کتابها ‹ خاطرات آیتالله منتظری - جلد دوم (پیوستها) ‹ بخش ۳
خاطرات آیتالله منتظری - جلد دوم (پیوستها)
بخش ۳ از ۲۱پیوست شماره ۴۷: مربوط به صفحه ۴۱۵ پیام معظم له به مناسبت اولین سالگرد فاجعه خونین هفده شهریور، مورخه ۱۳۵۸/۶/۱۵ بسم الله الرحمن الرحیم ولا تقولوا لمن یقتل فی سبیل الله اموات بل احیاء عند ربهم یرزقون بیایید اکنون که پیوند مکتب و خون در انقلاب اسلامی ما مستحکم گشته، رسالت خون و شهادت را عمیقا درک کرده و در این لحظه های خون رنگ زمان که سرزمین اسلامی ایران، به خون هزاران شهید رنگین است پیام شهیدان را به گوش تاریخ برسانیم. برادران و خواهران مسلمان احساسات پرشور و بی شائبه ای که به مناسبت بزرگداشت شهدای به خون خفته هفده شهریور سال ۵۷ ابراز میدارید و شور و هیجانی که با اشک و سوز و فریاد همراه است بیانگر راستین روحیه انقلابی شماست. روحیه ای که در طول مبارزات خستگی ناپذیر ملت مسلمان ایران به رهبری قائد اعظ اعظم حضرت امام خمینی همواره پشتوانه فریادها و خروشها و اقدامات و تصمیمات ما است. بوده ملت مسلمان، ایران انقلاب اسلامی شما از همان نقطه ای آغاز شد که حرکت انقلابی توحید در طلیعه تاریخ آغاز گشت یعنی گفتن نه در برابر هر پدیده، نظام، قدرت و تشکیلاتی که با نظام عقیدتی و سیاسی توحیدی راستین مغایرت دارد. موضع گیری پشت سنگر لااله الا الله و نفی شرک طاغوت و استعمار در همه چهره و اشکال شرقی و غربی و چپ و راستش و شوریدن به بی عدالتی و استبداد و ستم در کل زمین و کل تاریخ. توحید ابراهیمی اسلام محمد و تشیع علی از این نقطه آغاز شد و موضع گیری قاطعانه و انقلابی مبارزان خدا پرست همه ادوار تاریخ به قیمت خونها، اشکها، سوزها، کشتارها، قتل عامها آتش سوزیها محرومیتها اعدامها و آوارگی ها تمام شد تا امانت پاک خدا و رسالت انسان که بر کوه زمین و زمان عرضه شده و تنها انسان پذیرای آن گشت سالم به دست انسان متعهد این قرن سپرده شود و اکنون شما ملت شجاع ایران امانت دار پاک باز و راستین این امانت بزرگ الهی بوده که در راه حفظ و
حراست آن لحظه ای از پای ننشسته و بی دریغ حتی جان عزیز خویش را به پیشگاه این ودیعه آسمانی و توحیدی تقدیم میکنید. راستی فداکاریهای بی شائبه ملت غیور ایران قبل از پیروزی و پس از آن و امروز و بخصوص در برخورد با توطئه های امپریالیسم و صهیونیسم و شرکت در بسیج عمومی و جهاد مقدس غرب، ایران شایسته تقدیر و تجلیل است. کشتار ۱۷ شهریور و فاجعه قتل عام جوانان سلحشور اسلامی هر چند از نظر زمانی یک پدیده گذشته تلقی میگردد ولی بدون شک این فاجعه یکی از تجلی گاه های پیکار حق و باطل و نبرد مستضعفین و مستکبرین بوده و همپای زمان و تاریخ و انسان آمدهای آن پی تداوم خواهد یافت چه آنکه از یک سو نمایانگر نقش استعماری و میزان تسلط آمریکا و اسرائیل در حکومت خودکامه شاه مخلوع است و از سوی دیگر بیانگر سلامت مکتب و اصالت خط مشی اسلامی نهضت و میزان ایمان و صداقت مبارزان راه خدا بوده که در برابر رگبار بی امان گلوله های آمریکایی و اسرائیلی پایمردی و مقاومت نمودند تا به درجه رفیعه شهادت نائل گشتند. درود پیوسته کل انسانیت به روان پاک آنان که با خون خود رسالت شهادت و نقش موثر آنرا در تکامل نهضت انبیاء و تشیع تجسم داده و به دنیا ثابت نمودند که ملتی پرخاشگر و انقلابی و مومن و صادق خواهد توانست بر یکی از عظیم ترین ارتشهای مجهز جهان پیروز گردد. شما شهیدان به خون خفته راه خدا پیوند مکتب و خون که در تاریخ نهضتهای شیعی و انقلابهای توحیدی تنها در بعد ادبی و ذهنی از آن یاد میشود به تبلور عینی و ملموس رساندید و با قطرات خون خویش بر تارک تاریخ حماسه جاودانگی ایدئولوژی اسلامی و نهضت حق طلبانه شیعه را رقم زدید. اکنون شما با یک دنیا افتخار و عظمت سر به تیره تراب نهاده و در قلوب آزادیخواهان ماوی گرفته اید و ما و شما وارث خون شهدا و عهده دار به ثمر رساندن مکتب شما «شهادت» و فلسفه آن «مقاومت» و نتیجه آن «حکومت اسلامی» هستیم. اکنون ما پس از قرنها انتظار که صاحبان زر و زور و تزویر صلابت ایمان و عفت و فکر و اندیشه و فرهنگ و اخلاقمان را به سنگ استبداد و سرنیزه خود شکستند، با عبور از گذرگاه خونین عاشورا که سندی زنده بر اصالت روح مقاومت و ایثار در برابر خدا و خلق بود، دیگر بار به هفده شهریور و میدان شهداء قدم نهاده و خود را در صحنه یک
