم هم صدمه میبینند. تقسیم قدرت در عراق ] ۴ آنگاه ایشان در رابطه با تقسیم قدرت بین شیعه و سنی در عراق گفتند: گرچه در حدود دوازده درصد مردم عراق سنّی هستند و اکثریت قاطع شیعه میباشند، ولی حکومت سابق چون به سنّیها گرایش داشت همه کارهای حساس در دست آنها بود، لیکن امروز باید شیعه و سنّی و عرب و کرد همه در قدرت و حکومت و اداره کشور با هم شریک باشند. [ رابطه ایران با آمریکا ] آیتالله منتظری در مورد داشتن رابطه با آمریکا اظهار داشتند: به نظر من امروز دیگر قطع رابطه با آمریکا به مصلحت کشور ما نیست. ما فقط اسرائیل را چون غاصب است به رسمیت نمیشناسیم. البته منظور من از داشتن رابطه با آمریکا این نیست که به استقلال کشور ما ضربه بخورد و آمریکا بخواهد در آن دخالت نماید. ایشان سپس :گفتند به نظر اینجانب اشغال سفارت آمریکا در ایران هرچند ما هم آن را تأیید میکردیم کار غلطی بود که عوارض آن ادامه دارد، و عده ای هنوز دنبالهٔ صلی الله علیه آن را گرفته اند. از پیامبر اسلام نقل شده: «کل بنی آدم خطاء و خیر الخطائین التوابون» یعنی همه فرزندان آدم خطاکارند و بهترین خطاکاران آنهایی هستند که متوجه خطای خود شده و برمی گردند. والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته. ۱۳۸۴/۲/۳۱ دفتر آیتالله العظمی منتظری
پاسخ به پرسشی پیرامون جبههٔ دموکراسی خواهی و حقوق بشر و انتخابات ۱۳۸۴/۳/۲۱ بسمه تعالی محضر مبارک آیتالله العظمی منتظری دامت برکاته پس از سلام و تحیت و آرزوی سلامتی و طول عمر همانگونه که در جریان هستید اخیراً از طرف بعضی جناحهای سیاسی و فرهیختگان کشور تشکلی جدید به نام جبهه دموکراسی خواهی و حقوق بشر تشکیل شده است که هدف آن تأمین دموکراسی در عرصه های فکری و سیاسی، و دفاع از حقوق شهروندان ایرانی میباشد. از آنجا که حضرتعالی طی سالیان متمادی همواره بر دو موضوع فوق تأکید خاصی داشته اید مستدعی است اگر توصیه یا تذکری دارید مرقوم فرمایید. ضمناً از مطالبی که اخیراً در رابطه با انتخابات ریاست جمهوری در مصاحبه با خبرگزاری رویترز فرموده اید عده ای چنین استنباط کرده اند که نظر جنابعالی تحریم شرکت در این انتخابات .است. لطفاً نظر شریف را صریحاً بیان فرمایید. ادام الله ظلکم والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته. عده ای از دوستان و علاقه مندان بسم الله الرحمن الرحیم السلام علیکم و رحمة الله، قال الله تعالی: والمؤمنون والمؤمنات بعضهم أولیاء بعض یأمرون بالمعروف وینهون عن المنکر. (سوره توبه، آیه ۷۱) در مورد جبهه دموکراسی خواهی و حقوق بشر یادآور میشوم کار بسیار پسندیده
پاسخ به پرسشی پیرامون جبههٔ دموکراسی خواهی و ... ۴۲۱ و لازمی است زیرا امر به معروف و نهی از منکر وظیفه شرعی و وجدانی همه انسانهاست و در برابر وقوع مظالم در جامعه و تضییع حقوق و سلب آزادیهای مشروع و قانونی در زمینه های گوناگون همۀ افراد از مرد و زن وظیفه و مسئولیت دارند و حق ندارند بی تفاوت باشند و عقل شخصی و قدرت فردی در این رابطه به هیچ وجه کارساز و نتیجه بخش نمیباشد با تشکل و تشکیل جبهه متحد و عقل است که میتوان به این اهداف بزرگ اجتماعی در زمینه های گوناگون نائل شد و به این فریضه الهی عمل نمود. جمعی امیدوارم جناحهایی که متصدی تشکیل چنین جبهه ای شده اند ضمن توجه خاص به مبانی و ارزشهای اسلامی به دور از اغراض شخصی و ملاحظات گروهی بتوانند در شرایطی که کشور در معرض بحرانهایی قرار گرفته و از ناحیه قوای خارجی تهدید میشود - قدم بزرگی در راه اصلاحات همه جانبه و تأمین خواسته های ملت عزیز بردارند. و اما در رابطه با انتخابات ریاست جمهوری یادآور میشوم: شرکت کردن یا نکردن در انتخابات امر تقلیدی نیست و هر کسی با مشورت با اهل خبره و بررسی همه جوانب وظیفۀ خود را تشخیص میدهد. و نظر اینجانب در مصاحبه، اخیر تحریم شرکت در انتخابات نبود، بلکه نظرم توجه دادن همۀ جناحهای سیاسی و افراد دلسوز و علاقه مند به مصالح کشور به نقاط ضعف قانون اساسی فعلی و تضاد موجود در آن بود تا بزرگان و نخبگان جامعه نسبت به آن تصمیم اساسی بگیرند. والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته. ۱۳۸۴/۳/۲۱ حسینعلی منتظری
۱۳۸۴/۴/۱۱ (۱۰۰) پیام به مناسبت پایان نهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری بسم الله الرحمن الرحیم و ذکر فان الذکری تنفع المؤمنین (آیه ۵۵، سوره ذاریات) برادران و خواهران هموطنان عزیز و محترم وفقکم الله تعالی لمرضاته پس از سلام و تحیت انتخابات نهمین دوره ریاست جمهوری اسلامی ایران با همه فراز و نشیبهایی که به همراه داشت به پایان رسید. اوّلاً: از همه اقشار و طبقاتی که طبق احساس وظیفه شرعی و ملی خود با حضور در صحنه انتخابات یا عدم حضور دیدگاه سیاسی خویش را عملاً یا کتباً ابراز داشتند تشکر مینمایم. و بدیهی است کشور از آن همۀ مردم است و همۀ آنان حق دارند در تعیین سرنوشت و نحوه مدیریت آن نظر دهند و چنین نیست که صاحب کشور افراد خاصی باشند، یا ملت را محجور پندارند تا نیاز به قیم و عقل منفصل داشته باشند. و صرف نظر از اشکالات و شبهه هایی که در روند انتخابات مطرح شده است، امیدوارم رئیس جمهور منتخب با توکل به خداوند و مشورت با افراد متعهد و متخصص در هر رشته به قدر توان به وظائف دینی و ملی خویش عمل نماید، و بویژه در راه بهبود اوضاع اقتصادی و تأمین آزادیهای مشروع و جلوگیری از تضییع حقوق مردم و بازداشتها و محاکمات سیاسی و عقیدتی و پرهیز از برخوردهای جناحی با
