کتابها ‹ دیدگاهها - جلد سوم ‹ بخش ۳
دیدگاهها - جلد سوم
بخش ۳ از ۱۳پیام به مناسبت درگذشت حجة الاسلام والمسلمین حاج شیخ نصرالله صالحی ۱۳۸۵/۲/۹ بسم الله الرحمن الرحیم انا لله و انا الیه راجعون پس از سلام و تحیت؛ با کمال تأسف خبر ناگوار درگذشت مرحوم مغفور عالم بزرگوار و روحانی خدمتگزار جناب مستطاب حجة الاسلام والمسلمین آقای حاج شیخ نصرالله صالحی - طاب ثراه - را دریافت نموده و بسیار متأثر شدم. عالم متعهدی که عمر شریف خویش را در راه ارشاد و تبلیغ دین مبین اسلام و مذهب تشیع و مبارزه با فساد و انحراف سپری نمود و در این مسیر مقدس همه مشکلات و گرفتاری ها و برخوردهای مخالفین را تحمل نمود و در زندگی ساده و بی آلایش خود الگویی ۶ برای فضلا و طلاب محترم محسوب میشد. اینجانب این مصیبت را به حضرت ولی عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف و حضرات علمای اعلام و حوزه علمیه اصفهان و مردم شریف آن منطقه و خانواده و فرزندان و علاقه مندان آن مرحوم تسلیت میگویم؛ و از خداوند کریم رحیم برای آن مرحوم علو درجات و حشر با ائمه طاهرین - سلام الله علیهم اجمعین و برای همه بازماندگان و علاقه مندان محترم صبر جمیل و اجر جزیل مسألت مینمایم. والسلام علی جمیع الاخوة والاخوات و رحمة الله و برکاته. اوّل ربیع الثانی ۱۴۲۷ - ۱۳۸۵/۲/۹ قم المقدسة - حسینعلی منتظری
پیام به مناسبت درگذشت آیتالله حاج شیخ نعمت الله صالحی نجف آبادی ۱۳۸۵/۲/۱۶ بسم الله الرحمن الرحیم اذا مات المؤمن الفقیه ثلم فی الاسلام ثلمة لا یسدها شیء » (کافی، ۳۸/۱) با کمال تأسف خبر ناگوار درگذشت عالم خبیر و دانشمند محقق و متتبع مرحوم مغفور آیتالله آقای حاج شیخ نعمت الله صالحی نجف آبادی طاب ثراه را دریافت نموده و بسیار متأثر شدم. روحانی خدمتگزاری که عمر شریف و پربار خویش را در راه روشنگری و ارشاد و ترویج دین شریف اسلام و مذهب اهل بیت عصمت و طهارت سلام الله علیهم اجمعین و تحقیق در مسائل گوناگون و تجزیه و تحلیل موضوعات مختلف اسلامی و تألیف کتابهای ارزشمند پربها در این زمینه ها سپری نمود و متأسفانه در این رابطه نه تنها از او قدردانی نشد که با برخوردهای تند و غیر منطقی نیز مواجه گشت. و این سنت همیشه تاریخ است که ارزش انسانهای وزین در حیاتشان شناخته نمیشود و مجهول میماند. از دست رفتن این گونه استوانههای علمی ثلمه ای است برای عالم اسلام و روحانیت شیعه اینجانب این مصیبت را به حضرت ولی عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف و حضرات آیات و علمای اعلام ادام الله برکاتهم و حوزه های علمیه و مردم شریف نجف آباد و به خانواده محترمه و فرزندان محترم و همۀ بازماندگان و علاقه مندان آن مرحوم تسلیت
میگویم و از خداوند کریم رحیم برای آن مرحوم علوّ درجات و حشر با ائمه طاهرین سلام الله علیهم اجمعین و برای خانواده و فرزندان و همه بازماندگان و علاقه مندان سلامت و توفیق خدمت به اسلام عزیز و صبر جمیل و اجر جزیل مسألت مینمایم. والسلام علی جمیع الاخوة والاخوات و رحمة الله و برکاته. هشتم ربیع الثانی ۱۴۲۷ - ۱۳۸۵/۲/۱۶ قم المقدسة - حسینعلی منتظری
مصاحبه آقای فاضل رشاد صالح النعمة رئیس خبرگزاری مستقل عراق ۱۳۸۵/۲/۲۸ * نقش شما در حوزه علمیه قم چیست؟ و الآن به چه کارهایی مشغول هستید؟ و آیا با حوزهٔ علمیه نجف و با مردم عراق ارتباطی دارید؟ اعوذ بالله من الشیطان الرجیم بسم الله الرحمن الرحیم من تا آن زمانی که کمتر کسالت داشتم یکی از مدرسین حوزه علمیه قم بودم هم در مسجد اعظم در جوار حرم مطهر حضرت معصومه او هم در حسینیه شهدا که متعلق به بیت من بود و الآن از طرف حکومت توقیف شده درس فقه و اصول گفتم که طلاب زیادی هم حضور پیدا میکردند. خیلی از آقایان که الآن جزو بزرگان هستند در درس این جانب شرکت میکردند ولی حالا با کهولت سن دیگر کار علمی زیاد نمیتوانم انجام دهم. الآن هفته ای دو شب حدیث میخوانم برای طلاب و دیدارهای روزانه ای هم از طبقات مختلف، دارم شهریه مختصری هم پرداخت میکنم سؤالهای زیادی در زمینههای مختلف ارسال میشود که جواب میدهم. دغدغه عراق و ارتباط با آیتالله سیستانی ] راجع به عراق در این مدتی که صدام سقوط کرد و حتی قبل از آن، من پیامهای زیادی در رابطه با مسائل عراق داشته ام و به عربی هم ترجمه و پخش شده است؛ اما با
حوزه علمیه نجف ارتباط مستقیمی ندارم گاهی به آیتالله سیستانی پیامهایی شفاهی میدهم و ایشان هم شفاهی پاسخ میدهند اما ارتباط مکاتبه ای و امثال آن نداریم. شخص نظرتان نسبت به حوزۀ علمیه نجف چیست؛ یک حوزه ای که جوابگو باشد و بخصوص آقای سیستانی نقششان چیست؟ نظرتان را در این موضوع بفرمایید؛ و خلاصه شرایط حوزهٔ نجف را چگونه میبینید؟ حوزه علمیه نجف سابقه هزار ساله دارد ولی متأسفانه در زمان حکومت صدام ارتباط حوزه نجف با حوزهٔ قم کاملاً قطع بود و من دقیقاً اطلاعی از اوضاع حوزهٔ نجف ندارم. ولی آیتالله سیستانی مرجعی بزرگ است که به خوبی اشراف دارند بر مسائل عراق و حوزه نجف و در ایران و دیگر کشورها هم ایشان مقلد زیاد دارند. نوع شیعه های عراق از ایشان تقلید میک کنند، ایشان هم اشراف دارند. اما تفصیلاً وضع حوزه نجف در حال حاضر چگونه است من خیلی اطلاع ندارم. مبانی قرآنی و روایی اصل تشکیل حکومت ] خلاصه نظرتان راجع به ولایت فقیه چیست یک نظریه دینی است یا مسألۀ سیاسی است؟ این جهت را ما میدانیم که دین مقدس اسلام مسائلش منحصر به مسائل اخلاقی و عبادی نیست بلکه تمام زندگی و نیازهای بشر را در نظر گرفته، و از جمله قرآن شریف و سنت راجع به اصل حاکمیت و شرایط آن هم دستوراتی دارند. مثلاً ما در سوره یونس میخوانیم: «أَفَمَنْ یَهْدِی إِلَی الْحَقِ اَحَقُّ أَنْ یُتَّبِع أَمَّن لَا یَهِدِّی إِلَّا أَن یُهدی فَما لَکُم کَیْفَ تَحْکُمُون. بنابراین از کسی باید پیروی کرد که خودش هدایت شده و راه را بلد است. حالا که زمان غیبت امام زمان (عج) است و مردم ناچارند از کسی دیگر پیروی کنند، قرآن میگوید کسی که هدایت میکند و عالم است سزاوار پیروی است. لذا از کسی که کارشناس مسائل اسلام باشد باید پیروی کرد.