جهاد مداوم با همه جباران و خونخواران و ابرقدرتهای تاریخ یافته و با فریادی از خون برخاسته از حنجره شما بار دیگر سخن شما را تکرار میکنیم سوگند به خون و خونین پیام شهداء و مقاومت و محرومیت که خط رهبری و امامت حضرت آیتالله العظمی امام خمینی را تا حصول پیروزی نهایی دنبال خواهیم کرد. سوگند به نیرو بخش جهان و آفریدگار نیروها که اجازه نخواهیم داد یک لحظه رسالت مقدس شهادت و فلسفه مقاومت فراموش گردد. سو گند به طراوت خون شهید و روح پرخاشگر انقلابی که توطئه های اهریمنان و سیاستهای توسعه طلبانه و تجزیه گری و پیمانهای شوم مثلث ابرقدرت ها را نه تنها با دست و فریاد که با خون و آتش متلاشی خواهیم کرد. سوگند به عنصر مقاومت و محرومیت که هرگز خاطره تلخ و وحشتناک استعمار زدگانی چون خلق قهرمان، فلسطین، فیلیپین، افغانستان اریتره فطانی و.... را از یاد نبرده و با تمام امکانات آنان را یاری خواهیم کرد. سوگند به عاشورا و کربلا و میدان شهداء که دست آوردهای انقلاب اسلامی ایران را در جزء جزء خاک گرامی این مرز و بوم پاسداری خواهیم کرد. سوگند به مستضعفین محرومین و منکوبین همه تاریخ که سیاست پلید آمریکا و اسرائیل در کردستان و دیگر نیرنگهای محافل جاسوسی شرق و غرب ما را از راه مقدس منحرف نخواهد نمود. و سوگند به حق همه پیامبران بر حق خدا و ائمه بزرگ شیعه و رهبران وادی توحید که راه شهیدان را تا آخر ادامه خواهیم داد. «وعدالله الذین آمنوا منکم و عملوا الصالحات لیستخلفنهم فی الارض کما استخلف الذین من قبلهم». والسلام علی من اتبع الهدی ۵۸/۶/۱۵ - ۱۴ شوال ۱۳۹۹ ۱۳۹۹ تهران، حسینعلی منتظری
پیوست شماره ۴۸: مربوط به صفحه ۴۲۰ متن اعلامیه اساتید و فضلای حوزه علمیه قم درباره خلع محمدرضا شاه از مقام سلطنت مورخه ۱۳۵۷/۹/۳۰، ۱۹محرم الحرام ۱۳۹۹ بسم الله الرحمن الر بیش از یک سال است که ملت مسلمان ایران به پا خاسته و مخالفت خود را با شاه صریحاً اعلام داشته است و این اظهار مخالفت به صورت تعطیلات سراسری و تشکیل اجتماعات و راهپیمایی و دادن شعارهای ضد شاه و تصویب قطعنامه ها و اعتصابات در کارگاه ها و ادارات و موسسات دولتی و خصوصی و گونه های دیگر انجام گرفته است، در همه شهرستانها این ملت به پا خاسته با آتش اسلحه گرم دولت شاه مواجه و هزاران شهید و به مراتب بیش از آن مجروح و مصدوم داده است. با تمام این مصائب ملت نستوه و آگاه ایران داوطلبانه و شجاعانه در دو روز تاسوعا و عاشورای سال جاری ۱۹ و ۲۰ آذر (۱۳۵۷ راهپیمایی عظیم و بی سابقه ای را در سراسر کشور ترتیب داد و با صراحت هر چه تمامتر در غالب، شعار پلاکارد و قطعنامه مخالفت خود را با شخص شاه و رژیم شاهنشاهی بیان داشت و خواستار تشکیل حکومت جمهوری اسلامی به رهبری نائب الامام حضرت آیتالله العظمی خمینی دام ظله شد. ملت ایران در این رفراندوم صددرصد آزاد که مورد تصدیق مراجع عالیقدر بوده و خبرگزاریهای بزرگ گزارش آن را داده اند رای صریح خود را داد. دنیا هم ما امضاکنندگان ذیل با در نظر گرفتن رفراندوم، مذکور وظیفه مذهبی و ملی خود میدانیم که رسما به شخص شاه و دولت و ارتش و مقامات وزارت کشور و همچنین به دولتهایی که با کشور ما رابطه ای در حد تبادل سفیر دارند از طریق سفارتخانه ها ابلاغ نماییم که: ۱ - شاه و رژیم شاهنشاهی به هیچ وجه پایگاهی در میان ملت ندارد و مردم حتی در زیر فشار سرنیزه و مسلسل هم آن را تحمل نمیکنند و قهراً شاه از مقام خود مخلوع و سلطنت او غیر قانونی است و فورا باید کناره گیری خود را اعلام دارد و بساط شاهنشاهی برای همیشه باید از این مملکت برچیده شود. ۲ - هر چه زودتر میبایست حکومت جمهوری اسلامی زیر نظر نائب الامام حضرت