پیام به مناسبت پایان نهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری نیروهای لایق و سابقه دار و نیز کم کردن حساسیتهای جهانی و قدرتهای بزرگ با توجه کامل به مصالح ملی کشور تلاش نماید. ثانیاً: اکنون که رقابتهای انتخاباتی به پایان رسیده بر خود حداقل به عنوان یک شهروند ایرانی لازم میدانم نکته هایی را یادآور شوم و این حق شرعی و ملی را برای خود و همه افراد و طبقات جامعه ثابت میدانم که دیدگاهها و نظریات خویش را دوستانه و مشفقانه ابراز دارند تا با تضارب دیدگاههای مختلف توسط عقل و خرد جمعی، همگی برای اصلاح امور و صلاح آینده کشور در برابر مشکلات و بحرانها و تهدیدهای جهانی تلاش نمایند نکته اوّل برخلاف نظر برخی از آقایان محترم که این انتخابات را بهترین و سالمترین انتخابات معرفی مینمایند به نظر اینجانب با توجه به شواهد و ادله ای که کاندیداها ارائه کرده اند انتخابات خوبی نبود. با قطع نظر از برخی اعتراضات و تردیدها نسبت به اصل صحت آن، این که بیش از هزار نفر کاندیدا شوند و وزارت کشور و متصدیان را به زحمت اندازند و با دخالت شورای نگهبان اکثریت قاطع آنان را مردود اعلام نمایند و فقط چند نفر از به اصطلاح خودی ها را بپذیرند و سپس با دخالت مقامات بالا نسبت به برخی مردودین تجدید نظر، نمایند و در این رابطه جوّ کشور را جوشایعات و اتهامات و جنگ و ستیز قرار دهند و افراد پذیرفته شده به جای تبلیغات سالم، عاقلانه و کم هزینه -، کدام میلیاردها تومان هزینه نمایند و پول و سرمایۀ کشور را هر چند مال شخصی خودشان باشد صرف فیلمها و پلاکاردهای گوناگون و ریخت و پاش ها نمایند، و خیابانها و دیوارهای شهرها و روستاها را با پخش عکسهای مختلف و وعده های تکراری پر نمایند و در این میان چهرههای شناخته شده و بسا خدمتگزار کشور را با پخش اتهامات و جعلیات مشوّه نشان دهند و با پخش جزوه های مشتمل بر تهمت یا اهانت با آبروی بعضی کاندیداها بازی کنند و در اثر این گونه تبلیغات و رقابتهای غیر اخلاقی و غیر اسلامی علاوه بر تفریط سرمایه ها و پولهای کلان کینه و دشمنی
را بین افراد و گروهها ریشه دار نمایند و اینها همه برای انتخاب رئیس جمهوری انجام شود که بر حسب قانون اساسی فعلی اهرمهای قدرت را در اختیار ندارد و تصمیم گیرنده در مسائل مهم کشور مقام دیگری است به نظر میرسد این انتخابات سرنوشت کشور را تعیین نمیکند و به زحمت هایش نمیارزد، بویژه اگر فرضاً مقام بالا و اشخاص وابسته به او در نهادهای مختلف محرمانه از کاندیدای خاصی حمایت نمایند و عملاً او انتخاب شود که در این صورت فعالیتهای مردم و رقابت های پرهزینه همه لغو و بیهوده خواهد بود. و بالاخره لازم است برای نحوه انتخابات در آینده فکر اساسی کرد و این قبیل انتخابات إن شاء الله تکرار نشود. نکته دوم در کشورهای پیشرفتهٔ جهان چنین نیست که هر کس خودسرانه خود را کاندیدا نموده و فعالیت نماید و در نتیجه اموال و نیروهای بسیاری هدر رود؛ بلکه با تشکیل احزاب سیاسی قدرتمند و مردمی از ناحیهٔ عقلا و نخبگان جامعه کاندیداهای مجلس و رئیس دولت از ناحیۀ احزاب مشخص میشوند و مردم با تحقیق و شناخت به آن کاندیداها رأی میدهند و در نتیجه نمایندگان مجلس و رئیس دولت و وزرای او وابسته به حزب یا احزاب خواهند بود و در برابر حزب پاسخگو هستند. . و همانگونه که سابقاً تذکر داده ام این گونه تشکل و تحزّبِ ماندگار و مستمر امری است واجب و لازم زیرا همۀ افراد جامعه در برابر جنایات و مظالم و تضییع حقوق و سلب آزادیها وظیفه و تکلیف دارند و حق ندارند بی تفاوت باشند. و برای جلوگیری از مفاسد اجتماعی عقل و قدرتِ فردی کارساز نیست بلکه عقل و قدرتِ جمعی نتیجه بخش است، پس تحصیل آن امری است ضروری و لازم، زیرا امر به معروف و نهی از منکر در سطح وسیع جامعه عقلاً و شرعاً لازم میباشد و انجام این وظیفه الهی و وجدانی متوقف است بر تشکل و جمع نیروهای فعال، و به حکم عقل و عقلای جهان مقدمه واجب واجب است. متأسفانه هنوز در کشور ما مسأله حزب و تحزب سیاسی قدرتمند جا نیفتاده است