مصاحبه آقای فاضل رشاد صالح النعمة رئیس خبرگزاری مستقل عراق ۱۹ باز در قرآن میفرماید: هَل یَستَوِی الّذینَ یَعلَمُونَ وَالّذین لا یَعْلَمُونَ آیا دانایان و نادانان یکسانند. و همین طور مولا امیرالمؤمنین در خطبه ۱۷۳ از نهج البلاغه میفرمایند: «إنَّ أحق الناس بهذا الأمر أقواهم عَلیه وَ أَعلَمُهُم بِأمر الله فیه سزاوارترین مردم به امر حاکمیت - امر یعنی حاکمیت - کسی است که توانایی بیشتر داشته باشد و داناترین مردم باشد به دستورات خدا در امر حاکمیت. یعنی در امور مربوط به حاکمیت از همه عالم تر و داناتر باشد. رجوع جاهل به عالم مسأله ای است ارتکازی. در دین مقدس اسلام همان طور که گفتم مسائل اجتماعی اقتصادی سیاسی و جزائی که مورد احتیاج بشریت است وجود دارد و چنانچه بخواهیم در این امور از کسی پیروی کنیم عقل بشر میگوید: عالم بر غیر عالم عادل بر غیر عادل و مدیر و مدبر بر غیرمدیر و مدبر مقدم است. بنابراین بایستی کسی که اعلم بامرالله است حاکم باشد. یا خودش مستقیماً متصدی امور باشد یا نظارت کند بر دولتی که روی کار میآید تا بر اساس موازین اسلامی عمل کند پس ولایت فقیه نظریهای دینی است اما به هر حال سیاسی هم هست چون دین از سیاست جدا نیست. ولایت فقیه حکومت فرد نیست ] البته فقیه کارشناس مسائل اسلامی است و از جهت اسلامیت نظام بایستی اشراف داشته باشد، چون کارشناس و متخصص مسائل اسلام است. اما او متخصص همه جهات نیست. امور دیگر مثل سیاست خارجی ایجاد امنیت در کشور و غیر اینها کارشناسها و متخصص هایی دارند که بایستی به آنان ارجاع شود، نه اینکه یک نفر بخواهد همه کارها را انجام دهد و در همه امور دخالت کند. در زمینه روابط دیپلماتیک آیا شما طرفدار باز بودن درها به طرف غرب هستید؟ یعنی شما در این باره یک فقیه سنتی بسته هستید یا اینکه نظرتان این است که باید با جامعه جهانی مرتبط بود؟
لزوم همکاری بین المللی در دهکده جهانی و دوری از شعارهای تشنج آمیز ] دربارهٔ ارتباط با غرب و به ویژه آمریکا به عقیده من یک وقتی در یک شرایط خاصی سفارت آمریکا اشغال شد و روابط ایران و آمریکا قطع شد. اگر فرض کنیم آن وقت هم مصلحت بوده ولی این مصلحت دائمی نیست بایستی که در این زمان که دنیا مثل خانواده و دهکده واحد شده قهراً طبقات جامعه جهانی با هم ارتباط داشته باشند، هم ارتباط سیاسی هم اقتصادی غیر از اسرائیل از باب اینکه آن را دولت غاصب میدانیم و ارتباط با اسرائیل را موافق نیستیم اما با آمریکا و اروپا و کشورهای، دیگر ارتباط فی مابین اعم از سیاسی و اقتصادی باید باشد و ابناء بشر کمبودهایشان را به وسیلهٔ همدیگر برطرف کنند. این گونه که شعار علیه یکدیگر بدهیم و تشنج درست کنیم و بدبینی درست شود ما با اینها مخالفیم همهٔ طبقات و گروهها در دو کشور باید بتوانند ارتباط، فرهنگی اقتصادی و سیاسی داشته باشند. همانگونه که به تمام سلاطین در زمان خودش نامه مینوشت برای اینکه پیغمبراکرم مل اللع میخواست ارتباط برقرار کند. چون مصالح ما به هم گره خورده یک سؤالم این است که با توجه به وضعیت خاص ایران و مسأله هسته ای اگر بر علیه ایران از بمب اتم استفاده شود و مناطق حساس ایران مورد تعرض قرار گیرد، آیا شما حکم جهاد میدهید؟ آمریکا در مورد، ایران، آزموده را آزمودن خطاست ] اجمالاً این روشی که الآن دولت دارد که در اینجا شعارهایی علیه آنها میدهند که غلط محرک است بوش هم از آن طرف یک شعارهایی علیه ایران میدهد، اینها هر دو است. بایستی دو کشور مشکلات را با تفاهم حل کنند و آمریکا هم اگر به ایران حمله کند به عقیده من اشتباه میکند برای اینکه چیزی را که تجربه کردند دیگر نباید تکرار
مصاحبه آقای فاضل رشاد صالح النعمة رئیس خبرگزاری مستقل عراق کنند، آمریکا در ویتنام شکست خورد و ویتنام برایش یک باتلاقی شد. در عراق هم مشکل دارند آمریکاییها آنجا دارند کشته میشوند بنابراین عراق هم برای آمریکا یک باتلاق دیگری شده است با لجبازی دولتها پیش نمیبرند. دولت باید به مصلحت ملتش کار کند. آمریکا را یک زمانی هنگامی که ایران تحت نفوذ انگلیس و روس بود ما یک فرشته نجاتی فرض میکردیم ولی این فرشته نجات هم آمد و میراث خوار استعمار شد و به ضرر ملت آمریکا هم عمل کردند. بنابراین این تندرویها که آمریکا میکند و این تهدیدها غلط است. اما اگر آمریکا به ایران حمله کند یا اگر حتی در عراق بیشتر از این حدی که الآن هست دخالت کند شما تحت چه شرایطی فرمان جهاد میدهید؟ دفاع در برابر تجاوز تفاهم برای ساختن کشور عراق ] وجدان همۀ انسانها میگوید که دفاع حق همۀ مردم است، تجاوز نباید باشد؛ اما دفاع یک امر طبیعی است و همۀ مردم از کشورشان دفاع میکنند. در پایان دربارۀ عراق عرض میکنم که چون اکثریت مردم عراق مسلمانند حالا چه شیعه و چه سنی، چه گرد و چه عرب، واجب است با هم تفاهم کنند؛ و این کشتارها و ترورهایی که هست هم به ضرر کشور عراق است و هم به ضرر اسلام. بایستی همه با هم تفاهم کنند قرآن کریم میفرماید: وَاعتَصِمُوا بِحَبْلِ اللّهِ جَمِیعاً وَ لا تَفَرّقُوا همچنین قرآن میفرماید «وَ لا تَنازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَ تَذْهَبَ رِیحُکُم . دولت باید فراگیر باشد و در درجهٔ اوّل باید یک امنیت کامل در عراق ایجاد کند. عراق به دلیل اینکه یک کشور زیارتی است جاذبه های توریستی و اقتصادی زیادی دارد و چنانچه امنیت باشد مردم کشورهای اسلامی و دیگران برای زیارت عتبات عالیات و سفرهای تجارتی به عراق میآیند و همۀ اینها به نفع پیشرفت کشور عراق خواهد بود. والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته
پاسخ به پرسشی پیرامون تجاوزات اسرائیل به فلسطین و لبنان بسمه تعالی ۱۳۸۵/۵/۸ حضرت آیتالله العظمی منتظری دامت برکاته پس از عرض سلام و آرزوی سلامت جنابعالی چنانچه استحضار دارید تجاوز مداوم و پیاپی اسرائیل به سرزمینهای فلسطین و لبنان و بمباران آنجا از هوا و زمین و دریا و کشتار مردم بیگناه و زنان و کودکان و تخریب منازل و تاسیسات زیربنایی وارد مرحله جدیدی شده است و با حمایت ۶ مستقیم آمریکا و سکوت مجامع جهانی و دولتها دامنه جنایات هر روز گسترده تر میشود. مردم عزیز فلسطین و لبنان مظلومانه این فشارها را تحمل میکنند و هر روز شاهد کشته و مجروح شدن عده ای از آنان و از دست دادن امکانات رفاهی اقتصادی و معیشتی ایشان میباشیم. فلذا آیا شما اجازه میفرمایید از وجوهات شرعیه به این مردم مظلوم کمک رسانی شود تا شاید از این طریق بخشی از جراحات مادی و معنوی ایشان جبران گردد؟ جمعی از طلاب و مقلدین بسم الله الرحمن الرحیم و سیعلم الذین ظلموا ای منقلب ینقلبون) اسرائیل مولود استعمار است ] در روزگاری که همۀ طبقات و جوامع انسانی از عدالت و دموکراسی و حقوق انسانها سخن میگویند استعمارگران جهانی برای تسلط بر کشورهای اسلامی و
پاسخ به پرسشی پیرامون تجاوزات اسرائیل به فلسطین و لبنان منابع خدادادی آنان با جمع نمودن صهیونیستهای سلطه طلب از اطراف جهان و تقویت آنان و غصب اراضی فلسطین و کشتار مردم بی دفاع آنجا و آواره نمودن، ایشان دولت خودسر اسرائیل را ایجاد نمودند و از آن روز تا به حال این دولت متجاوز به تحریک اربابان، خود آرامش را از سرزمین وحی و انبیای الهی سلب نموده است و به بهانه های گوناگون به کشورهای مجاور حمله میاین جانب توجه عموم را به نکات ذیل جلب مینمایم: کند. [ یهودیان حساب خود را از صهیونیسم جدا کنند ] ۱ حدود سیزده قرن ملت یهود که دارای شریعت آسمانی و دارای احترام میباشند در کشورهای مختلف جهان با مسیحیان و مسلمانان در آرامش زندگی میکردند و جز تنشهای جزئی که لازمۀ همۀ اجتماعات است مسأله مهمی در بین نبود. اما با تأسف حزب سلطه طلب صهیونیست به بهانه حمایت از آنان، آنها را وسیله قدرت خود قرار داده و به عنوان یک ملت متجاوز نشان داده است. بجاست کسانی که به شریعت الهی حضرت موسی ال ایمان دارند، خود را از فتنه های صهیونیست ها جدا نمایند و فریب تبلیغات و وعده های دروغین آنان را نخورند. ۲ اگر دولت غاصب اسرائیل میخواهد با این تجاوزات وحشیانه به لبنان و فلسطین برای مردم خود امنیت و آرامش ایجاد نماید زهی خیال باطل دارد. در قرآن کریم که به اعتقاد ما کتاب آسمانی است در این رابطه فرموده است: «و اذ تأذن ربک لیبعثن علیهم الی یوم القیامة من یسومهم سوء العذاب (سوره اعراف، آیه ۱۶۷). و این امر مطابق نظام طبیعت است زیرا تجاوزات پیاپی عکس العمل های گوناگون را در پی خواهد داشت. دولتی برآمده از همه ساکنان فلسطین راه حل بحران ] ۳- سرزمین فلسطین قبل از ایجاد دولت اسرائیل محل سکونت مسلمانان