*AVE آیتالله العظمی خمینی دام ظله تشکیل گردد. ۳ - دولت نظامی ازهاری و هر دولت دیگری به هر نحو شکل بگیرد غیرقانونی است. ۴ - امرای ارتش و افسران و درجه داران و سربازان که ارتش ملتند لازم است به ملت بپیوندند و به هیچ وجه از شاه مخلوع و رژیم مردود اطاعت و جانبداری نکنند و تمام نیروی خود را برای برآوردن خواستهای ملت بسیج نمایند. ه - کلیه استانداران و فرمانداران و بخشداران و روسای دوایر که خدمتگزاران ملتند لازم به ملت پیوسته از دولت غیرقانونی اطاعت نکنند. است ۶ - دولت های خارجی توجه داشته باشند که شاه و دولت او از نظر ملت ایران غیر قانونی و غاصب میباشند و هرگونه همکاری و پشتیبانی از شاه نقض حقوق بشر و دشمنی با ملت ایران است و هر نوع قرارداد سیاسی نظامی و اقتصادی و فرهنگی و غیر آن با دولت او از نظر ملت ایران ارزش و اعتبار قانونی نخواهد داشت. مسلم ملکوتی، حسین نوری محمد شاه آبادی، مهدی حسینی، روحانی، حسینعلی منتظری، ابوالفضل النجفی الخوانساری سیداسدالله مدنی مصلحی، اراکی علی احمدی میانجی، هاشم تقدیری، محمد حسین مسجد جامعی، حسین راستی کاشانی محمد محمدی گیلانی، ابوطالب تجلیل محسن دوزدوزانی محمد مهدی، ربانی عباس، محفوظی محمد مومن، مرتضی بنی فضل رضا استادی سیدابوالفضل موسوی سید حسین، برقعی حسن تهرانی، احمد آذری قمی، سید حسن طاهری خرم آبادی محمد، فاضل محمد، یزدی محسن حرم پناهی، محمد علی شرعی، علی مشکینی احمد جنتی سید یوسف مدنی تبریزی رضا بهاءالدینی، سید محمد ۶ ۶ ۶ ابطحی کاشانی، رضا توسلی، سید محمد تقی شاهرخی، ابوالقاسم خزعلی، صادق خلخالی.
عوا پیوست شماره ۴۹: مربوط به صفحه ۴۲۴ متن تشکر و اعتذار معظم له از علمای محترم و مردم شریف و قهرمان غرب ایران بسمه تعالی اینجانب پس از بازگشت از زیارت مرجع و قائد عالیقدر اسلام حضرت آیتالله العظمی آقای خمینی در پاریس و پس از زیارت مشاهد مشرفه علی مشرفها آلاف الثنا و التحیه در سوریه و عراق، با علمای اعلام و احساسات گرم مردم شریف شهرهای غرب کشور مواجه شدم و به خاطر مسئولیتهای فوری و سنگینی که به عهده ام بوده نتوانستم از احساسات و واطف آقایان کما هو حقه قدردانی کنم، لذا بدینوسیله مراتب اعتذار و تشکر عمیق خود را از علمای اعلام و برادران و خواهران شهرهای قصر شیرین سرپل ذهاب، اسلام آباد، کرمانشاه، کنگاور مریانج همدان و ساوه اعلام میدارم. شکی نیست که ایمان و استقامت و فداکاریهای جانی و مالی شما و دیگر برادران و خواهران سراسر کشور بود که جنبش اسلامی ملت ما را در پرتو رهبری قاطعانه علمای اعلام و آیات عظام بالاخص آن زعیم عالیقدر به اوج خود رساند و دشمن را در همه سنگرهای استبدادی و استعماری خود شکست داد. امید است به زودی شاهد پیروزی نهایی و برقراری حکومت جمهوری عدل اسلامی باشیم. پیوست شماره ۵۰ داخل متن کتاب آمده است) والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته ۱۷ صفر ۱۳۹۹ – حسینعلی منتظری
پیوست شماره ۵۱: مربوط به صفحه ۴۳۱ متن اعلامیه معظم له درباره پیوستن ارتش ایران به صفوف ملت و مطلع نمودن آنان به جنایات رژیم شاه، مورخه ۱۳۵۷/۱۱/۶ بسم الله الرحمن الرحیم «الجنود باذن الله حصون الرعیة و زین الولاة و عزالدین وسبل الامن... » نهج البلاغه ارتش با الهام از مکتب الهی در محکم ملت و مایه سربلندی زمامداران و عظمت و مجد دین و برقراری آرامش کشور است». برادران، ارتشی، افسران همافران درجه داران و سربازان شریف در این لحظات حساس که نسیم حیات و آزادی از قطرات خون هزاران شهید که در راه تحقق ارزشهای الهی و آزاد ساختن کشور از یوغ اجانب به پیکره این سرزمین میوزد، در این فرصتی که با فداکاریهای همه جانبه جمیع اقشار ملت آرزوی دیرینه ملت مسلمان مبنی بر به دست گرفتن سرنوشت خویش و طرد جمیع عمال استعمار جهانی از کشور در پرتو تشکیل جمهوری عدل اسلامی به رهبری قائد بزرگ حضرت آیتالله العظمی امام خمینی مدظله العالی در آستانه تحقق قرار گرفته در این هنگام که امید است ارتش غیور و مسلمان ما شخصیت اسلامی خود را بازیابد و از شکل استعماری و عامل اجرای مقاصد ضد مردمی دشمنان اسلام بودن به درآید و در راه حفظ منافع اسلامی و ملی مردم ما کوشا باشد و از آثار ننگ کاپیتولاسیون تحمیلی (مصونیت قضایی مستشاران نظامی آمریکا برای همیشه خود را پاک گرداند، در این مرحله حساس انقلاب که ملت مسلمان ایران خود را برای بزرگترین استقبال تاریخی از رهبر انقلاب اسلامی خود کند تا با ادامه رهبری قاطع معظم له از نزدیک و همت شما برادران ارتشی و سایر اقشار ملت به نوسازی کشور پرداخته و ملت محروم را از وضع موجود نجات دهد، و بالاخره در این زمان که ملت به حکم وظیفه شرعی و فرمان رهبر بزرگوارش ارتش را از خویش و خود را از ارتش جدا نمیبیند و از ارتشیان آزاده با آغوش باز استقبال میکند، مشاهده میشود که دولت غیر قانونی و ضد ملی کنونی شما را همچون گذشته وسیله ارعاب و تهدید و کشتار مردم قرار داده و حتی به دست برخی از مزدوران و فریب خوردگان به اسم شما برادران فرودگاه های کشور را بسته و مانع آماده می