پیام به مناسبت پایان نهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ۴۲۵ و احزاب خلق الساعهای به وجود میآیند و سپس عملاً بی خاصیت میشوند. برای تفصیل در رابطه با مسألۀ تحزب میتوانید به سؤال (۱۸۷۹» صفحه ۲۶۴ جلد دوم استفتائات اینجانب مراجعه فرمائید. نکته سوم: در قانون اساسی فعلی تضاد واضحی وجود دارد: از طرفی مسئولیتهای زیادی بر عهدهٔ رئیس جمهور گذاشته شده بدون این که اهرمهای قدرت را در اختیار داشته باشد. و از طرف دیگر برای مقام بالا ولایت مطلقه تثبیت و اهرمهای قدرت از قبیل انتخاب فقهای شورای نگهبان فرماندهی کل نیروهای نظامی و انتظامی، بنیادهای اقتصادی مختلف صدا و سیما و تنفیذ ریاست جمهوری منتخب در اختیار او قرار داده شده بدون این که در برابر مردم پاسخگو باشد، در صورتی که مسئولیت باید با قدرت همراه باشد. شما ملاحظه نمودید آقای خاتمی با حسن نیت و تلاشی که داشت و با داشتن ۲۲ میلیون رأی مردم و توقعات و انتظارات جامعه از ایشان، نتوانست در برابر قدرت بالاتر کار چندانی انجام دهد و حتی دو لایحه اصلاحیه را که به مجلس پیشنهاد نمود مجبور شد پس بگیرد. با فرض ثبوت ولایت مطلقه برای مقام بالا و واجدیت قدرت مطلقه چه لزومی دارد این همه اوقات گرانبها و نیروهای مالی و تبلیغی برای انتخاب رئیس جمهوری که در مسائل مهم کشور تصمیم گیرنده نیست مصرف شود؟! و جامعه با اختلافهای شدید و بحرانها و حبّ و بغضها و کینه ها مواجه گردد. نکته چهارم هنگام تدوین قانون اساسی در مجلس خبرگان که ریاست آن بر عهدهٔ اینجانب بود در رابطه با انتخابات دغدغه ای پیدا شد زیرا مطرح شد که در رژیم گذشته هر چند برای تعیین نمایندگان مجلس شورا بر حسب ظاهر انتخابات انجام میشد ولی خود شاه و ایادی او در پشت صحنه بودند و وزارت کشور که مجری انتخابات بود زیر نفوذ دربار و ساواک قرار داشت و احزابی هم که تشکیل میشد
وابسته به دربار بودند و در نتیجه انتخابات آزاد و سالم انجام نمیشد بلکه افرادی انتخاب میشدند که مورد نظر دربار باشند. با توجه به این مشکل بحث شد چه کنیم که در آینده این روش در جمهوری اسلامی تکرار نشود و انتخابات آزادانه از ناحیهٔ ملت انجام شود و قدرتها و مجریان انتخابات دخالت نکنند و افرادی را تحمیل ننمایند در آن هنگام به نظر رسید شورای نگهبان که فقهای آن از ناحیه آیتالله خمینی الله تعیین میشوند مقدسترین نهاد میباشد، لذا تصویب شد که شورای نگهبان بر هر انتخاباتی نظارت نماید تا جلوی دخالتهای بیجا را بگیرند و آزادی انتخابات صددرصد تأمین گردد. ولی متأسفانه از قضا سرکنگبین صفرا (فزود و خود شورای نگهبان با اتکای به قدرت ولایت مطلقه رهبری بزرگترین دخالت کننده در انتخابات شد و نسبت به یکایک کاندیداها اظهار نظر میکند و به جای نظارت بر اصل انتخابات و کیفیت وقوع آن کاندیداها را جرح و تعدیل مینمایند و افراد خاصی را معین میکنند بدون این که نسبت به اعتراضات پاسخگو باشند و مردم ناچارند از بین آن افراد انتخاب نمایند، و به اصطلاح انتخابات دو مرحله ای میشود و نظارت استصوابی خواهد بود، و با صرف میلیاردها تومان از بیت المال انتخابات را بر حسب سلیقه خود انجام میدهند و بسا هنگام خواندن آراء برخی صندوقها را ابطال و کاندیداها را بالا و پایین میبرند. اینها همه برخلاف روح قانون اساسی است که هدفش آزادی مردم در انتخاب کاندیداهای مورد نظر خویش بود. تعیین شرایط کاندیداها اصولاً با مجلس شورای اسلامی و تشخیص آنها از وظایف وزارت کشور است و ربطی به شورای نگهبان ندارد، و به علاوه مردم هر منطقه ای نسبت به کاندیداهای محل خود شناخت بیشتری دارند، و عقل جمعی نسبت به عقل فردی افراد شو را کمتر خطا میکند. اینجانب مخالف شورای نگهبان نیستم بلکه وجود آن را برای نظارت بر قوانین ملت مصوب مجلس شورا لازم و ضروری میدانم و فقهای آن از دوستان قدیمی
پیام به مناسبت پایان نهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری FPV اینجانب میباشند؛ ولی چون دخالت آن شو را در انتخابات را برخلاف مصلحت کشور و روح قانون اساسی میبینم وظیفۀ خود میدانم که اطلاعات خود را در این رابطه برای برادران و خواهران ابراز نمایم. تأسف است که این روش شورای نگهبان در رابطه با انتخابات سبب شده جای شورا قداست مردمی خویش را از دست بدهد و به عنوان یک نهاد مستبد و خودمحور تلقی گردد؛ و چنین وانمود شود که شورا مردم و نخبگان جامعه را بیدین و یا جاهل و خود را قیم آنان میپندارد. از طرف دیگر روش سیاسی این شورا در سالهای اخیر به نحوی بوده که تلقی برخورد خطی و جناحی شده است. اگر هم قرار باشد شورای نگهبان مسئول تشخیص صلاحیت کاندیداها باشد، باید از همه جناحهای سیاسی و تفکرهای گوناگون مذهبی در این شورا عضویت داشته باشند. نکتۀ پنجم: علت طرح مسأله «ولایت فقیه» در مجلس خبرگان قانون اساسی علی رغم عدم درج آن در پیش نویس قانون اساسی که به دستور آیتالله خمینی تدوین و به تأیید معظم له رسیده بود تحفظ بر اداره کشور بر اساس موازین اسلامی بود؛ زیرا دستورات دین مقدس اسلام منحصر در مسائل عبادی و اخلاقی نیست و نسبت به مسائل اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، جزائی و حاکمیت و شرایط حاکم و روش او نیز اسلام هرچند به طور کلی دستور و برنامه دارد، و فقیه کارشناس و متخصص مسائل اسلامی میباشد پس برای اسلامیت نظام ناچاریم فقیه بر قوانین و روند اداره کشور از نظر مطابقت با موازین اسلامی - نظارت داشته باشد و اینکه گفته میشود: سیاست از دین جداست» قابل قبول نمیباشد. و هرچند در صدر اسلام کشور اسلامی تحت اختیار رسول خدا اداره میشد، ولی سیاست آن روزگار بسیار بسیط و ساده بود و آن حضرت هم معصوم بودند؛ اما در جهان پیچیده امروز با نیاز به تخصصهای گوناگون نمیتوان کشور را در اختیار یک فرد آن هم غیر معصوم و غیر پاسخگو قرار داد.