مسیحیان و یهودیان بود و در کمال آرامش با یکدیگر زندگی میکردند. در جهان امروز که همه دم از عدالت، دموکراسی میزنند اگر واقعاً کشورها و سازمان ملل متحد بخواهند مسأله فلسطین را حل، نمایند، لازم است همه سعی کنند تا یک دولت مقتدر و عدالت خواه با رعایت حقوق همه ادیان و مذاهب همچون سایر سرزمین ها در منطقه روی کار آید و ریشۀ همۀ این جنایتها خشکانده شود. جواز صرف وجوهات شرعیه برای حمایت از مردم فلسطین ] ۴۔ حال که اسرائیل مرتکب این همۀ جنایتها در فلسطین و لبنان شده و میشود، مردم متعهد آزاده و بیدار دنیا از هر ملت و دین بر حسب وجدان انسانی و شرایع آسمانی لازم است به کمک برادران و خواهران خود که مورد تجاوز قرار گرفته اند بشتابند و به اندازه توان در رفع نیازها و کمبودهای آنان کوشش نمایند. در این رابطه برادران و خواهران مسلمان مجازند علاوه بر تبرعات و نذورات خود، از ثلث بدهی سهم امام در این راه کمک کنند و سعی نمایند راههای مورد اطمینان را برای ارسال کمک ها شناسایی نمایند. خداوند به همه شما اجر جزیل عنایت فرماید و به قدرت مطلقه خود شر دشمنان را به خودشان بازگرداند و همه شهدا را مشمول رحمت واسعه خود قرار دهد و با اولیاء محشور نماید و به همه بازماندگان صبر و اجر مرحمت فرماید. والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته. ۱۳۸۵/۵/۸ قم - حسینعلی منتظری
۱۳۸۵/۵/۲۷ « ۱۸) پیام به همایش جهانی ادیان» برای صلح کیوتو ژاپن بسم الله الرحمن الرحیم یَا أَیُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاکُمْ مِنْ ذَکَرٍ وَأُنْثَی وَجَعَلْنَاکُمْ شُعُوباً وَ قَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا (سوره حجرات، آیه ۱۳) احترام به حقوق بشر و همزیستی ادیان برای کاهش جنگ و خشونت ] سلام به شما شرکت کنندگان در همایش جهانی ادیان برای صلح» که یکی از خواسته های بزرگ جامعه بشریت یعنی استقرار صلح و همزیستی در جهان را مورد بررسی قرار میدهید. ادیان الهی در تحقق صلح و همزیستی مسالمت آمیز و کاهش دادن جنگ ها و تعصب ها میتوانند نقشی اساسی را ایفا کنند صلح و دوستی با تحمل و بردباری مذهبی، رعایت حقوق بشر و کرامت انسان حاصل میگردد. «قرآنکریم» کتاب مقدس و آسمانی مسلمانان، انسان را خلیفةالله بر روی زمین و مورد سجدهٔ فرشتگان و بهترین آفریده خداوند معرفی میکند. در آیه ۷۰ سوره اسراء میخوانیم: «وَ لَقَدْ کَرَّمْنَا بَنِی آدَمَ... وَ فَضَّلْنَاهُمْ عَلَی کَثِیرٍ مِمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِیلاً. نوع انسان به جهت انسانیت - چون صاحب عقل، شعور و قوه تشخیص حق از باطل میباشد دارای کرامت و فضیلت است. پیامبر اسلام فرموده است: «مردم همچون دانه های شانه مساوی اند یعنی در حقوق فطری و اجتماعی مساوی
میباشند؛ و مولی امیرالمؤمنین در نامه به مالک اشتر که او را حاکم مصر قرار داده بود فرموده است دلت را از رحمت و محبت مردم لبریز کن و بر آنان درنده خوی، مباش زیرا آنان یا برادر دینی تو هستند و یا در آفرینش با تو برابرند». یکی از مشکلات امروز بشریت إعمال خشونت به نام دین است؛ در صورتی که تجاوز و کشتار در هر کجای دنیا و با هر ایده و عقیده ای عقلاً و شرعاً مذموم است. دین مقدس اسلام دینی منطبق بر عقل بوده و با خشونت و جنگ دینی مخالف است. همۀ جنگهای صدر اسلام دفاعی بوده و دفاع امری غریزی و فطری است. متأسفانه امروز کسانی هستند که با برداشتهای غلط و ناصواب از دین و تحجرگرایی و دگماتیسم مذهبی باعث شده اند چهره نورانی اسلام در کشورهای اسلامی و غیر اسلامی تند و خشن نمایانده شود. از این رو بهترین روش، شناخت و فهم دقیق آموزه های دینی و کاهش تعصب های جاهلانه و ترویج آن در جوامع است؛ و این مهم جز با بردباری مذهبی و تحمل و نشستن در کنار یکدیگر و گفتگوهای دوستانه حاصل نمیگردد؛ بر این اساس عمل شما برادران و خواهران مورد تقدیر و تشکر است. در پایان ضمن ابلاغ سلام و اظهار محبت به همهٔ مخاطبانی که این نوشتار را کنند برای همۀ آنانی که در راه انجام وظایف انسانی و دینی تلاش ملاحظه مینمایند و همه کسانی که برای اجرای صلح و عدالت و رفع ستم و تجاوز و دستیابی به آرمانهای بشری کوشش میکنند آرزوی موفقیت دارم. والسلام علی جمیع الاخوة والاخوات و رحمة الله و برکاته. ۱۳۸۵/۵/۲۷ هجری شمسی - ۲۰۰۶/۸/۱۸ میلادی حسینعلی منتظری
دیدار و گفتگوی اعضای شورای مرکزی سازمان و ادوار دفتر تحکیم وحدت ۱۳۸۵/۷/۶ گفتند: در ابتدا یکی از اعضای شورا ضمن اشاره به بازداشت آقای مهندس موسوی خوئینی ها جمعی که در خدمت شما هستند اعضای شورای مرکزی ادوار تحکیم و اعضای شورای مرکزی تحکیم و دوستان این دو تا مجموعه هستند. فکر میکنم غیر از عرض ادب و سلامتی و خسته نباشید خدمت شما این دو مسئله مدنظر دوستان بوده که دوست داشتند با حضرتعالی در میان بگذارند حضرتعالی هم مطلع شوید. یک مسئله مسئله ای است که احتمالاً از ماهها قبل شنیده اید؛ ادامه بازداشت آقای مهندس موسوی خوئینی است که دبیرکل سازمان ادوار هست و با دوستان تحکیم هم به دلیل نزدیکی های فکری که داشتند رابطه نزدیکی داشتند. دبیر کل دانش آموختگان ادوار دفتر تحکیم وحدت اظهار داشت: ایشان بیش از صد روز است که در سلول انفرادی هست و تاکنون یک بار با وکیلشان ملاقات داشته آن هم کمتر از ده دقیقه و علی رغم اینکه ایشان پدرشان مرحوم شده دو سه بار تحت الحفظ توانسته است در مجلس ختم پدرشان شرکت کنند. در طول این مدت هیچگونه ارتباطی با دنیای بیرون نداشته و در یک فضای انفرادی نگه داشته شده. ایشان با شرکت در تجمع و یا که در داخل مجلس مسائل را پیگیری میکردند که بهانه شده تا این برخوردها صورت گیرد. آن زمان که حضرتعالی در حصر بودید آقای مهندس موسوی جزو معدود نماینده هایی بودند که به طور جدی پیگیر رفع حصر حضرتعالی بودند و پس از رفع حصر خدمت رسیدند. ما خودمان همراهشان بودیم به نظر میرسد ایشان دارند تاوان آن دوران نمایندگیشان را
میدهند نطقهایی که ایشان داشتند دفاعی که از حقوق شهروندی داشتند. در عین حال مسأله ۶ اساسی که ایشان پیگیری میکردند قانون مند کردن بازداشتگاهها بود آن موقع کمیته ای تشکیل شد که مسئولیتش به عهده آقای مهندس موسوی بود قرار شد که بازداشتگاههای غیرقانونی را تعطیل کنند و در این خصوص هم موفق شدند چند بازداشتگاه غیرقانونی را تعطیل کنند و همینطور قانونمند کردن برخورد با زندانیان سیاسی در هر صورت به نظر میرسد ادامه بازداشت ایشان نه توجیه قانونی دارد نه توجیه منطقی و نه توجیه شرعی. وی در ادامه ضمن اشاره به مشکلاتی که برای ادامه تحصیل برخی دانشجویان سیاسی پیش آمده است گفت: برخی از این دانشجویان به دلیل فعالیت سیاسی و وجود دیدگاه نقادانه نسبت به حاکمیت و پیگیری مسایل حقوق بشر و دموکراسی در مقطع کارشناسی ارشد برای ثبت نام با مشکلاتی برخورد کرده اند و از ثبت نام آنها جلوگیری کرده اند و از حقوق بدیهی هر انسانی با هر عقیده ای که همان درس و تحصیل باشد محروم کرده اند. به نظر و باور ما این گونه برخوردها نه با دین ما سازگار است نه با اصول مدنی، چون برخورداری از حق تحصیل که یکی از حقوق شهروندی است پیش شرط ایدئولوژیکی ندارد. که اگر من بخواهم از حقوق اجتماعیم برخوردار شده درس بخوانم حتماً باید وفاداری خودم را به حکومت اعلام کرده یا حتی مسلمان باشم یا التزام به ولایت فقیه داشته باشم فکر میکنیم اینها هیچ تناسبی با ندارد. در هر حال خدمت حضرت عالی رسیدیم که در این زمینه اگر اظهارنظری اصول دینی هم داشته باشید استفاده کنیم. اعوذ بالله من الشیطان الرجیم) بسم الله الرحمن الرحیم اولاً من تشکر میکنم از برادران که نسبت به مسائلی که در کشور پیش میآید بی تفاوت نیستند و احساس وظیفه میکنید و از حرکت و تلاش باز نایستاده و در حد وسع خود فعال هستید.
