رادیکال شدن مطالبات مردم در پی سرکوب و خشونت ] پاسخ -۱ انتظارات مردم را از شعارهای آنان در تظاهرات مسالمت آمیز بعد از انتخابات به خوبی می‌توان فهمید مردم در آغاز کار تلقی تقلب در انتخابات نمودند و خواسته آنان ابطال انتخابات و برگزاری انتخاباتی صحیح و مشروع بود؛ ولی هنگامی که با آنان برخورد خشن و سرکوبگرانه شد مطالبات خود را بالاتر بردند و سایر نهادها مخصوصاً نهادهای سرکوبگر و آمران و مباشران در آنها را هدف قرار دادند؛ و پس از کشته شدن مردم بیگناه و دستگیری فعالان سیاسی و آزادیخواهان و محاکمات فرمایشی و غیر شرعی و غیر قانونی آنان بتدریج مطالبات مردم معترض بیشتر شد، تا آنجا که خوف آن می‌رود که اگر حاکمیت به روش کنونی خود ادامه دهد مردم به کلی با نظام فاصله بگیرند و بحران کنونی عمیق تر شود. در صورتی که اگر در همان روزهای نخستین با اعتراضات مسالمت آمیز مردم برخورد معقول و منطقی شده بود کار به اینجاها کشیده نمی‌شد. [ مشروعیت نظام در رضایت عامه است ] در هر حال شکی نیست که مشروعیت نظام و حاکمیت دینی در زمان غیبت جز با رضایت عامه و آراء جمیع یا اکثریت مردم نخواهد بود و امروز این مشروعیت خدشه دار شده است. امیدوارم مسئولین امر به جای تهدید مردم، با آنان مهربان شوند و خواسته های آنان را که همان اصلاحات و عمل به همۀ اصول قانون اساسی است برآورده سازند. شایستگی آقایان موسوی و کروبی ] پاسخ ۲ - شخصیتهای مذکور [آقایان موسوی و کروبی ] تاکنون به شایستگی با

پاسخ به پرسشهای پایگاه اطلاع رسانی و نظرسنجی «نظر شما» ۴۸۵ مردم بودهاند و از ارائه رهنمودهای لازم و مفید دریغ نکرده اند و امید است تا آخر در راه دفاع از حق و مظلوم و امر به معروف و نهی از منکر ثابت قدم باشند. سانسور شدید علت گرایش به رسانه های بیگانه ] پاسخ -۳ مردم آگاه ما هرگز سرنوشت خود و مطالبات به حق خود را به رسانه های غربی گره نمی‌زنند آن رسانه ها نیز برای پرستیژ و مقبولیت خود مجبورند با مردم معترض همصدا شوند ولی مردم هیچگاه راه خود را با راه آنها یکی نمی‌دانند. روی آوردن مردم به رسانه های غربی به علت سانسور شدید و یک جانبه نگری واضحی است که در صدا و سیمای خودمان وجود دارد و متأسفانه اکنون به ابزاری در دست گروه خاصی درآمده است که از دروغ پردازی نسبت به گروه مقابل و نیروهای مردمی کوتاهی نمی‌کند. حاکمیت دینی تفکیک قوا و نظارت فقیه است ] پاسخ ۴ در نوشته ها و مصاحبه های گذشته کرارا یادآور شده ام که بهترین شکل حاکمیت دینی همان نظریه تفکیک قوا می‌باشد؛ به این نحو که کار اصلی فقیه یا فقهای منتخب مردم فقط استنباط احکام شرعی و نظارت بر قوانین جاری جهت عدم مخالفت آنها با اسلام است تخصص فقها جز این نمی‌تواند باشد. و سایر امور کشور به دست افراد متخصصی داده می‌شود که مورد قبول و انتخاب مردم هستند. در کتاب دیدگاهها این نظریه را به تفصیل شرح داده ام که می‌توانید مراجعه نمایید. اتهام براندازی بهانه سرکوب و تخریبها توسط عوامل نفوذی حکومت است ] پاسخ ۵ اتهام براندازی را مطرح می‌کنند تا بتوانند مردم را سرکوب نمایند و احیانا افرادی را هم جهت طرح شعار براندازی بین مردم می‌فرستند که نمونه هایی از