محقق بزرگوار آیتالله حاج شیخ محمد حسین اصفهانی طاب ثراه در حاشیهٔ مکاسب ص (۲۱۴) فرموده است فقیه» از آن جهت که فقیه است فقط در استنباط احکام شرعی اهل نظر است نه سایر اموری که مربوط است به اداره امور بلاد و حفظ مرزها و تدبیر شئون دفاع و جهاد و امثال اینها، پس معنا ندارد که اینگونه امور به فقیه واگذار شود.» نکتۀ ششم هرچند خود اینجانب در تدوین قانون اساسی اوّل نقش بسیاری داشتم ولی اوّلاً در آن زمان موقعیت خاص و نفوذ معنوی آیتالله خمینی له به عنوان مرجع عام و رهبر انقلاب و بنیانگذار جمهوری اسلامی مطرح بود، و با توجه به مظالم و جنایات رژیم سابق و سوء استفاده های آنان از قدرت همه سعی میکردیم اهرمهای قدرت کشور در اختیار معظم له قرار گیرد تا مبادا از آنها سو ءاستفاده شود و شأن ایشان را نیز بالاتر از ریاست قوه مجریه میپنداشتیم و در نتیجه تضاد موجود در قانون اساسی به وجود آمد و رهبری با داشتن اختیارات خاصی از ریاست جمهوری تفکیک شد و ما هم سابقه و تجربه قانونگذاری نداشتیم، لیکن امروز در اثر تجربه متوجه این تضاد شده ایم. وثانیاً: «ولایت مطلقه در قانون اساسی اوّل مطرح نبود ولی در اواخر عمر معظم له از ناحیه ایشان دستور بازنگری قانون اساسی صادر گردید، و در روزهای مصادف با رحلت ایشان کلمهٔ «مطلقه بر ولایت فقیه اضافه شد، و جمع بسیاری از جمله اینجانب به آن رأی ندادیم. لیکن آقایان بر آن اصرار دارند و در نتیجه در همهٔ کارها دخالت میکنند بدون این که پاسخگو باشند و از این طریق رئیس قوه مجریه را خلع سلاح کرده اند. خداوند در سوره شوری در توصیف مؤمنین فرموده است: «و امرهم شوری بینهم امور آنان با مشورت بین خودشان انجام میشود. و در سوره آل عمران در خطاب به پیامبر عظیم الشأن خود با مقام عصمتی که داشت فرموده است:
پیام به مناسبت پایان نهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ۴۱ و شاورهم فی الامر ای پیامبر در امور با آنان مشورت کن). که «امر» در اصطلاح قرآن و سنت به معنای امور عام اجتماعی و سیاسی است. آن حضرت با اینکه معصوم بودند در کارهای مهم سیاسی با اصحاب خود مشورت میکردند و بعضاً برخلاف نظر خود به نظر آنان عمل مینمودند و هیچگاه مستبدانه عمل نمیکردند. ولایت مطلقه مخصوص خداوند بزرگی است که مالک و خالق همه ما میباشد. و در قرآن کریم در سوره یوسف میخوانیم ان الحکم الا لله (حاکمیت بدون قید و شرط مخصوص خداوند است و غیر خداوند حتی پیامبران و ائمه معصومین همگی موظف بودند اوامر و احکام خداوند را اجرا نمایند، و ولایت آنان در محدودۀ اجرای احکام الهی بوده است ولایت مطلقه فرد غیر معصوم چه بسا موجب استبداد او در کارها میشود و ممکن است او را به دخالت و اعمال نظر در آنچه اهلش نیست، و ادارد که قهراً زیانهای بسیاری را برای کشور و مردم به دنبال خواهد داشت. هنگامی که امیرالمؤمنین ع با اینکه ما آن حضرت را معصوم از گناه و خطا میدانیم - فرموده است: «فلا تکفّوا عن مقالة بحق أو مشورة بعدل فإنی لست فی نفسی بفوق أن أخطئ و لا آمن ذلک من فعلی الا أن یکفی الله من نفسی ما هو أملک به منّی» (نهج البلاغه، خطبه ۲۱۶)(از گفتار حق و مشورت عادلانه دست برندارید، زیرا من برحسب ذات فوق خطا نیستم و از آن در کار خویش ایمن نمیباشم مگر این که خدا کفایت کند مرا نسبت به آنچه از من تواناتر (است تکلیف من و شما صددرصد روشن میشود. پس چرا آقایان از انتقادهای مردم میرنجند و بسا افراد را تحت تعقیب قرار میدهند؟! اینجانب که در سالیان متمادی قبل و بعد از انقلاب با مسئولین بلندپایه نظام در کنار هم بودیم دوستانه تذکر میدهم که روشهای تند و خشونت آمیز شما و وابستگان شما که چه بسا به حساب اسلام عزیز انجام میشود روز به روز فاصله بین شما و مردم را بیشتر میکند و طبعاً مردم از روحانیون و نظام اسلامی جدا میشوند. و همانگونه
که در رژیم سابق اعمال وابستگان به شاه به حساب او گذاشته میشد، اعمال نهادها و ارگانهای مختلف نیز به حساب مقام بالا ثبت میشوند. پس بجاست تا دیر نشده در روشها تجدید نظر شود زیرا ضرر را از هر جا برگردیم به نفع است. نکته هفتم قانون اساسی کشور هر چند خوب تنظیم شده باشد بالاخره محصول افکار یک عده از آقایان غیر معصوم میباشد پس وحی منزل و غیر قابل تغییر نمیباشد؛ و مرحوم آیتالله خمینی له هنگام ورود به کشور در بهشت زهرا فرمودند: پدران ما چه حقی داشتند نسبت به سرنوشت ما تصمیم بگیرند؟» هر نسلی حق دارد نسبت به روند سیاسی کشور اظهار نظر کند. لذا اینجانب به عنوان یک شهروند حق دارم نسبت به آینده کشور نظر خویش را ابراز نمایم هر چند تصمیم جدی با مجموعۀ نخبگان و متخصصین متعهد میباشد. توجه دارید که اکثریت قاطع مردم ایران مسلمانند