دیدار و گفتگوی اعضای شورای مرکزی و ادوار دفتر تحکیم وحدت ۹۹ فعالیت سیاسی فرمایشی در دانشگاهها و محرومیت از تحصیل دانشجویان ] بنده از طریق روزنامه ها اخبار مربوط به دانشجویان را پیگیری میکنم که یک عده ای به عنوان یک ستاره و دوستاره و سه ستاره محروم از تحصیل شده اند. من تعجب کردم و گفتم چطور هیچکس واکنش نشان نمیدهد. با اینکه این یک چیز واضحی است نمیتوان کسی را برای اینکه نظرش را اظهار کرده از تحصیل و از درس خواندن محروم کرد البته آقایان سعی کرده اند تکذیب نمایند خود آقایان همیشه سفارش میکردند که دانشجویان در امور سیاسی دخالت کنند؛ پس معلوم میشود اینکه میگفتند دانشجویان در امور سیاسی دخالت کنند یعنی آنها بگویند: زنده باد شما و صددرصد مطیع باشند و در مخالفت ما هیچ حرفی زده نشود و همه موافق ما باشند. هر کسی بالاخره عقل و هوشی دارد و حق دارد در مسائل اظهار نظر کند. و اگر کسانی در مسائل کشور اظهار نظر کردند بیاییم از درس خواندن محرومش .بکنیم این واقعاً مسأله ای است که در دنیا به ما میخندند که بگوییم این شهروند حق ندارد درس بخواند. برای اینکه در دانشگاه مطابق میل ما عمل نکرده است. حکومت با لجبازی ] مسأله دیگر بازداشتها به طور کلی و مخصوصاً بازداشت آقای مهندس موسوی خوئینی است که من هم متأثر شدم. به نظر میآید که یک کسانی در این کشور هستند که با لجبازی میخواهند حکومت بکنند همیشه در کشور بحران درست میکنند شما یادتان هست درباره آقای گنجی سه سال کشور را بحرانی کردند. یک نفر مثل کبر گنجی نظراتی داشته که نه ضد خدا و نه ضد پیغمبر و نه ضد اسلام است. انسانی است که به مسایل دینی اهمیت میدهد در انقلاب هم فعالیت داشته است. البته ممکن است اشتباهات جزیی هم داشته باشد. دیدید که او را در زندان سالها نگه داشتند روی لجبازی به حدی که دنیا ما را محکوم کرد همان روش هم درباره آقای موسوی
دین خوئینی به کار برده شده که واقعاً در برخی مسائل احساس وظیفه میکرد و سکوت نمیکرد تا حدی که من با ایشان آشنا بودم هیچ گاه هم بودم هیچ گاه هم تندی نداشتند. متأسفانه او را زندانی کرده با شکنجه و برخوردهای تند با او میشود و آبروی کشور و انقلاب و اسلام را با این اقدامات از بین میبریم از همه بدتر اینکه به اسم اسلام هم دارند این کارها را میکنند به گونه ای که دنیا هم به ما میگوید این اسلام است که شما میگویید شکنجه و خشونت نیست ایشان روزی نماینده مردم در مجلس بوده و در راستای وظایف نمایندگی نظراتی اظهار کرده فرض کنید نظرش با نظر بعضیها موافق نبوده آیا باید این گونه برخوردهای تند شکنجه و سختگیری کنند و از حقوق زندانی مثل ملاقات و چیزهای دیگر محرومش بکنند؟ اینها غیر از اینکه یک بحرانی برای کشور درست کند چیز دیگری نیست مرزهای اطلاع رسانی گسترده است، امروز دنیا بسته نیست دنیا به هم مربوط است و مثل خانواده واحد، مثل دهکده واحد میماند. یک کار جزیی که اینجا در کشور میکنند در دنیا منعکس میشود. چون هم به اسم اسلام دارید این گونه خشن برخورد میکنید هم دنیا ما را محکوم شما میکنند، هم جوا جوانها و مردم ما از اسلام زده میشوند. برای من نقل کرده اند متأسفانه برخی از واجبات مثل روزه را در برخی مراکز آموزشی اهمال میمیکنند کنند تعدادی که در برخی تجمعات برای آنها شعار میدهند، همه کنند و انجام نمیدهند چون به دین اسلام و انقلاب بدبین شده اند. آقایان خیال میمردم همینها هستند. من زمانی به مرحوم امام گفتم آقا شما خیال نکنید مردم : مردم همین تعدادی هستند که به دیدار شما میآیند حتی اینها که پیش شما شعار میدهند از برخی مسایل دلشان خون است؛ اما مسلمانند به اسلام و انقلاب علاقه مندند مردم هم همه اینها نیستند. مردم عقل و هوش و آگاهی دارند و رفتارهای ما را تحت نظر دارند. آقای موسوی خوئینی هیچ وقت بر خلاف مصالح کشور نمیخواست اقدام کند هیچ وقت ضد انقلاب نیست هیچ وقت ضد اسلام نیست. به چه مناسبت او را
دیدار و گفتگوی اعضای شورای مرکزی و ادوار دفتر تحکیم وحدت ۱۰ شکنجه اش کرده اند چه اعترافی میخواهند از او بگیرند؟ به نظر میرسد دستی در کار هست در بین نیروهای امنیتی و قضایی که نمیخواهند اوضاع آرام و بدون بحران باشد. خشونت علیه من و اطرافیانم به جرم نصیحت به حاکمان ] شما ملاحظه کنید بنده در دوران مبارزه زندان رفته ام فعالیت داشته ام و در میان طلبه ها هیچکدام به اندازه من نسبت به مرحوم امام و فاداری نداشت. زمانی که ایشان در ترکیه یا نجف تبعید بودند کسانی از ایشان انتظاراتی حتی مالی داشتند اما به ایشان دسترسی نبود من حتی شهریه خودم را که میگرفتم میدادم به آنها که مثلاً ناراضی از ایشان نباشند. علاوه بر خودم خانواده و فرزندانم از ایشان دفاع میکردند. با این سوابق برای اینکه یک روزگاری بنده نصایحی را از سر دلسوزی مطرح کردم واقعیتی را بیان کردم و گفتم بعضی افراد که صالح بعضی مقامها نیستند نباید مدعی باشند در پی آن برخوردهای تند و خشنی شد که هنوز هم ادامه دارد. الان همین حسینیه شهدا که محل تدریس فقه بود و برخی از همین آقایان هم میآمدند تفسیر و مراسم سوگواری و روضه خوانی برقرار بود نزدیک ۹ سال است بسته اند و عکس امام و آقای خامنه ای را به دیوارش نصب کرده اند و با اینکه ما با کمبود جا مواجه هستیم آن را با همان حالت فجیع و خراب بسته اند. به گونه ای که هر کس مشاهده میکند متأثر میشود و این گذشته از برخی تضییقاتی است که برای افراد مرتبط و برخی مقلدان انجام میدهند. مثلاً یکی از افراد بیت من برای گرفتن امتیاز تاکسی اقدام کرده است تا از آن طریق امرار معاش کند اما گفته اند چون شما در دفتر فلانی رفت و آمد میکنید نمیتوانیم به شما تاکسی بدهیم. درباره انتخابات آینده هم اینقدر تبلیغ میکنند که مردم رغبت کرده در انتخابات شرکت کنند با این برخوردهایی که میشود مردم میلی برای شرکت نخواهند داشت. من به آقایان میگویم حکومت مال خودتان کسی به آن طمع ندارد اما بیایید در
رفتارتان حتی برای آینده خودتان تجدید نظر کنید و اینجور برخوردهای تند را نداشته باشید با خشونت و لجبازی نمیشود حکومت کرد. در یک خانه که اجتماع کوچک است هم اگر لجبازی باشد همیشه اوضاع خانه بحرانی است ولی اگر با صمیمیت باشد همه با صلح و صفا زندگی میکنند همه آقایانی که شما دارید از حقوقشان محروم میکنید واقعاً به اسلام و انقلاب علاقه مند هستند اما بعضی کارهای شما را قبول ندارند. متصدیان امور باید با مردم بسازند و از تنگ نظری دوری کنند ] دوستانه به آقایانی که متصدی امورند میگویم برگردید و با ملت بسازید. در برخوردتان تجدید نظر کنید و کاری نکنید که کشور ما بحرانی نشان داده شود و در دنیا علیه ما سروصدا ایجاد کنند. ان شاء الله مسئولین به برکت ماه رمضان از تنگ نظریها دست بردارند و با ملت و با مردم همساز شوند و کشور را بحرانی نشان ندهند انتظار نداشته باشند که مردم عقلشان را زیر پایشان بگذارند و صددرصد بگویند کار شما درست است. مردم نظر دارند نظرشان را ابراز می.کنند آنهایی که نظر مخالف دارند جنگ مسلحانه راه نیانداخته اند که بخواهید با آنها برخورد کنید. اظهار نظر که جرم و گناه نیست. مولی امیرالمؤمنین ال با اینکه ما ایشان را معصوم میدانیم در خطبه ۲۱۶ نهج البلاغه میفرماید: فلا تکفوا عن مقالة بحق أو مشورة بعدل فانی لست فی نفسی بفوق ان اخطیء و لا آمن ذلک من فعلی الا ان یکفی «الله خودتان را از گفتار حق یا مشورت عادلانه باز ندارید زیرا من ذاتاً فوق خطا نیستم و از آن در کار خویش ایمن نیستم مگر اینکه خدا مرا کفایت کند. علی میگوید من فوق خطا نیستم، آن وقت شما که انسان غیر معصومید فوق خطائید؟! امام معصوم سفارش میکند نظر و مشورت بدهید و اهل گفتار و سخن با حاکم باشید آن وقت آقایان میگویند همه باید ساکت شوند. امیدواریم که خداوند به دل آقایان بیندازد تا خود را اصلاح کنند.