تشریف فرمایی رهبر انقلاب اسلامی ایران، گشته و به وسیله مزدوران خود مردمی را که در حال تدارک استقبال بودند به گلوله بستند و عده ای را کشتند تا از این راه مردم به را به عقب نشینی وادارند ولی ملت مسلمان ایران چون برای خدا و رفاه خلق خدا رهبری آیات عظام خاصه قائد بزرگ قدم برداشته و متحمل هزاران قربانی و محرومیتهای فراوانی، شده همچنان به پیش رفته و به فکر عقب نشینی نمیافتد. این ازهاریها و اویسیهایند که پس از ایجاد صحنه های قتل عام کشتار وحشیانه مردم چون خود را در بین ملت منفور و از صفوف ارتش مسلمان جدا میدیدند، پا به فرار نهاده و با خارج نمودن ثروتهای غارت شده ملت محروم همچون دیگر غارتگران بیت المال و در راس آنان شاه خائن در ییلاقهای خارجی به عیاشی مشغولند که البته دیری نخواهد گذشت که به خواست خدا و همت ملت مسلمان و مبارز ایران به کشور کشانده شده و در دادگاه عدل اسلامی محاکمه خواهند شد. ارتشیان آزاده آیا شما تا چند سال پیش و حتی هم اکنون مورد اهانت و آزار چنین فرماندهانی نبودید؟ آیا مستشاران نظامی آمریکا که اکنون در اثر مبارزات جرأت خروج از منازل خود را ندارند تا دیروز بر شما ارتشیان محترم حکومت مطلقه نداشتند؟ آیا نمیدانید که این مستشاران با گرفتن حقوقهای گزاف صد هزار تومانی به بهترین وجه زندگی میکنند و در مقابل شما که از ملتید و صاحب این ثروتها میباشید باید از جهت مخارج مادی و مسکن در تنگنا قرار گرفته و به بدترین نحو زندگی نمایید؟ آیا در طی سالهای متمادی برای شما برادران مسلمان که باید نمونه عالی یک سرباز رشید اسلام باشید امکان کسب معنویات و فضایل انسانی گذاشته اند؟ و آیا کوشش نکرده اند تا شما را با فرهنگ ضد اسلامی شاهنشاهی تربیت نمایند و کورکورانه در خدمت مشتی فرمانده فاسد و از خدا بی خبر قرار دهند؟ آیا در سالهای گذشته که بودجه کشور به جیب مستشاران نظامی خارجی ریخته میشد به شما کوچکترین اعتنایی مینمودند؟ اگر میبینید اینک به ظاهر به فکر شما افتاده و رعایت حال شما را کنند این نیز از ثمرات مبارزات مردم بوده و به منظور اغفال و دور نگهداشتن شما از امواج انقلاب اسلامی ملت صورت میگیرد و بالاخره آیا اسلحه ای که در دست شماست و از پول این ملت ستمدیده مسلمان تهیه شده و باید در راه حفظ استقلال کشور و دفاع از ملت از آنها استفاده شود، سزاوار است که در راه حفظ منافع و اجرای می
توطئه های ابر قدرتهای شرق و غرب و حفظ شخص خائنی که کشور را در آستانه سقوط مادی و معنوی قرار داد به کار رود؟ شخصی که ثروتها و منابع طبیعی را در انحصار خود و خانواده و اطرافیانش قرار داد و آنها را به بانکهای خارجی سرازیر نمود. برادران عزیز در طول ۵۰ سال گذشته استبداد سیاه که روحانیت و همه آزادیخواهان در ایران مورد هجوم وحشیانه عوامل خاندان ننگین پهلوی بودند، کشته دادند و اسارت و شکنجه تحمل میکردند، آیا جز برای آن بود که منابع کشور و عقاید ملت مسلمان در حال غارت شدن بود؟ و مگر نه این است که رهبر ملت ایران برای دفاع از حیثیت و شرافت و استقلال این کشور و به جرم اعتراض به تصویب قانون ننگین کاپیتولاسیون از کشور خود به خارج تبعید شد؟ میشما باید بدانید که اینک ارتش بر سر دو راهی قرار گرفته، راه خدا و اسلام و استقلال کشور که همان راه ملت و رهبر آن است و راه اربابان رژیم دست نشانده موجود که راه طاغوت و بردگی و اسارت و کشتار ملت است که در نتیجه به ضرر ارتش و به قیمت سقوط حیثیت و وابستگی آن تمام میشود. ملت ما علاوه بر دادن هزاران قربانی و خسارت زیاد که هم اکنون از طریق سلاح نفت یکی از موثرترین ضربه ها را به حامیان رژیم فاسد، زده در انتظار است شما برادران ارتشی نیز هر چه بیشتر با توجه به هویت اسلامی و ملی خود دین خود را به اسلام و مسلمین ادا نمایید تا این سلاح قوی که دشمن بدان متکی بوده و هست همچون سلاح نفت در خدمت اسلام و مردم درآید، که خوشبختانه طلیعه آن را در تظاهرات و اعتصابات و راهپیمایی های مکرر برادران ارتشی در شهرهایی نظیر، تهران، اصفهان همدان، شیراز و... میبینیم، و امید است با یکپارچگی و تشکل همه جانبه ملت و ارتش به زودی پرچم جمهوری عدل اسلامی به رهبری حضرت آیتالله العظمی خمینی در ایران به اهتزاز درآید تا همگی با فراست کامل و برخورداری از امکانات موجود برای اجرای قوانین عادلانه اسلامی در کشور خود بکوشیم. از خداوند متعال سربلندی و شرافت استقلال ارتش ایران را خواستارم. (پیوست شماره ۵۲ داخل متن کتاب آمده است والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته ۲۷ صفر ۱۳۹۹ - حسینعلی منتظری
پیوست شماره ۵۳: مربوط به صفحه ۴۴۴ حکم امام امت (ره) درباره نصب معظم له به امامت جمعه تهران، مورخه ۱۳۵۸/۶/۲۱ مرحوم بسم الله الرحمن الرحیم خدمت جناب مستطاب حجة الاسلام والمسلمین آقای منتظری دامت افاضاته مجاهد بزرگوار آقای طالقانی پس از عمری مجاهدت و پاسداری از اسلام به رحمت خداوند پیوست و ما را سوگوار کرد تکلیف پاسداری از اسلام به عهده همه ماست، و من شما را که مجاهدی بزرگوار و فقیهی عالیقدر میدانم برای دژ محکمی که آن فقید سعید پاسدار آن بود انتخاب و منصوب نمودم نماز جمعه که نمایشی از قدرت سیاسی و اجتماعی اسلام است باید هر چه شکوهمندتر و پر محتواتر اقامه شود. ملت گمان نکند که نماز جمعه یک نماز عادی است؛ نماز جمعه با شکوهمندی که دارد برای نهضت کوتاه عمر ما یک پشتوانه محکم و در پیشبرد انقلاب اسلامی عامل موثر و بزرگی است. ملت عظیم و عزیز با شرکت خود باید این سنگر اسلامی را هر چه عظیم تر و بلندپایه تر حفظ نماید تا به برکت آن توطئه های خائنانه و دسیسه های مفسدان خنثی شود. از خداوند تعالی دوام نهضت و عظمت اسلام را خواستارم. ۲۱ شهریور ماه ۱۳۵۸ - - روح الله الموسوی الخمینی
پیوست شماره ۵۴: مربوط به صفحه ۴۴۴ ۱۳۵۸/۱۰/۲۳ متن استعفانامه معظم له از امامت جمعه تهران مورخه ۱۳۵۸/۱۰/۲۳ بسم الله الرحمن الرحیم محضر مقدس آیتالله العظمی حضرت امام خمینی مدظله العالی پس از سلام به عرض میرساند ضمن تجدید تشکر از اینکه حضرتعالی اینجانب را به عنوان امام جمعه تهران نصب، فرمودید چون من علاقه مفرط دارم که در حوزه علمیه قم باشم و به مباحثات و مذاکرات علمی ادامه دهم، لذا از محضر حضرتعالی تقاضا میکنم یک نفر از آقایان واجد شرایط را به عنوان امام جمعه تهران برای ادامه نماز جمعه در دانشگاه تعیین فرمایید. ادام الله ظلکم. ۲۳ دیماه ۵۸ برابر با ۲۴ صفر ۱۴۰۰ هق حسینعلی منتظری
پیوست شماره ۵۵: مربوط به صفحه ۴۵۰ نامه معظم له به امام خمینی در مورد مسائل و اختلافات اصفهان بسم الله الرحمن الرحیم محضر مبارک آیتالله العظمی امام خمینی مدظله العالی خرم پس از سلام برحسب نگرانی حضرتعالی از مسائل اصفهان و امر شما نسبت به حل آنها جلسه ای با حضور آقایان با حذف (القاب طاهری اصفهانی، پرورش، ناطق نوری، طاهری آبادی، ربانی املشی شیخ عباسعلی روحانی، شیخ عبدالله نوری و حاج احمد آقا تشکیل شد و پس از مذاکرات مفصل و بیان اشکالات چنین به نظر رسید که ریشه عمده اختلافات روحانیت مبارز اصفهان که محور آن آقای طاهری است و حزب جمهوری اسلامی که محور آن آقای پرورش است باشد، لذا میتصمیم گرفته شد که من طی دو نامه از آقایان طاهری و پرورش جداً بخواهم که این دو ارگان را هم آهنگ و در یکدیگر ادغام کنند و آقایان هم پذیرفتند. امید است به زودی مشکل حل و نگرانی حضرتعالی بکلی برطرف گردد. والسلام علیکم و ادام الله ظلکم - ۱۳ شوال ۱۴۰۲ – حسینعلی منتظری