و حاکمیت سالم حاکمیت مردم کشور است، و در نتیجه نوع حکومت جمهوری اسلامی» خواهد بود، یعنی حاکمیت بر اساس آراء طبقات جامعه با رعایت موازین اسلامی، و به تعبیر دیگر «مردم سالاری دینی». اینک سه راه برای تحقق این معنا پیشنهاد میشود ۱ - با انتخابات مردمی و آزاد بدون این که شورای نگهبان یا قدرت دیگری دخالت نماید مجلسی از نمایندگان منتخب همهٔ اقشار و طبقات جامعه تشکیل شود و این مجلس علاوه بر تصویب قوانین بر اساس موازین اسلامی برای مدیریت کشور در مرحله اجرا فردی صالح و لایق را برای مدت معینی انتخاب نماید و اهرمهای قدرت را در اختیار او قرار دهد و او با نظر مجلس که نمایندگان ملت میباشند وزرا و کارگزاران خویش را تعیین و در برابر مجلس پاسخگو باشد؛ و نیز این مجلس برای رعایت اسلامیت قوانین مصوبه و عدم تخلف از موازین اسلامی از بین فقها و مراجع صالح وقت فردی صالح بلکه اصلح و اعلم آنها و یا شورایی از آنان را برای مدتی
پیام به مناسبت پایان نهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری معین انتخاب نماید که وظیفهٔ آنان نظارت بر قوانین مصوبه و روند اداره کشور از نظر مطابقت با موازین اسلامی، باشد بدون این که در کارهایی که در تخصص آنان نیست دخالت نمایند. و اگر فردی واجد هر دو صلاحیت باشد یعنی هم فقیه و هم مدیر باشد، مجلس میتواند او را برای هر دو منصب برای مدت معینی انتخاب نماید. با این روش مردم از تکاثر انتخابات و هدر دادن نیروها و اموال زیاد نجات مییابند. ۲ - راه دوم این که علاوه بر انتخابات مجلس در صورت امکان فردی که هم فقیه صالح و هم مدیر لایقی است از ناحیه خود مردم با انتخابات سالم و آزاد به طور مستقیم برای مدت معینی برای تصدی هر دو منصب انتخاب شود و او در برابر مردم و نمایندگان آنان پاسخگو باشد. ۶ راه سوم که بسا با روش جهان امروز مناسب تر باشد تفکیک قوای سه گانه کشور است بدین گونه که حوزه های افتاء و اجراء و قضاء در حاکمیت اسلامی از یکدیگر جدا شوند و هر یک از آنها استقلال داشته باشد و متصدیان آنها برای مدتی محدود به طور مستقیم از ناحیه مردم و یا غیر مستقیم از ناحیه مجلس شورا انتخاب شوند و در برابر مردم پاسخگو باشند. در این فرض، متصدی حوزه اجراء رئیس جمهور - لازم نیست فقیه باشد و از اختیارات کافی برخوردار است. و متصدی حوزه قضاء در محدوده خود مستقل و متصدی حوزه افتاء بر قوانین مصوبه و روند اداره کشور از نظر مطابقت با موازین اسلامی نظارت دارد. نکته هشتم مطالب این بیانیه را کسی نوشته است که ادعای تخصص در مسائل سیاسی ندارد ولی نسبت به آنها بی اطلاع هم نبوده است و همواره پیش از انقلاب و پس از انقلاب با بنیانگذار جمهوری اسلامی همراه بوده و در مراحل مختلف در تقویت ایشان کوشا بوده و با این که ایشان را فقیه متعهد، آگاه و شجاع و فداکار در راه اسلام و حق میدانسته هیچگاه معصوم از خطا نمیدانسته و به ایشان در مسائل گوناگون تذکر میداده است و در مسیر انقلاب سالها متحمل زندان و تبعید و شکنجه
شده است و هدفی جز خدمت به اسلام و کشور نداشته است و در راه انجام وظیفه به قدر توان کوشیده است نه طمع داشته نه ترس و نه اهل سازش و مجامله بوده، هرگز طالب پست و مقامی نبوده است زیرا توجه داشته که این پست و مقامها گذراست و جز مسئولیت سنگین خاصیتی ندارد مگر این که به فرموده مولا علی لا انسان بتواند در پرتو آن حقی را به پا دارد و یا از باطلی جلوگیری نماید. و در برابر اتهامات و یاوه گویی ها و تصرف ناروا در اموال او و سالها حصر خانگی و حرمان از درس و بحث هیچگاه عکس العمل نشان نداده و حساب همه را به یوم الحساب واگذار کرده، ولی از انحطاط فرهنگی و اخلاقی یاوه گویان که بدون تحقیق و تفحص سخن یگویند رنج برده است. میاینک من مانند آفتاب لب بام میباشم و از کسانی که بسا از ناحیه من بی احترامی نسبت به آنان انجام شده معذرت میخواهم. از خداوند متعال عزت و عظمت اسلام و ملت بزرگ ایران را مسألت دارم والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته. ۱۳۸۴/۴/۱۱ حسینعلی منتظری