دیدار و گفتگوی اعضای شورای مرکزی و ادوار دفتر تحکیم وحدت پرسش و پاسخ ۱۰ حاج آقا فکر نمیکنید تمام این مشکلات ناشی از ساختار سیاسی کشور یعنی ولایت فقیه باشد که آقای آیت آن را مطرح نمود؟! شهید آیت مبدع ولایت فقیه نبود] مبدع بحث ولایت فقیه آنگونه که میگویند شهید آیت بود صحیح نیست، بنده و مرحوم دکتر بهشتی بیش از همه از این تئوری دفاع میکردیم و پیش از آن آیتالله خمینی در نجف پیرامون آن بحث کرده بودند ولی ولایت مطلقه را هیچ وقت ما نگفتیم. آقایان آمدند در بازنگری ولایت مطلقه گفتند و من هم رأی ندادم. نامه هم آن روز نوشتم در این رابطه. در هر حال امیدوارم افراد بیگناه را که در زندان نگه میدارند آزاد کنند. کسی را نزد حجاج آوردند گفت: این را اعدام کنید گفت چرا مرا اعدام کنند گفت: میدانم تو گناهی نداری اما میخواهیم تو را اعدام کنیم تا دیگران عبرت بگیرند. حالا هم آقایان یک موسوی خوئینی یا یک اکبر گنجی را زندانی میکنند که به خیال خودشان دیگران را ساکت کنند نمیدانند که در دل دیگران عقده ایجاد میکنند و این عقده ها یک روزی سر باز میکند. در مورد خبرگان اگر صلاح میدانید دوستان مایلند نظر شما را بدانند. رهبر در مقابل خبرگان مسئول است نه خبرگان در برابر رهبر] خبرگان آنچه در شرح وظیفه شان آمده عمل نمیکنند و به آنها اشکال وارد است. چهار پنج سال پیش که من در همین خانه محصور بودم در یکی از جلسات خبرگان، رئیس خبرگان در نطق افتتاحیه اش گفت: ما در مقابل خدا و مقام رهبری مسئولیت
.داریم غافل از اینکه رهبر در مقابل خبرگان مسئولیت دارد و باید پاسخگو باشد. شما هستید که او را نصب کرده اید آیا شما در مقابل او مسئولیت دارید؟ وقتی مسئولان خبرگان اینجور اظهار نظر میکند حساب بقیه روشن است. ان شاء الله مؤید باشید و دلسرد هم نشوید هیچ وقت هم با جنگ و دعوا کار پیش نمیرود با زبان خوش و با ملایمت انجام وظیفه کنید. ان شاء الله موفق باشید.
بیانات معظم له در درس اخلاق به مناسبت رحلت آیتالله یثربی کاشانی ۱۳۸۵/۷/۱۰ آیتالله العظمی منتظری در ابتدای سلسله درسهای اخلاق - شرح کتاب جامع السعادات مرحوم نراقی سخنانی را در گرامیداشت یاد آیتالله یثربی کاشانی و لزوم اهتمام به حوزه ها و تربیت طلاب در جهت پاسخگویی به شبهات مطرح شده امروزی بیان فرمودند. مشروح این سخنان که در هشتمین روز ماه مبارک رمضان در دفتر معظم له ایراد شده در پی میآید: بسم الله الرحمن الرحیم خاطره ای درباره مرحوم یثربی کاشانی ] مطلع شدم که حجة الاسلام والمسلمین آقای حاج سیدمهدی یثربی کاشانی امام جمعه محترم کاشان طاب ثراه) مرحوم شدند. یادم هست با مرحوم حاج شیخ اسدالله نوراللهی نجف آبادی سالها قبل برای تبلیغ به کاشان رفتیم آن زمان ما سطح و خارج میخواندیم - آن وقت آقای حاج سید مهدی برادر کوچک مرحوم آیتالله حاج میرسید علی یثربی هم آنجا بود. آیتالله یثربی خیلی مرد جلیلی بود. ما در عین حال که تبلیغ رفته بودیم دهۀ محرم را نزد ایشان مسألۀ ترتب» [از مباحث اصول فقه ] را شروع کردیم. روزی سه یا چهار ساعت بحث میکردیم. در همان موقع ما با حاج سید مهدی آشنا شدیم و گاهی میزبان ما بود. ایشان خیلی محبوبِ مردم بود، تازه شده بود. و چون پسر کوچک مرحوم حاج سید محمدرضا بود و آن طلبه و معمم مرحوم مرحوم هم از علمایی بود که خیلی محبوب بود در کاشان چون عالم خوش مشربی
بود. مرحوم حاج سید مهدی یثربی بعد آمدند قم و یک مدتی هم قم بودند. درس کفایه من هم حاضر میشدند. گرچه این اواخر دیگر روابط و رفت و آمدی با ه نداشتیم. . آن مرحوم نسبت به حوزه علمیه و تربیت طلاب در کاشان مرد موفقی بود. به تعداد زیادی طلبه داشت و تربیت میکرد و به امور طلاب رسیدگی مینمود و فقط امام جمعه بودن قناعت نمیکرد. کار آخوندی هم خوب انجام میداد. تربیت طلاب خیلی کار بزرگی است اگر آقایان بتوانند در هر جا به تربیت طلاب بپردازند، متأسفانه خیلی از مردم دارند از روحانیت زده میشوند. آقایان سعی و تلاش کنند جوانها به دروس حوزوی رغبت پیدا کرده و بیایند درس بخوانند. چون اگر میخواهیم دین پیغمبراکرم ا و ائمه الا حفظ بشود راهش حفظ حوزه های علمیه است. واله وسلم رسالت حوزه و روحانیت فقط مسأله گویی نیست ] مرحوم آیتالله العظمی خمینی صلی الله علیه وسلم میگفتند اینکه چرا خداوند دستورات اسلام را در قرآن و یا پیغمبر و ائمه در یک کتاب جامع ننوشته و دست مردم نداده اند تا مردم راحت بشوند، علتش این است که آن وقت دیگر کسانی سراغ تحصیل علم نمیرفتند که از اسلام و تشیع دفاع کنند. یادم هست اوائل تأسیس رادیو در ایران، سخنرانی مرحوم فلسفی را میگذاشتند یکی از عوام گفته بود بالاخره ما از شر آخوندها راحت شدیم، حالا همه رادیو گوش میدهیم. رسالت حوزه ها و روحانیت فقط مسأله گفتن برای مردم نیست دفاع از اسلام و تشیع و رد شبهاتی که بر دین وارد میشود از جمله مسئولیتهای سنگین حوزه هاست. به ویژه در این زمان که سایتهای اینترنتی زیادی هست علیه اسلام قرآن و پیغمبراکرم صلی الله علیه وسلم تبلیغات سوء میکنند و این حوزه های علمیه هستند که باید در مقابل این هجمه ها و شبهات بایستند و پاسخ مستدل و قانع کننده بدهند.