بسم الله الرحمن الرحیم محضر مبارک آیه دومه العظیمین ا نام ضمینی ته ا منطقه الله بر جب نگرانی حضرت ما از ما را عنوان و در شما نبت بر آنها نی از سلام برج جلسه ای با حضور آقایان و با حرف القاب) ظاهری صورتی به پرورش خالق نوری نے طاهری خرم آبادی و دبانے املشی شیخ عبال روستای شیخ عبداله نوری و حاج احراق تشکیل شد و پس از مذاکرات مفصل و بیان اشکالات چنین بنظر رسید که ریشه عمله اختلافات روحانیت مبار اصفهان که محور آن اقای طاهرمی است و حزب جمهوری آلاچی ه محور آن اقای پرو دارا میباشد داد تصمیم گرفته شده در طی دو نامه از اقایان که فرطی خدا بخوانم که این دو ارکان را هم آهنگ و در یاد گراد نام مند طاهری و پرورش جا و اقایان اہم پذیرفتند امید است بزودی مشکل حر ونگر از حضرت عالی لیا برطرف گردد میلذا حسا و اسلام علیکم واردام اله علیکم شوال ۱۴۰۲ م)
پیوست شماره ۵۶: مربوط به صفحه ۴۵۰ نامه معظم له به آیتالله طاهری در مورد مسائل و اختلافات اصفهان بسم الله الرحمن الرحیم جناب مستطاب آیتالله طاهری امام جمعه محترم اصفهان دامت برکاته پس از سلام، برحسب نگرانی عمیق حضرت آیتالله العظمی امام خمینی مدظله العالی نسبت به مسائل اصفهان و امر معظم له به حل سریع آنها و مذاکراتی که در جلسه منعقده در ۶۱/۵/۱۱ با حضور جنابعالی و آقای پرورش وزیر محترم آموزش و پرورش و حجج اسلام آقایان طاهری خرم آبادی ناطق نوری ربانی املشی شیخ عباسعلی روحانی، شیخ عبدالله نوری و حاج احمد آقا خمینی دامت افاضاتهم انجام شد مستدعی است جنابعالی با همکاری آقای پرورش هر چه زودتر دو ارگان انقلابی :اصفهان روحانیت مبارز و حزب جمهوری اسلامی اصفهان را هم آهنگ و در یکدیگر ادغام کنید؛ و از عناصر و اعضای این دو ارگان انقلابی اصفهان ضمن تقدیر و تشکر از خدمات ارزنده آنها به انقلاب تقاضا میکنم که به پاس خون شهدای انقلاب و بعد از انقلاب در این امر حیاتی که به سود انقلاب و خواست رهبر انقلاب است با شما و آقای پرورش همکاری نمایند. والسلام علیکم وعلیهم و رحمة الله و برکاته حسینعلی منتظری
بسم الله الرحمن الرحیم جناب مستطاب آیه البروان برمی امام جمعه محترم اصوات و دست برکاته پس از سلام بر حسب نگر از عمیق حضرت آیه اسم اعظم امام مین نظام الله نسبت به تر اصفهان و او منظم به بحر مربع آنها و مذاکران که در جله مستقل در اره را و با حضور جنابت واتای پرور وزیر محرم آموزش وپرورش و محج اسلام اقایان ظاهری خرم آبادی - ناطق نوری - ربانے مشی شیخ عباسے روکا شیخ عبداله نوری حاج احد اقا مینی دامت افاضا اتم انجام شد مستدعی است جانانه با همکاری آقای پرورش هرچه زود تر دو ارکان انقلاب اصفهان : روحانیت مبارز و خوب جمهوری اسلامی یونان را هم آهنگ و در یکدیگر ادغام کند و از این ابر و اعضاء این دو ارکان انقلاب الصفات ضمن تقدیر و تشکر از خدمات ارزنی دانان و با قلاب تقاض میکنم که باس خون شهداء انقلاب و بعد از انقلاب در این امر همنا که بود انقلاب و خواست و امیر انقلاب است باشم و اقای پرورش همکاری نامید والسلام علیکم وعلیهم در قمر ابر ولاته حول العالم اله برکاته و
پیوست شماره ۵۷: مربوط به صفحه ۴۵۰ نامه معظم له به آقای پرورش در مورد مسائل و اختلافات اصفهان بسم الله الرحمن الرحیم جناب مستطاب آقای سید علی اکبر پرورش وزیر محترم آموزش و پرورش دام توفیقه پس از سلام بر حسب نگرانی حضرت آیتالله العظمی امام خمینی مدظله العالی نسبت به مسائل اصفهان و امر معظم له به حل سریع آنها و مذاکراتی که در جلسه منعقده در ۶۱/۵/۱۱ با حضور جنابعالی و آیتالله طاهری و حجج اسلام آقایان طاهری خرم آبادی، ناطق نوری، ربانی املشی شیخ عباسعلی روحانی شیخ عبدالله نوری و حاج احمد آقا خمینی دامت افاضاتهم انجام شد لازم است جنابعالی هرچه زودتر ضمن سفری به اصفهان به معیت و همکاری آیتالله طاهری دو ارگان انقلابی اصفهان یعنی روحانیت مبارز و حزب جمهوری اسلامی را هم آهنگ و در یکدیگر ادغام کنید و از عناصر و اعضای این دو ارگان انقلابی ضمن تقدیر و تشکر از خدمات ارزنده آنها به انقلاب تقاضا میکنم که به پاس خون شهدای انقلاب و بعد از انقلاب در این امر حیاتی که به به نفع انقلاب و خواست رهبر انقلاب است با شما و آیتالله طاهری همکاری نمایند. شکر الله مساعیکم و مساعیهم و بجاست جنابعالی در نماز جمعه اصفهان شرکت و پیش از آن سخنرانی کنید تا بدین وسیله بعضی سوء تفاهمات محتمله برطرف گردد. والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته. ۱۳ شوال ۱۴۰۲ – حسینعلی منتظری