۱۳۸۴/۴/۲۰ « ۱۰۱) پیام در رابطه با انفجارات لندن بسم الله الرحمن الرحیم) مردم آزاده جهان - پس از سلام و تحیت: انفجاراتی که پیوسته در کشورهای عراق و افغانستان و یمن و اسپانیا و کنیا و سایر کشورها و اخیراً در شهر لندن انجام شده و موجب کشته و زخمی شدن بسیاری از انسانهای بیگناه شده است به طور قطع با هیچ منطق انسانی و با هیچ دین و آیین آسمانی سازگار نیست و مورد انزجار و نفرت هر انسان با وجدان و منصف قرار میگیرد. این که صدها زن و مرد و کودک بیگناه هدف خشم و کینه عده ای از خدا بی خبر واقع و ناجوانمردانه به خاک و خون کشیده شوند از صحنه های تلخ تاریخ بشریت است که متأسفانه در طول تاریخ بارها تکرار شده است. از این مصیبت تأسف بارتر این که این جنایات هولناک به نام اسلام عزیز دین رحمت و عطوفت انجام میشود. و در اثر آنها امروز جهان اسلام در معرض اتهامی بزرگ قرار گرفته است و افراد و گروههایی که روزگاری آلت دست بعضی قدرتها بودند با سوء استفاده از مقدسات اسلام چهره این دین را که پیامبرش در قرآن رحمة للعالمین) (سورة انبیاء آیة (۱۰۷) معرفی شده و یکصد و سیزده سوره قرآن با بسم الله الرحمن الرحیم شروع گردیده است به صورت یک دین خشن و خونریز معرفی میکنند. اینجانب همانگونه که کراراً یادآور شده ام اکنون نیز رسماً اعلام میکنم: اسلام با این گونه خشونتها و کشتارهای وحشیانه صددرصد مخالف است و عموم
مسلمانان جهان از این جنایات متنفر و بیزار می.باشند. اساساً در اسلام ترور محکوم است، و بر اساس حدیثی معتبر پیامبراکرم از آن با صراحت نهی کرده اند: «نهی رسول الله عن الفتک» و اما و امام صادق الا فرمودند: «الاسلام قید الفتک». (کافی، ج ۷، ص ۳۷۵) کرامت همۀ انسانها مورد تأکید قرآن و پیشوایان اسلام قرار گرفته است؛ در قرآن کریم میخوانیم و لقد کرمنا بنی آدم... (سوره اسراء، آیه ۷۰). و حضرت علی الان هنگام گماردن مالک اشتر به حکومت مصر بر حقوق همنوعان غیر مسلمان در حکومت اسلامی نیز تأکید کرده و فرموده است و أشعر قلبک الرحمة للرعیة، والمحبة لهم واللطف بهم... فانهم صنفان اما اخ لک فی الدین او نظیر لک فی الخلق» رحمت و محبت لطف نسبت به مردم را در عمق دل خود قرار بده زیرا مردم یا همکیش تو هستند و یا هم نوع تو. (نهج البلاغه عبده، نامۀ ۵۳). و اینجانب به ملت انگلستان و سایر ملت ها یادآور میشوم مبادا در دامی گرفتار شوند که دشمنان اسلام برای تخریب چهره واقعی اسلام و مسلمانان و ایجاد فشار بر مسلمانان ساکن اروپا و آمریکا درست کرده اند و این جنایات را به نام اسلام و مسلمانان تلقی نمایند و لا یجر منکم شنئان قوم علی ان لا تعدلوا، اعدلوا هو اقرب للتقوی (سوره مائده آیه (۸) مبادا پستی و دنائت گروهی شما را به بی عدالتی سوق دهد؛ عدالت پیشه کنید که آن به پرهیزکاری نزدیک تر است نباید جنایات گروهی مشکوک موجب خروج از مرز عدالت در مورد دیگران شود؛ همانگونه که ما مسلمانان جنایات برخی از حاکمان مسیحی در طول تاریخ را نسبت به مسلمانان و انسانهای بیگناه یا جنایات صهیونیستها نسبت به زنان و کودکان فلسطینی را به حساب ادیان مسیحیت و یهود نمیگذاریم و این دو دین آسمانی و پیروان آنها را از این جنایات مبرا میدانیم انتظار نداریم پیروان این ادیان رفتار عده ای کج اندیش و جنایتکار را به نام اسلام تلقی کنند و مسلمانان بیگناه را هدف انتقام خود قرار دهند. با وضعیت ناگواری که امروزه تروریسم پیش آورده است و هر روز بیگناهانی را در عراق و افغانستان و آمریکا و اروپا و سایر مناطق به خاک و خون میکشد و
پیام در رابطه با انفجارات لندن ضربه های پی در پی بر چهره اسلام وارد میسازد انتظار میرود علمای اعلام و نخبگان کشورها و سازمان کنفرانس اسلامی چاره ای بیندیشند و به صرف محکوم کردن لفظی قناعت نکنند و مهمتر از هر اقدامی باید با یک حرکت عمیق، ریشه های تفکری که اسلام و سایر ادیان الهی را ابزار خشونت و پایمال کردن حقوق انسانی معرفی میکند خشکاند و ادیان آسمانی را از این قرائت انحرافی که مشتی جاهل یا مزدور به آن تمسک میکنند نجات داد. اینجانب ضمن همدردی با خانواده هایی که در اثر این گونه اعمال تروریستی عزیزان خود را از دست داده اند از خداوند قادر متعال برای همه ملتهای جهان صلح و آرامش و امنیت و همبستگی را مسألت مینمایم. ۴ جمادی الثانیة ۱۴۲۶ - ۱۳۸۴/۴/۲۰ قم المقدسة - حسینعلی منتظری
نامه به آقای اکبر گنجی جهت پایان دادن به اعتصاب غذا در زندان ۱۳۸۴/۴/۲۵ بسمه تعالی @ زندان اوین - برادر ارجمند جناب آقای اکبر گنجی دامت توفیقاته پس از سلام و تحیت اینجانب شدیداً نگران وضعیت جسمانی شما هستم، زیرا اگر اعتصاب غذای شما به فاجعه ای منتهی شود دوست و دشمن دچار خسران میگردند. در زندان اوین رژیم گذشته من خود شاهد صحنه ای بودم که بسیار متعجب گشتم. روزی بازجو ازغندی آمد و عباس اشراقی را که از مجاهدین خلق و محکوم به حبس ابد و مبتلا به بیماری صرع بود با خود برد. از او پرسیدم با اشراقی چه کردید؟ جواب داد آزادش کردیم تا مبادا مشکلی پیش آید و باعث آبروریزی شود؛ ولی متأسفانه امروزه در جمهوری اسلامی مسئولین امور با همه ادعاهایشان متوجه عواقب و پیامدهای اعمال خودسرانه و غیراصولی خود نیستند و صراحتاً و بدون هیچگونه پروا با وقاحت تمام اعلام میدارند که خیلی ها در زندان میمیرند». اینجانب دردمندانه و مصرانه درخواست حضرات آقایان دکتر سروش، مهندس سحابی، حجة الاسلام کدیور، سعید حجاریان و علوی تبار را تأیید و تأکید میکنم و پدرانه از شما میخواهم به اعتصاب غذای خود خاتمه داده و نگرانی دوستان و خانواده محترمتان را پایان بخشید و با صبر انقلابی خود اجر اخروی را برای خود و ننگ را برای دشمنان آزادی فراهم آورید. إنما یوفّی الصابرون أجرهم بغیر حساب . والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته. ۱۳۸۴/۴/۲۵ حسینعلی منتظری