آن شعارها و حتی تخریب اموال عمومی و ایجاد اغتشاش توسط آن عوامل برای مردم به اثبات رسیده است؛ وگرنه مردم در راهپیمایی چند می‌لیونی بعد از انتخابات در تهران هرگز شعار براندازی ندادند. اکنون نیز حاکمیت اگر اجازه راهپیمایی آزاد و مسالمت آمیز دهد خواهید دید که توده مردم جز احقاق حقوق تضییع شده خود و جبران آنها و تأمین آزادیهای مصرح در قانون اساسی و به طور کلی اصلاح نظام از آفتهایی که گرفتارش شده مطالبات دیگری نخواهد داشت. والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته. ۲۴ آذر ۱۳۸۸ حسینعلی منتظری

و آخرین ...گفتار « ۱۱۴) بیانات معظم له در پایان درس نهج البلاغه پیرامون سوء استفاده ابزاری و سیاسی از پاره کردن تصویر امام خمینی ۱۳۸۸/۹/۲۵ بسمه تعالی آیت‌الله العظمی منتظری در پایان درس نهج البلاغه سه شنبه شب (۱۳۸۸/۹/۲۴) که با حضور عموم مردم و طلاب حوزه علمیه قم برگزار شد خطاب به مسئولین فرمودند: با مردم همچون درنده خویان نباشید ] آقایانی که متصدی امور هستند ببینند حضرت مولا امیرالمؤمنین علل به مالک اشتر چه می‌گویند ایشان در نامه ۵۳ نهج البلاغه به مالک اشتر می‌فرماید: «با مردم با محبت برخورد کن و آنها را از ته دل و قلبت دوست بدار به آنها رحم کن و لطف داشته باش؛ و نسبت به مردم مانند یک درنده که آنها را می‌درد و خوردن گوشت آنها را غنیمت می‌شمارد مباش این کنایه از این است که آنها را تحقیر نکن و آنها را نشکن - چون مردم دو دسته اند یا برادر دینی و مسلمان تواند یا مانند تو انسانند معلوم می‌شود انسان احترام دارد و باید احترامش حفظ شود و اگر آنها لغزشی داشتند و خطایی کردند، یا عمداً یا از روی خطا آنها را عفو کن همان گونه که انتظار داری خداوند تو را عفو کند.»

عفو وظیفه حکومت است و عفونویسی خلاف قرآن و روایات و برای شکستن افراد است ] هیچ کجا در آیات و روایاتِ عفو نداریم که آنها تقاضای عفو کنند بعد شما زیر آن بنویسید با عفو موافقت می‌شود.(۱) این شکست آنهاست و آنها حاضر نیستند خود را بشکنند. بنابراین وظیفهٔ حکام و آنهایی که قدرت دارند این است که با مردم با گذشت رفتار کنند نه با تندی بالاخره مردم هم خودشان را آدم حساب می‌کنند. وقتی بخواهید به مردم زور بگویید آنها هم زیر بار زور نمی‌روند و این باعث می‌شود همیشه درگیری باشد در نتیجه کشور بحرانی می‌شود و اختلاف پیش می‌آید. اینکه شعارهای تند سر بدهید و مردم را تهدید کنید این کار غلطی است. [ انتقاد به پاره کردن تصویر امام خمینی و بزرگنمایی آن توسط رسانه های حکومتی ] آیت‌الله منتظری پیرامون پاره کردن تصویر امام خمینی و اتفاقات بعد از آن فرمودند: مرحوم آیت‌الله خمینی واقعاً به این کشور خدمت کردند، انقلاب کار ایشان بود و ایشان رهبر انقلاب بودند؛ البته معصوم نبودند و اشتباه هم داشتند؛ و نوع مردم قدردان ایشان هستند؛ ولو اینکه مردم با من و امثال شما مخالف باشند ولی مرحوم امام را مردم قبول دارند حالا یک کسی در یک جایی کار خلافی کرد و عکس ایشان را پاره کرد این را ما بیاییم در بوق و کرنا کنیم کار صحیحی نیست. چرا که با این کار دارید آبروی ایشان را می‌برید و می‌فهمانید که ملت ایران این گونه اند که عکس امام خمینی را هم پاره می‌کنند. اصلاً نباید سر و صدای آن را بلند می‌کردید. ۱ به قرینه روایات مورد، استناد این نکته دربارهٔ مخالفان عقیدتی و سیاسی است نه درباره مجرمان؛ بلکه امکان استنباط عام تر هم از روایت وجود دارد.