بسم الله الرحمن الرحیم جنابی استقطاب امام سید اکبر پرورش وزیر محرم آموزش و پرورش دام توفیقه پی از سلام بر حسب نگرد در حضرت آیت السر العظمی امام جمنی به باتل رضوان و دو معظم به متر مربع آنها و مذاکراتی که در جلسه انتقال در ین داره را و با حضور جنابتا و آینه دار دل هرمی و جمع اسلام اقا ان ظاهر میخرم آبادی ۳ لمعبد اله کیا روزه ناطق نوری - ربانے امالی شیخ عبا سی روایات شیخ عبداله نوری وهاج الامارات خمینی داشت افاضاتهم انجام شد لازم است جندالله هرچه زودتر ضمن سفری با صفهان و همکاری آیه آله طاهری دوارکان انقلابه اصفهان یعنی روحانیت به نیشت و .. و خوب جمهوری آلامی را هم آهنگ و دیگر نگراد نام کنند و از عناصر و اعضاء این دوارکان انقلابه ضمن تقدیر و تشکر از خدمات در زنده آنها با تقلاب تقاضا میکنم که باسی خون شهدا تا انقلاب و بعد از انقلاب در این امر حقا که منبع انقلاب و خواست و رهبر انقلاب برست باشم و دیته دکه طاهری همکاری نمایند شکراله معلکم وما علیهم و بجاست جنابت در ناز جمعه اصفهان مارت کی درنماز جمعه اصفهان شرکت و پیش از آن سخنرانی کند تا بدین وسیلہ یعنی سود تقامات محتمل بر طرف گردد و اسلام علیکم برطرف بعضی ورقته السر در کاته ۱۳ شوال ۱۴۰۲
پیوست شماره ۵۸: مربوط به صفحه ۴۵۲ اعتبار نامه نمایندگی مجلس بررسی نهایی قانون اساسی برحسب بسمه تعالی دولت موقت جمهوری اسلامی ایران وزارت کشور اعتبار نامه نمایندگی مجلس بررسی نهایی قانون اساسی که بر اساس فرمان رهبر انقلاب اسلامی ایران امام خمینی و دستور شماره ۱۳۹/م مورخ سیزدهم تیرماه هزار و سیصد و پنجاه و هشت جناب آقای مهندس مهدی بازرگان نخست وزیر دولت موقت جمهوری اسلامی ایران و بر طبق قانون انتخابات مجلس بررسی نهایی قانون اساسی ایران مصوب هفتم تیر ماه ۱۳۵۸ شورای انقلاب اسلامی ایران و نامه شماره ۱۳۱۱/۵۲۶۲/۵۳ مورخ ۱۳۵۸/۴/۱۸ جناب آقای مهندس هاشم صباغیان وزیر کشور انتخابات نمایندگی مجلس بررسی قانون اساسی حوزه انتخابیه استان تهران برگزار گردید و ما امضاء کنندگان، زیر اعضای انجمن نظارت گواهی میدهیم حضرت آیتالله حسینعلی منتظری نجف آبادی فرزند علی دارای شناسنامه شماره ۷۵۸۳ ولد سال ۱۳۰۱ در انتخابات این حوزه که در تاریخ دوازدهم مرداد ماه ۱۳۵۸ انجام شده است با اکثریت ۱۶۶۳۴۲۳ رای از مجموع ۲۵۲۵۳۸۱ رای به نمایندگی مجلس بررسی نهایی قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران انتخاب گردیده و انتخاب نامبرده با رعایت مقررات قانون و آئین نامه ستاد مرکزی انتخابات کشور بعمل آمده است و مشروح برگزاری این انتخابات نیز در صورت جلسه پایان انتخابات حوزه انتخابیه استان تهران مندرج میباشد. متول بتاریخ ۱۳۵۸/۵/۲۵ امضای فرماندار و مهر فرمانداری امضای اعضاء و مهر انجمن نظارت ایرج تبریزی میرزایی - فضل الله محلاتی - سیدجواد شرافت - حسین مظفری نژاد – صدر واثقی ابوالقاسم شریفیان - گوهرالشریعه دستغیب
تعالی مانداری تهر دولت موقت جمهوری اسلامی ایران وزارت کشور اعتبار نامه نمایندگی مجلس بررسی نهانی قانون اساسی بر اساس فرمان رهبر انقلاب اسلامی ایران امام خمینی دستور شماره ۱۲۹ رم موج میزدیم تیر ماه هزار و سیصد و پنجاه و هشت جناب آقای مهندس مهدی بازرگان نخست وزیر دولت موقت جمهوری اسلامی ایران و بر طبق قانون انتخابات مجلس بررسی نهائی قانون اساسی ایران مصوب بهم میره ۱۳۵۸ شورای انقلاب اسلامی ایران و بر حسب نامه شماره ۱۳۱۱/۵۲۶۲/۵۳ مورخ ۱۳۵۸/۴/۱۸ جناب آقای مهندس باشم صباغیان وزیر کشور، انتخابات نمایندگی مجلس بررسی قانون اساسی حوزه انتخابیه استان تهران برگزار گردید و ما امضاء کنندگان زیر، اعضای تخمین نظارت کو اعلی سیدیم که جضرت ابراز حنفی منظری نجف آبادی فرزند این
علی .......... دارای شناسنامه شماره ۷۵۸۳
متولد سال ۱۳۰۱ ... درانتخابات این حوزه که در تاریخ دوازدهم مرداد ماه ۱۳۵۸ انجام شده است با اکثریت ۱۶۶۲.۴.۲۳ رای از مجموع ۳۸۱۰. ۲.۵۲.۵.... رای نمایندگی مجلس برد انتهائی قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران انتخاب گردیده و انتخاب نامبرده با رعایت مقررات قانون و آئین نامه ستاد مرکزی انتخابات کشور بعمل آمده است و شروح برگزاری این انتخابات نیز در صورت طلبه پایان انتخابات حوزه انتخابیه استان تهران ... مندرج میباشد. تاریخ ۱۵/۲۵ ۱۳۵۸ امضای فرماندار و هر فرمانداری ایرج برتری امضای اعضاء و هر انجمن نظارت در شرافت برزان روی کره فضل الہ تھی والے الاسلام شریانی تهران) صدر دامی گور الشریعه در تعقیب مانداری