اظهار تأسف نسبت به برخورد با بیت مرحوم آیتالله العظمی شیرازی ۱۳۸۴/۵/۲۳ بسم الله الرحمن الرحیم خدمت فقیه عالیقدر و مرجع بزرگوار جهان تشیع حضرت آیتالله العظمی منتظری ادام الله ظله الوارف ۶ پس از سلام و آرزوی طول عمر برای آن فقیه و بت شکن مجاهد. همانگونه که مستحضرید مأموران اطلاعاتی حکومت ایران سه شنبه شب سوم رجب المرجب همزمان با شام غریبان حضرت امام هادی، در حالی که دختران علویه مرحوم آیتالله العظمی سید محمد شیرازی اعلی الله مقامه در حال قرائت فاتحه بر مزار ایشان در حرم حضرت معصومه بودند، به آنان حمله نموده و پس از ضرب و شتم، آنان را به بازداشتگاه منتقل کردند، و شب را در زندان و در حین بازجویی به آنان توهین و جسارت نموده و آنان راکتک زدند، به طوری که یکی از علویه ها که حامله بود دچار خونریزی شد و دیگری دچار شکستگی ساق شد. این حادثه تأسف و خشم بسیاری از شیعیان در خارج از ایران را برانگیخته و خواهان معرفی و مجازات عوامل این حادثه و این هتک حرمت به ساحت مقدس حضرت فاطمه معصومه ا و حریم مرجعیت و دختران رسول الله شدند. استدعا داریم نظر حضرتعالی را در مورد این حادثه تأسف آور جویا شویم. با آرزوی موفقیت و طول عمر برای مرجع عظیم الشأن. جمعی از مقلدین فقیه عالیقدر و جمع کثیری از شیعیان بحرین
بسم الله الرحمن الرحیم) پس از سلام و تحیت عمل زشت و غیر عادلانه ای را که مأمورین نسبت به فرزندان و بیت مرحوم آیتالله آقای حاج سید محمد شیرازی اعلی الله مقامه در حرم کریمه اهل بیت حضرت معصومه انجام دادند علاوه بر این که عملاً هتک حریم آن حضرت و بیت روحانیت و مرجعیت شیعه و اهانت به ذراری رسول الله و شکستن آزادیها بود مخالف شرع مقدس اسلام و مصالح عالیه کشور نیز میباشد، و هر منصف عاقلی آن را محکوم مینماید. میافتد، متأسفانه در کشور ما این قبیل برخوردهای غیر عاقلانه و تند زیاد اتفاق و در برابر اعتراضات گوش شنوائی وجود ندارد و از همه بدتر اینکه متصدیان این قبیل امور تند و خشن خود را مجریان عدالت و موازین اسلامی میپندارند. امید است از ناحیه خداوند کریم و رحیم روحیه انعطاف و توجه کامل به حقوق همه طبقات ملت در مسئولین پدید آید. والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته. ۱۳۸۴/۵/۲۳ حسینعلی منتظری
۱۳۸۴/۶/۱۰ « ۱۰۴) پیام به مناسبت حادثه دلخراش کاظمین بسم الله الرحمن الرحیم) لنبلونکم بشیء من الخوف والجوع و نقص من الأموال و الأنفس و الثمرات بشر الصابرین * الذین إذا أصابتهم مصیبة قالوا إنا لله و إنا الیه راجعون * اولئک علیهم صلوات من ربهم و رحمة و اولئک هم المهتدون . (سوره بقره، آیات ۱۵۵ تا ۱۵۷) فاجعه هولناک و دلخراشی را که در روز شهادت حضرت موسی بن جعفر در شهر کاظمین عراق در اثر حمله های خمپاره ای دشمنان و ایجاد رعب و وحشت بین عزاداران آن حضرت و خراب شدن نرده های پل اتفاق افتاد و شهادت بیش از هزار نفر از مردم بیگناه و مجروح شدن جمع بسیاری را در پی داشت، هر انسان با وجدان از هر دین و مذهب که باشد محکوم مینماید نظیر این فاجعه را در سال گذشته نیز در حرم کاظمین و شهرهای مقدس کربلا و نجف ایجاد نمودند. اینجانب این مصیبت بزرگ را به حضرت ولی عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف و به حوزه های علمیه و مراجع عظام و علمای اعلام و مردم ستمدیده عراق و همه بازماندگان این عزیزان و به همۀ مردم آزادۀ جهان تسلیت میگویم. و برای همه این عزیزان رحمت واسعه الهی و حشر با ائمه طاهرین سلام الله علیهم اجمعین و برای همه بازماندگان و علاقه مندان صبر جمیل و اجر جزیل از خدای کریم و منان مسألت مینمایم. و به مردم عراق از شیعه و سنی و گرد و اقلیتهای دینی تذکر میدهم که هدف پدیدآورندگان این گونه حوادث ناگوار و غیرانسانی برهم زدن امنیت کشور عراق و