بیانات معظم له در درس اخلاق به مناسبت رحلت آیتالله یثربی کاشانی ۱۰ پاسخ به شبهات با زبان زور] زمانها و فرهنگها فرق میکند در حال حاضر دانشگاهیها زبان خاصی دارند، باید کسانی باشند که بتوانند متناسب با همان فرهنگ دانشگاهی، اسلام و دین را تبیین و از اسلام دفاع .بکنند بنابراین اصل وجود حوزه های علمیه طلاب، فضلا و تربیت آنها همراه با ابزار روز ضرورت دارد برخی از طلاب از امکانات امروزی حوزه ها استفاده نمیکنند من بارها به جوانها میگویم آن وقت که ما درس میخواندیم کسی به ما تذکر نمیداد امکانات محدود بود الآن حوزه های علمیه مجهز و کتابخانه ها هست. مختصری شهریه هم آقایان میدهند ولی بالاخره فرصت را مغتنم بشمارید. وقتتان را صرف درس و بحث و مباحثه کرده و غنای علمی پیدا کنید. تأکید میکنم شبهاتی که امروزه در مقابل اسلام و تشیع هست بایستی آقایان وارد شده و بتوانند با زبان و فرهنگ روز با تیپ دانشجو و دانشگاهی و دیگر اقشار باسواد مسائل اسلام را بیان کنند.، خداوند ان شاء الله درجات آقای یثربی را عالی کند و من وفات ایشان را به خانواده و فرزندان عزیزشان و دیگر بازماندگان بخصوص آیتالله آقای حاج سید محمد ابطحی کاشانی خواهرزاده آن مرحوم تسلیت میگویم. خداوند ان شاءالله به بازماندگان ایشان صبر و اجر عنایت بکند و همه رفته گان خاک را مشمول رحمت واسعه خودش قرار بدهد و عاقبت همه ما را هم ختم به خیر بفرماید. همهٔ والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته ۱۳۸۵/۷/۱ دفتر آیتالله العظمی منتظری
۱۳۸۵/۷/۲۵ (۲۱) پاسخ به پرسشی پیرامون انتساب مناظره میان معظم له و دکتر سینا بسمه تعالی) جناب آقای سید سلمان علوی وفقکم الله لمرضاته با سلام و تحیت و آرزوی توفیق برای شما در خدمت به اسلام و تشکر از پیگیری مسائل مربوطه. پس از آگاهی یافتن حضرت آیتالله العظمی منتظری از نوشته ارسالی در موضوعات مختلف و با عنوان مناظره میان آیتالله العظمی منتظری و دکتر علی سینا معظم له فرمودند: اینجانب چیزی را به عنوان مناظره مذکور به خاطر ندارم، این چگونه مناظره ای است که ۱ - قطع نظر از صحت و سقم مطالب آن مشحون از اهانت به ساحت مقدس پیامبراکرم اسلام است در حالی که در مناظره صحیح باید هر کدام از طرفین آن با حفظ اصول اخلاقی مدعای طرف مقابل را نقض یا مقدمۀ دلیل او را منع کرده و یا هم عرض دلیل او بر ادعای خویش دلیل بیاورد. ۲ در مناظره باید مقدمات دلیلی که هر کدام از دو طرف اقامه مینماید مورد پذیرش برای طرف مقابل باشد حال اینکه در بسیاری از موارد نوشته مزبور استناد به احادیثی از کتاب صحیح بخاری از کتب عامه شده است که طبعاً مورد تسلیم و اعتماد طرف مقابل یعنی معظم له که یک مرجع شیعی میباشند نبوده و نمیتواند به عنوان اصل موضوع پذیرفته شده و تکیه گاه در استدلال بر ردّ نظر و مدعای معظم له تلقی گردد.
پاسخ به پرسشی پیرامون انتساب مناظره میان معظم له و دکتر سینا ۱۰ در فایل اوّل نوشتار یاد شده در هفت صفحه با نام سن پایین عایشه» مطالبی همراه با تفصیل از سوی فرد مزبور و به عنوان یک طرف مناظره نقل گردیده و از معظم له به عنوان طرف دیگر مناظره مطالبی جسته گریخته ذکر شده است. ۴ در فایل دوّم آن در حدود یازده صفحه با نام «جنگهای پیغمبر» با اینکه در صدرش آن را به عنوان مناظره با معظم له مطرح کرده است ولی در هیچ جایی از آن از معظم له سخنی را نقل نکرده است جز یک مورد که آن هم تنها یک سطری است که به دروغ در آن گفته شده که معظم له جنگهای پیامبر اسلام را دفاعی نمیدانند بلکه پیامبر را مهاجم میدانند در حالی که معظم له معتقدند تمامی جنگهای پیامبر اسلام و حالت دفاعی داشته است. تعجب است از مناظره ای که طرف ندارد جز در یک مورد دروغین و تهمت زا. ۵ در فایل سوم آن در دوازده صفحه با نام «قتل عام یهودیان» نیز تنها چهار سطر به عنوان سخنان معظم له ذکر گردیده و باقی آن سخنانی منسوب به فرد مزبور میباشد. ۶ در بخش آخر نوشته ارسالی فایلی با نام زن ستیزی» در هفده صفحه است که اساساً عنوان مناظره با معظم له را هم ندارد. حال با توجه به نکات ذکر شده این چه نوع مناظره ای میباشد که مدعی آن یک طرف آن را سربلند پنداشته است. این مانند آن است که کسی یک طرفه و بدون طرف دیگر دعوا به قاضی رفته و خوشحال و سربلند درآمده است. چنانکه در آخرین فایل بدین گونه به محکمه قضاء رفته شده است !! کسی که آن نوشتار را به عنوان مناظره تنظیم کرده است یا مفهوم مناظره را نمیدانسته و یا در ارائهٔ مصداق آن مغالطه نموده و یا طرف مقابل خود را نشناخته و یا خوانندگان را نادان فرض کرده است و در هر صورت ادب مناظره را نیز که تحفظ بر اصول اخلاقی و احترام به اعتقاد طرف مقابل است رعایت ننموده است. متأسفانه در عصر حاضر که عصر اطلاعات و شبکه های وسیع و مختلف رسانه ای
است و میبایست با اطلاع رسانی صحیح بیش از پیش حقایق آشکار و ممتاز گردند القاء شبهات ویرانگر و تهمت های ناروا در بخشهای مختلف فرهنگی، دینی، سیاسی افزایش پیدا نموده است. جوانان باید خود بر این نکته آگاهی یافته و مطالب به ویژه علوم و معارف اسلامی را از مخازن اصلی آن دریافت نمایند. ان شاء الله موفق باشید ۱۳۸۵/۷/۲۵ دفتر آیتالله العظمی منتظری
پیام تسلیت به مناسبت ارتحال آیتالله العظمی حاج شیخ میرزا جواد تبریزی ۱۳۸۵/۸/۳۰ بسم الله الرحمن الرحیم انا لله و انا الیه راجعون اذا مات المؤمن الفقیه ثلم فی الاسلام ثلمة لا یسدها شیء) (کافی، ج ۳۸/۱) با کمال تأسف خبر ناگوار درگذشت عالم ربانی و مرجع بزرگوار حضرت آیتالله آقای حاج میرزا جواد تبریزی اعلی الله مقامه را دریافت و بسیار متأثر شدم. عالم متعهدی که عمر شریف خویش را در راه تعلیم و تدریس علوم دینیه و تربیت طلاب و دفاع از حریم اسلام عزیز و مکتب اهل بیت عصمت و طهارت - سلام الله علیهم اجمعین - سپری نمود و بسا با بی مهری هایی نیز مواجه شد. این جانب این مصیبت را به حضرت ولی عصر - عجل الله تعالی فرجه الشریف - و حضرات مراجع و علماء اعلام و حوزه های علمیه و شاگردان معظم له و خانواده محترم و فرزندان و علاقه مندان ایشان تسلیت میگویم و از خداوند کریم رحیم برای معظم له رحمت واسعه الهی و علو درجات و حشر با ائمه طاهرین - سلام الله علیهم - و برای همه اهل بیت و فرزندان محترم و علاقه مندان ایشان صبر جمیل و اجر جزیل و توفیق خدمت به اسلام عزیز را مسألت مینمایم. والسلام علی جمیع الاخوة والاخوات و رحمة الله و برکاته. ۲۹ شوال ۱۳۲۷ - ۱۳۸۵/۸/۳۰ حسینعلی منتظری
پاسخ به سؤالات مجله عراقی «قطوف» درباره اوضاع عراق حضرت آیتالله العظمی منتظری ۱۳۸۵/۹/۳ ضمن تشکر، مستدعی است به سؤالات مجلۀ «قطوف» پاسخ فرمائید: جنگ داخلی در عراق و ریشه های عقیدتی آن سؤال ۱ نظر جنابعالی نسبت به اوضاع جاری عراق چیست؟ سؤال ۲ - به نظر شما آیا آنچه در عراق جریان دارد یک امر طبیعی است که پس از سقوط هر نظام طاغوتی و استبدادی پیش میآید، یا اینکه نتیجه دخالتهای بیگانه در اسقاط نظام طاغوتی میباشد؟ بسم الله الرحمن الرحیم نگرانی از تجزیه عراق در اثر تشدید جنگ شیعه و سنی ] ج ۱ و ۲ - اوضاع جاری در عراق و تشدید جنگ طائفی بین شیعه و سنی که در اثر آن هر روز شاهد ریخته شدن خون افراد بیگناه میباشیم موجب تأسف و ناراحتی برای هر انسان با غیرتی شده است اعم از عراقی و غیر عراقی. شکی نیست که ادامهٔ این وضع اسفناک برای ملت و دولت عراق خطرناک میباشد و خدای ناکرده ممکن است به تجزیه عراق منتهی گردد. چیزی که به نفع اجانب اشغالگر میباشد و آنان درصدد آن بوده اند. ریشه های جنگ سنی و شیعه در عراق پس از صدام ] البته پس از سقوط نظام طاغوتی صدام و منحل شدن ارتش و دستگاههای امنیتی
پاسخ به سؤالات مجلۀ عراقی قطوف» درباره اوضاع عراق ۱۱ بعثی و آزاد شدن مردم و گروههای مذهبی و سیاسی که مورد فشار و سرکوب شدید قرار داشتند تضارب افکار و اندیشه ها امری طبیعی میباشد که چاره ای از آن نیست؛ اما از آنجا که نظام صدام خود را منتسب به اهل سنت میدانست، شاید اکنون که ساقط شده است اهل سنت احساس کنند که ممکن است به طور کلی از قدرت و حکومت منعزل شوند و تمام قدرت در دست شیعیان بیفتد و نیز ممکن است اهل سنت گمان کنند که شیعیان درصدد انتقام از آنچه بر آنها در نظام سابق گذشته است برآیند. به نظر میرسد این، احساس منشأ اصلی جنگهای داخلی بین شیعه و سنی میباشد. و از بین بردن این احساس باطل، وظیفه مراجع عظام و علماء و متفکرین و سیاسیون و شیوخ عشائر عراقی است. آنان میتوانند این احساس خطر کاذب را که در اهل سنت به وجود آمده است از بین ببرند. وظیفه شیعیان در تعامل با اهل سنت ] از طرف دیگر گروهها و تشکلها و احزاب شیعی و تمام شیعیان عراقی که در نظام ساقط شده صدام تحت فشار و انواع محنتها و سختیها قرار داشتند و اکنون نجات پیدا کرده و تا حدودی به قدرت رسیده اند لازم است در تعامل و روابط خود با اهل سنت به شکلی برخورد نمایند که این احساس باطل در آنها تقویت نشود و آنان خیال نکنند که اکنون شیعیان در صدد انتقام از آنان میباشند. بدیهی است تقویت این احساس موجب شعله ور شدن بیشتر جنگ داخلی و گسترش آن خواهد شد. در چنین شرایطی لازم است ملت مظلوم، عراق، حکومت مردمی و منتخب خود را تقویت کند و از هر آنچه موجب فتنه و اختلاف داخلی و جنگ طائفی میباشد، پرهیز نماید. از حضرت امیرا نقل شده که فرمودند: «شیر سرکش از سلطان و حاکم ظالم بهتر است. و حاکم ظالم از فتنه دائمی و مستمر بهتر میباشد ملت مظلوم عراق بدانند که