بیانات معظم له در پایان درس نهج البلاغه استفاده ابزاری از امام خمینی ] ۴۸۹ اینکه این همه سر و صدا کنید و مردم را به راهپیمایی وادار کنید، اینها کارهای موقت است و پیداست که از اسم ایشان می‌خواهید استفاده ابزاری کنید. وگرنه اگر شما دلسوز ایشان بودید اصلاً نباید عکس العمل نشان می‌دادید، این کار اشتباه است. البته ما معصوم نیستیم و اشتباه داریم اما باید مسئولین و بزرگان دقت کنند که از این گونه کارهای اشتباه انجام ندهند. بالاخره آیت‌الله خمینی مرد بزرگی بودند اما معصوم نبودند و خود ایشان هم هیچگاه ادعای عصمت نکردند بالاتر از ایشان حضرت علی با اینکه ما ایشان را معصوم می‌دانیم به مردم می‌فرماید از مشورت عادلانه و گفتار حق ابا نکنید و حرفتان را بزنید چون من ذاتاً فوق خطا نیستم.» وعده امام و انقلاب آزادی مردم بود نه آزادی دولت] بنابراین مردم باید آزاد باشند و حرفشان را بزنند از اوّل انقلاب مرحوم امام می‌گفتند و ما هم به تبع ایشان می‌گفتیم: «استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی.» آزادی یعنی مردم آزاد باشند نه اینکه دولت آزاد باشد هر کاری دلش خواست انجام دهد اما مردم نتوانند حرفشان را بزنند. ایشان در پایان فرمودند از حبس کردن و اعتراف گیری برگردید ] کار اشتباه را از هر کجا برگردید به نفع .است آمده اید انسانهای متدین و کسانی که در انقلاب بودند و قلمشان و سخنشان در راه انقلاب بود زندان کرده اید بعد می‌گویید باید تعهد بدهید، مصاحبه کنید. ما روایات زیادی داریم که این مصاحبه ها ارزش ندارد.

[ وجوب حفظ نظام نفسی نیست ] من بارها عرض کرده ام آقایانی که می‌گویند حفظ نظام واجب است حفظ نظام از واجبات نفسی نیست بلکه حفظ نظام وجوب مقدمی دارد. حفظ نظام برای این است که در سایه نظام دستورات اسلام را اجرا کنیم نه اینکه دستورات اسلام را زیر پا بگذاریم به اسم حفظ نظام؛ که این کار غلطی است. خداوند ان شاء الله به حق محمد و آل محمد به همۀ ما حالت تنبه و بیداری عنایت فرماید. بالاخره این عبارتی که ما از نهج البلاغه داشتیم عبارت دهم) این بود: «وقتی که قدرت پیدا کردی بر دشمن خودت عفو و گذشت از او شکر این است که قدرت بر او پیدا کرده ای.» ان شاء الله همه موفق و مؤید باشید. ۱۳۸۸/۹/۲۵ دفتر آیت‌الله العظمی منتظری