اتحاد ملی و همبستگی مردم این کشور است پس بر همه طبقات لازم است با هوشیاری کامل اهداف دشمنان را خنثی نمایند و با کنار گذاشتن حبّ و بغضهای شخصی و قومی و رعایت مصلحت عامه کشور و مردم در تقویت دولت و تحکیم آن و رأی دادن به قانون اساسی که نخبگان مردم عراق تنظیم نموده اند هماهنگ شوند. البته غیر از کلام خدا و آموزه های وحیانی همۀ افکار انسانی ممکن است نواقصی داشته باشند که در آینده اصلاح شود. امور دنیا تدریجی است و تأخیر آفاتی را در پی دارد و تفرقه و اختلاف موجب بهانه اشغالگران خارجی خواهد بود بجاست این بهانه از آنان گرفته شود، و آنان نیز اداره کشور عراق را به مردم واگذار نمایند و هرچه زودتر خاک آن کشور را رها کنند؛ که صددرصد به نفع کشورهای آنان میباشد. از خداوند متعال استقلال کشورهای اسلامی و بیداری ملتهای جهان را مسألت مینمایم. والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته. ۲۶ رجب ۱۴۲۶ - ۱۳۸۴/۶/۱۰ قم المقدسة حسینعلی منتظری
۱۳۸۴/۸/۶ (۱۰۵) نامه خطاب به همسر آقای اکبر گنجی بسم الله الرحمن الرحیم خواهر ارجمند خانم معصومه شفیعی دام توفیقها پس از سلام و آرزوی قبولی طاعات و اظهار همدردی؛ نامه مورخه ۱۳۸۴/۸/۴ شما را در مورد همسر مظلومتان آقای اکبر گنجی خوانده و بسیار متأثر شدم. انقلاب اسلامی و تشکیل جمهوری اسلامی برای این بود که ارزشهای اسلامی محقق گردد و از ظلم و تجاوز اجتناب شود، ولی متأسفانه اینگونه عمل نشد. اینجانب بارها اعلام کرده ام که در صدر اسلام هیچگونه زندانی سیاسی وجود نداشت و زندانی نمودن افراد به اتهامات سیاسی ظلمی است فاحش؛ و اگر به نام اسلام انجام شود بدعت و خلاف شرع میباشد. اینجانب به عنوان کسی که در پیروزی انقلاب نقش داشته از ظلمی که به شما و امثال شما در این جمهوری میشود احساس شرمندگی میکنم. امیدوارم در این ماه مبارک رمضان تحوّلی در مسئولین امر پیدا شده و در کارهای خود تجدیدنظر نمایند و بیش از این اجازه ندهند با زندانیان دربند اینگونه ظلم و ستم شود و از قرار دادن خود و دیگران در معرض هلاکت پرهیز نمایند. واتقوا فتنةً لا تصیبن الذین ظلموا منکم خاصة. والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته. ۱۳۸۴/۸/۶ حسینعلی منتظری
پاسخ به سؤالات سایت روز ۱۳۸۴/۸/۲۱ بسم الله الرحمن الرحیم) حضور محترم حضرت آیتالله منتظری با سلام و سپاس فراوان از وقتی که در اختیار سایت روز قرار میدهید. با سپاس و احترامات فائقه: مریم کاشانی [ اصول انقلاب ] ۱ - حضرت آیتالله شما از بنیانگذاران جمهوری اسلامی هستید. از جمهوری اسلامی تصوری در ذهن داشتید؟ با سلام و تحیت؛ هدف ما از انقلاب و تحکیم نظام جمهوری اسلامی این بود که قوانین اسلام و ارزشهای اخلاقی نظیر عدالت در تمام سطوح حاکم گردد و حقوق همه افراد و اقشار - صرف نظر از عقیده و ایمان آنان تأمین شود و محرومیت و ظلم از طبقه ضعیف جامعه مرتفع گردد؛ زمینه شکوفایی استعدادها فراهم آید و جامعه در عرصه دین و دنیا اعتلا یابد و کشورمان از این جهت به عنوان نمونه و الگویی از حاکمیت اسلامی برای سایر کشورها و ملتها قرار گیرد. ۲ در نگاهی به سالهای اول انقلاب برخی معتقدند از همان هنگام که گذاشتیم «اصول» در ارتباط با دشمنان انقلاب نادیده گرفته شود، زمینه را برای زیر پا گذاشتن «اصول» در ارتباط با دوستان انقلاب فراهم آوردیم. نظر شما چیست؟
پاسخ به سؤالات سایت روز ۴۴۳ مطلب درستی است قرآن کریم نیز بر آن تأکید کرده است و در سوره مائده آیه ۸ میفرماید: «وَ لا یَجْرِمَنَّکُم شَنَتَانُ قَومٍ عَلَی أَنْ لا تَعدِلُوا إعدلوا هو أَقْرَبُ للتَّقوی «دشمنی با قومی شما را وادار به عدم مراعات عدالت با آنان نکند، همگی عدالت را به پا دارید که آن به تقوا نزدیک تر است.» لزوم اجرای عدالت منحصر به دوستان و همکیشان نیست؛ بلکه شامل مخالفان سیاسی و مذهبی نیز میگردد؛ مرحوم آیتالله خمینی نیز به آن توصیه مینمودند. ولی متأسفانه بسیاری از تندرویها و تضییع حقوق حتی به نام ایشان انجام گرفت و چهره ایشان را در معرض سؤال قرار داد اینجانب بر همین اساس در سالهای اوّل انقلاب تذکراتی به مسئولین ذی ربط میدادم که بعضاً خوشایند آنان نبود و چه بسا نزد مرحوم آیتالله خمینی وانمود میشد که آنان را تضعیف میکنم؛ اما من همواره احساس میکردم در اثر برخوردهای تند ارزشهای اصولی ای که برای آنها انقلاب شد در شرف نادیده گرفتن و از بین رفتن میباشد. نیروهای طرفدار انقلاب ] به نظر شما عمده ترین نیروهایی که در راه آمال انقلاب اسلامی ایستادند کدام بودند؟ نیروهای طرفدار انقلاب و آمال آن در سراسر کشور زیاد بودند و هر کدام در جایگاه خود خدمت میکردند؛ ولی کسانی را که از هستی و راحتی خود گذشته و زندگی خود را در راه خدا و دفاع از انقلاب و کشور فدا کردند و در این راه به شهادت رسیدند یا سلامتی و یا آزادی خود را از دست دادند میتوان از مقاوم ترین و فداکارترین نیروهای انقلاب به حساب آورد. همچنین است خانواده هایی که در این راه بهترین عزیزان و ثمرات زندگی خود را فدا کردند و درد فراق و هجران آنان را به خاطر خدا تحمل نمودند.