ادامه جنگهای داخلی موجب استمرار اشغال آن کشور و از بین رفتن نیروهای مفید و فعال و نیز از بین رفتن ثروت و سرمایههای کشور خواهد شد. عدم تناسب ولایت فقیه با شرایط اجتماعی عراق ] سؤال ۳ به نظر جنابعالی آیا نظریه و طرح ولایت فقیه یا شورای مراجع در عراق قابل تحقق میباشد؟ ج - نظریه ولایت فقیه و شورای مراجع با طبیعت و ساختار کشور عراق که از اقوام و طوایف و صاحبان ادیان و مذاهب مختلف و گوناگون تشکیل شده است مناسبت ندارد. بلی اگر اکثریت قاطع مردم عراق خواهان تشکیل و تأسیس حکومت دینی باشند، به نحوی که قوانین مصوب در پارلمان با احکام شریعت مخالفتی نداشته باشد، باید: اولاً شکل حکومت دینی را به نحوی که با ساختار مردم عراق متناسب باشد معین نموده و در قانون اساسی به آراء مردم برسانند. و ثانیاً علماء عراق اعم از شیعه و سنی هیأتی از رجال دین را به مردم پیشنهاد کرده تا آن هیئت پس از انتخاب آنان توسط مردم بر قوانین مصوب پارلمان نظارت نمایند. مطلوبیت تعدد مرجعیت و احزاب در عراق ] سؤال ۴ به نظر حضرتعالی تعدد مرجعیت و تعدد احزاب آیا امر مطلوب و مفیدی است برای کشور عراق یا خیر؟ ج ۴ اصولاً تعدد مرجعیت و تعدد احزاب فی نفسه از آن جهت که زمینهٔ تضارب افکار و تکثر اندیشه میباشد امر مطلوبی است اما به شرط آنکه موجب تصادم و اختلاف و تضعیف یکدیگر نشوند. بلی امر، تقلید موضوع دیگری است که شرایطی دارد، و از آن جمله: اعلم بودن مرجع است و باید بدون هرگونه ملاحظات سیاسی و قومی مراعات گردد.
پاسخ به سؤالات مجلۀ عراقی قطوف» درباره اوضاع عراق چگونگی برخورد با اشغال عراق ] ۱۱۰۰ سؤال ۵ به نظر جنابعالی با موضوع اشغال عراق توسط قوای اجانب چگونه باید برخورد شود، باکار سیاسی یا مبارزه مسلحانه؟ ج ۵- به نظر اینجانب بهترین راه برخورد با موضوع اشغال عراق، ایجاد زمینه های سیاسی برای مردم عراق و آگاه ساختن آنان و نیز تقویت و حمایت حاکمیت منتخب مردم و حضور مردم در صحنه سیاسی کشور و وحدت کلمهٔ آنان و از بین بردن جنگ داخلی میباشد زیرا در این شرایط است که افکار عمومی داخل و خارج کشور، زمینه خروج نیروهای خارجی را فراهم میکند. چگونگی نجات عراق از تفکر سلفی گری (وهابیت)] سؤال ۶ پس از اشغال عراق تفکر ارتجاعی سلفی رشد پیدا کرد. به نظر شما چگونه میتوان مردم عراق را از عوارض و عواقب منفی این تفکر که موجب فساد در آن کشور شده است نجات داد؟ ج ۶ متأسفانه تفکر منفی سلفی که در زمان ما فرقه وهابیت» و «القاعده» مظهر بارز آن میباشند خود را به اسلام منتسب کرده و تاکنون در اثر ترویج خشونت و ترور، ضربه های زیادی به اسلام عزیز وارد ساخته و آن را در دنیا موهون نموده است. از این رو بر علماء دین و متفکرین و سیاسیون و روشنفکران مذهبی در هر و کشوری لازم است حساب این فرقه و این تفکر خطرناک را از اسلام جدا سازند و اسلام واقعی و حقیقی که دین رحمت و صلح و آزادی است را به مردم معرفی کرده، و مسلمانان گرفتار این تفکر را بیدار نمایند. خطر تشدید جنگ داخلی و تجزیه عراق و نقش علمای عراقی در رفع خطر] - منطقه سؤال ۷ حضرتعالی چه نصایح و رهنمودهائی برای مردم عراق، اعم از طلاب علوم دینی و دانشگاهیان و روشنفکران آن کشور دارید؟
ج ۷ یک بار دیگر تکرار کرده و در مورد خطر جنگ داخلی جاری در کشور عراق را هشدار میدهم و متذکر میشوم که ادامه، آن کلیت دین را در عراق و تمامیت ارضی و حاکمیت ملی را به خطر میاندازد و این همان چیزی است که استعمارگران نسبت به کشورهای اسلامی از قدیم درصدد آن بوده اند. . و با اظهار تأسف شدید در عراق کار به جائی رسیده است که هدف اصلی و مهم برای هر کدام از شیعه و سنی کشتن یک دیگر به دست خود میباشد. و خدا میداند این روند خونین و خطرناک تا کجا و تا کی ادامه خواهد داشت؟ در چنین شرایط حساسی بر همهٔ طبقات ملت عراق اعم از مسلم و غیر مسلم واجب است کشور خود را از خطر تجزیه و اضمحلال و نابود شدن نیروهای معنوی و مادی حفظ کنند. و شیعه و سنی و سایر مذاهب بدانند تا زمانی که جنگ داخلی و قومی در کشور عراق جریان داشته باشد نیروهای نظامی، اجانب به بهانه حفظ امنیت در این کشور باقی خواهند ماند. در خاتمه کلمه ای را خدمت مراجع عظام و علمای محترم عراق ایدهم الله تعالی عرض میکنم و آن اینکه از نفوذ معنوی خود استفاده کنند و به هر نحو که مصلحت میبینند زمینه اختلافات و خصومات مذهبی که منشأ اصلی جنگ داخلی جاری است را از بین ببرند موفقیت در این کار مهم اقتضا میکند که آن حضرات با رجال دین و عالمان اهل سنت مخصوصاً آنهائی که نفوذ بیشتری در بین اهل سنت دارند یک تعامل جدی داشته باشند و برای متوقف نمودن این جنگ داخلی و ایجاد فضائی از صلح و وفاق آنگونه که خدای متعال در قرآن شریف امر کرده و فرموده: «یا ایها الذین آمنوا ادخلوا فی السلم کافة» (سوره بقره، آیه (۲۰۸) با یکدیگر تبادل نظر و تشریک مساعی نمایند. امروز علمای محترم شیعه در عراق قدرت بر این امر را دارند و در توان آنان
پاسخ به سؤالات مجلۀ عراقی قطوف» درباره اوضاع عراق ۱۱ میباشد که با تدبیر و شرح صدر در این کار مهم که تنها راه نجات کشور از فتنه ها و خونریزی ها است پیشقدم شوند. و بر رجال حکومتی عراق نیز فرض و لازم است که با تدبیر و کیاست از نفوذ معنوی و سیاسی دولتهای همسایه و مجاور برای متوقف نمودن جنگ داخلی عراق و ایجاد زمینۀ صلح و آرامش در آن کشور و در منطقه و نیز اخراج نیروهای نظامی اجانب استفاده کنند. در پایان برای شما آرزوی توفیق در جهت خدمت به اسلام و یاری حق و عدالت را دارم. از خدای متعال نصرت و عظمت اسلام و مسلمین را مسألت دارم. والسلام علی جمیع الاخوة والاخوات و رحمة الله و برکاته. دوم ذی القعدة ۱۴۲۷ قم المقدسة - حسینعلی منتظری
پاسخ به سؤالات سایت اینترنتی «شهروند» حضرت آیتالله العظمی منتظری ۱۳۸۵/۹/۱۱ با عرض سلام و عرض ادب پیرو گفت وگوی تلفنی با دفتر حضرتعالی در مورد درخواست «شهروند» برای گفت وگو فرمودند که از طریق ایمیل یا فکس سؤالات را برایتان ارسال کنیم تا به سؤالات پاسخ دهید. با تشکر - سردبیر شهروند نظر حضرت آیتالله در مورد نظرات اخیر آقای مصباح چیست؟ آیا نظرات ایشان را خطری برای دین و انقلاب میدانید؟ ۶ درباره آقای مصباح یزدی استفاده ابزاری از دین، آینده حکومت دینی، ریشه عقب ماندگی، بازجویی برخورد با جوانان و روابط دختران و پسران ] بسمه تعالی - پاسخ با سلام و تحیت اطلاع زیادی از نظرات ایشان ندارم * آقای دکتر سروش نیز چندی پیش گفتند که من نه آقای مصباح را فقیه میدانم نه فیلسوف و نه حتی عالم. آیا با این نظر دکتر سروش موافقید؟
پاسخ به سؤالات سایت اینترنتی «شهروند» ۱۱ پاسخ موافقت یا مخالفت من نه ثمره علمی برای شما دارد و نه ثمره عملی. و اصولاً این گونه سؤالات دامن زدن به اختلافات میباشد. از این بحث بگذریم، آیا شما مبانی حقوقی اسلام را به عنوان مبانی حقوق عمومی کشور به رسمیت میشناسید؟ پاسخ مبانی حقوقی اسلام اگر به شکل صحیح فهمیده و اجتهاد و اجرا شود قابل به رسمیت شناختن برای جوامع میباشد. با توجه به سوء استفاده از دین در دست قدرتها بخصوص در دوران قرون وسطی، آیا این مطلب در مورد ایران و اسلام اتفاق نیفتاده است؟ پاسخ در هر زمانی چه قبل از اسلام یا بعد از آن در هر کشور و منطقه ای، اگر دین ابزار سیاسی در دست قدرتهای حاکمه شود خطرناک است. و متأسفانه در دوران خلافت امویان و عباسیان و بعد از آنها این جریان اتفاق افتاد و ضربه های زیادی به اسلام و مردم مسلمان وارد ساخت. به نظر شما عاقبت حکومت دینی در ایران به کجا خواهد کشید؟ پاسخ - خدا میداند اما اگر نارضایتیها زیادتر و فاصله بین حاکمیت و مردم بیشتر شود احساس خطر می.شود و ضربه بزرگی نیز به نظریه حکومت دینی وارد میشود. ریشه عقب ماندگی در ایران راکجا میبینید؟ پاسخ ریشه عقب ماندگی در هر کشوری جهل و فقر فرهنگی مردم و تحقیر آنان - توسط حاکمیت ها میباشد.
نظرتان راجع به برخوردهای قرون وسطایی با جوانان در ایران چیست؟ این برخوردها در اسلام چه جایگاهی دارد؟ پاسخ اسلام با برخوردهای خشن و غیر منطقی و غیر عادلانه با هر شهروندی مخالف است بخصوص جوانان که سرمایه های معنوی کشور میباشند. - آیا در فقه اسلامی و مذهب شیعه مسأله منکرات و برخورد با آن مطرح شده است؟ پاسخ امر به معروف و نهی از منکر از فرایض مهم اسلام است، ولی مطلق و بدون شرایط نیست. باید تمام شرایط و مراتب آن رعایت شود، و در غیر این صورت مشروعیت ندارد و چه بسا اگر به شکل غیر منطقی و غیر عقلائی باشد آثار سوء و منفی خواهد داشت. آیا اسلام دستور بازجویی و نفوذ به خانه های مردم و دخالت در مسائل خانوادگی آنها را میدهد؟ پاسخ دخالت در امور شخصی و خانوادگی مردم و یا اطلاع از آنها به هر نحو باشد جایز نیست و مصداق منکر) میباشد که قابل پیگیری شرعی و قانونی خواهد بود. از نظر دین اسلام میشود از دختر و پسرهایی که بیرون از منزل با هم به تفریح رفته اند بازجویی کرد؟ پاسخ اگر شئون اسلامی را مراعات نکنند در حد ارشاد با منطق و دلیل بین اشکالی ندارد؛ اما برخوردهای خشن و غیراصولی جایز نیست و آثار منفی و بدتری در پی دارد. آیا مجوز استفاده از خشونت در منکرات وجود دارد؟ پاسخ از جوابهای قبلی روشن میشود.
پاسخ به سؤالات سایت اینترنتی «شهروند» ۱۲ محدودیت های سخت برای مجازات تازیانه و قصاص و سایر حدود ] جایگاه حدود اسلامی مانند تازیانه و اعدام و سنگسار در حقوق ایران چیست؟ پاسخ - تفصیل در نامه نمیگنجد، اما اجمالا احراز شرایط اجرای حدود اسلامی بسیار سخت است به نحوی که بندرت زمینه تحقق آنها در جامعه پیدا میشود. و بعضی از مجازاتها برفرض ثبوت شرایط آنها اگر آثار سوئی در دنیا برای اسلام داشته باشد و موجب تنفر مردم از اسلام بشود حاکم اسلامی باید مانع اجرای آنها بشود. = ضعفهای سیستم اسلامی مانند مجازاتهای اعدام را چگونه با شرایط جهان امروز تفسیر میکنید؟ پاسخ - اولا در سیستم قضایی اسلام اعدام در مورد قصاص نفس از جمله حقوق مقتول و اولیای او میباشد و سلب این حق مجوزی ندارد. البته اسلام راه عفو و گذشت را نیز باز، نموده بلکه آن را بهتر دانسته و مورد تشویق قرار داده است. که تفصیل آن در نامه نمیگنجد. و در مورد غیر قصاص نفس علاوه بر اینکه بسیار محدود است، مشروط به شرایطی سخت و نادر میباشد و مربوط است به جایی که حق یا حقوق مهمتری تضییع شده باشد نظیر فرد یا گروه محاربی که در حقیقت جنگ با خدا و رسول و را تدارک دیده و عالما عامدا وارد آن شده است. مردم و ثانیاً اعدام در موارد خاصی در سیستم قضائی جوامع متمدن نظیر آمریکا نیز وجود دارد و منحصر به اسلام نمیباشد. آیا نظرات شما مورد تایید علمای اسلام و مسؤولین حکومتی میباشد؟ آیا این دیدگاهها دیدگاه غالب مسؤولین اجرایی است؟ آیا رهبر ایران با این دیدگاهها موافق است؟ پاسخ از خود آنان سؤال نمایید.
در صورتی که خودتان مسوئولیت اجرایی داشتید همه این اعتقادات را اجرا میکردید؟ پاسخ اکنون که چنین مسؤولیتی ندارم ضمنا منظور شما از «اعتقادات» مجمل و نامفهوم است. اگر منظورتان تذکراتی است که در مورد حفظ حقوق مردم در گذشته و حال به مسؤولین داده و میدهم جواب شما مثبت است و گذشته این جانب که تا حدودی قدرت داشتم دلیل آن میباشد. با داشتن این دیدگاه در ایران احساس خطر جانی یا غیره نمیکنید؟ آیا تا به حال تهدید شده اید؟ از طرف چه کسی یا گروهی؟ پاسخ - عوارض دیدگاههای خود و اظهار آنها را علاوه بر احساس، عملاً سالهاست تحمل کرده و میکنم. آیا مایلید در میزگردی در کانادا یا آمریکا با حضور رهبران ادیان دیگر شرکت کنید و از اعتقاداتتان دفاع کنید و به سؤالاتشان پاسخ دهید؟ - پاسخ با شرایط جسمی و ضعف حالی که دارم امکان چنین میزگردی برای من وجود ندارد، اما امکان پاسخ به سؤالات دینی رهبران ادیان دیگر تا حدودی وجود دارد. در پایان هر پیشنهاد یا انتقادی به مسؤولین مملکتی و نیروهای نظامی و انتظامی و دادگاههای ایران دارید بفرمایید. پاسخ - نظریات انتقادی یا پیشنهادی این جانب در دو جلد کتاب «دیدگاهها» جمع آوری شده و در سایت من نیز وجود دارد. در صورت تمایل مراجعه نمایید. ان شاء الله موفق باشید. والسلام علیکم و رحمة الله. ۱۳۸۵/۹/۱۱ حسینعلی منتظری
۱۳۸۵/۹/۲۵ (۲۵) مصاحبه خبرنگار نشریهٔ «فرانکفورتر آلگماینه» آلمان افتخار بزرگی است که مرا به حضور پذیرفتید. خیلی از شما متشکرم. حضرتعالی در نوشته هایتان از اولین کسانی بودید که راجع به ولایت فقیه مطالبی نوشتید و نظریه خودتان را در این مورد اعلام کردید. ظاهراً یک سری اصلاحات و تغییراتی در نظریاتتان پیش آمد. مبنای این تغییرات کجا بود چه چیزی باعث شد که این تغییرات صورت بگیرد و اگر ممکن است برای ما بگویید که این تغییرات به چه سمت و سویی پیش میرود؟ بسم الله الرحمن الرحیم ولایت فقیه و پذیرش مردم ] تغییراتی در نظریات بنده نبوده از اوّل نظر من یک جور بود. نظریه ولایت فقیه را قبل از من آیتالله خمینی در نجف که بودند سیزده درس راجع به آن گفتند، که درسهای ایشان در ایران پخش شد و این خود برای طرح مسأله ولایت فقیه زمینه شد. بحث ولایت فقیه از آیات و روایات استفاده میشود و دارای پشتوانه علمی است. اجمالاً ولایت فقیه را قبول داریم نه به این گونه ای که آقایان به مطلقه رسانده اند و اینکه ولی فقیه همه کاره باشد. ما مسلم میدانیم که اصل حکومت برای مردم لازم است و حاکمیت هم مادامی که پایگاه مردمی نداشته باشد فایده ندارد. بایستی مردم آن را بپذیرند دستورات دین مقدس اسلام منحصر در مسائل عبادی و اخلاقی نیست، بلکه اسلام برای همه نیازهای بشری و از جمله حاکمیت و شرایط آن دستور و برنامه دارد. چون اکثریت مردم ایران مسلمانند و به موازین اسلامی ملتزمند، ما از