پیوست شماره ۵۹: مربوط به صفحه ۴۵۵ جزوه «مجموعه دو، پیام نظرات معظم له راجع به پیش نویس قانون اساسی بسم الله الرحمن الرحیم اولین پیام و نظریات آیتالله منتظری نسبت به پیش نویس قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، ۵۸/۴/۱ ملت مسلمان ایران اینک که پیش نویس قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران منتشر شده است از همه برادران و خواهران اسلامی که اهل نظر میباشند انتظار میرود متن آن را که زیربنای حکومت آینده کشور است به دقت مورد مطالعه قرار دهند و نظریات خودشان را اعلام فرمایند. طبیعی است که مسلمان واقعی هم از مسامحه و مجامله به دور است و هم از تعصب های جاهلانه، و هدفی جز روشن شدن حق و حقیقت ندارد اینجانب نیز به سهم خود نسبت به چند اصل از اصول آن نکته هایی را تذکر میدهم و از برادران و خواهران اسلامی بخصوص برادران اهل سنت استدعا دارم منصفانه و برادرانه قضاوت فرمایند. ۱ - اصل ۱۳ چنین است: دین رسمی ایران اسلام و مذهب جعفری است که مذهب اکثریت مسلمانان ایران است. و مذاهب دیگر اسلامی اعم از، زیدی، حنفی، مالکی، شافعی و حنبلی معتبر و محترم است و در مناطقی که مسلمانان پیرو این مذاهب اکثریت دارند مقررات محلی در حدود اختیارات شوراها بر طبق این مذاهب خواهند بود ولی در احوال شخصیه و در تعلیم و تربیت دینی هر مسلمانی در هر نقطه از ایران بر طبق مذهب اسلامی خود عمل میکند. این اصل بسیار منصفانه تنظیم شده است فقط جمله ذیل لازم است اضافه شود: و این اصل تا ظهور حضرت ولی عصر عجل الله فرجه باقی است و هیچ نحو قابل تغییر نیست. در اینجا دیده میشود بعضی از برادران اهل سنت اصرار دارند که به اسلام) اکتفا شود و از مذهب نامی به میان نیاید و میگویند تسنن و تشیع واژه هایی است که خود ساخته ایم، در اینجا خاطر برادران و خواهران را به دو نکته متوجه میکنم ۱ - با اینکه مسلمین همه برادرند و در اسلام شرکت دارند ولی انشعاب مسلمین به مذاهب مختلفه واقعیتی است انکار ناپذیر فقه جعفری با فقه شافعی یا مالکی یا حنبلی تفاوت دارد و همچنین خود مذاهب چهارگانه اهل سنت با یکدیگر اختلاف دارند و قهراً هر مسلمانی در
مقام عمل یکی آنها را مقیاس عمل خود قرار میدهد و در نتیجه چون اکثریت قاطع مردم تابع فقه جعفری هستند باید در شئون مربوط به آنان چه در مجلس قانون گذاری و چه در دادگستری فقه جعفری مورد عمل قرار گیرد بدون اینکه حقوق سایر برادران تضییع شود، و این امر به خوبی در متن اصل ۱۳ ملحوظ شده است؛ چنانچه در هر یک از کشورهای اسلامی دیگر چون مراکش مصر، عربستان سعودی، یمن، عمان، پاکستان افغانستان و اندونزی یکی از مذاهب چهارگانه اهل سنت مذهب رسمی است بدون اینکه مزاحم سایر مذاهب باشند. چرا وقتی که یکی از مذاهب چهارگانه، حنفی، شافعی، مالکی و حنبلی بر اساس اکثریت پیروان در کشوری رسمیت پیدا میکند اشکالی در میان نیست ولی هنگامی که مذهب جعفری که متکی فقه اهل بیت پیغمبر است بر مبنای اکثریت پیروان مذهب رسمی تلقی میشود داد و فریاد راه بر میافتد؟! نکته دوم: واژه «شیعه» چیزی نیست که ما ساخته باشیم بلکه ریشه آن در کلام پیغمبراکرم (ص) است، از باب نمونه جلال الدین سیوطی در کتاب در المنثور در تفسیر سوره بینه میفرماید: و اخرج ابن عساکر عن جابر بن عبدالله قال کنا عند النبی صلی الله علیه و آله فاقبل علی (ع) فقال النبی (ص) والذی نفسی بیده ان هذا و شیعته لهم الفائزون یوم القیامه واخرج ابن عدی عن ابن عباس قال لما نزلت ان الذین آمنوا و عملوا الصالحات اولئک هم خیر البریه قال رسول الله (ص) لعلی (ع) هو انت و شیعتک یوم القیامه راضین مرضیین. و در حدیث معروف «ثقلین از طرق شیعه و سنی به نحو تواتر از پیغمبراکرم (ص) نقل شده است، چنانچه مسلم و ترمذی و احمد حنبل و بسیاری دیگر از مؤلفین اهل سنت از سی و چهارنفر از اصحاب پیغمبر از جمله زید بن ارقم ابوسعید خدری و جابر بن عبدالله از پیغمبر (ص) نقل کرده اند و خلاصه مجموع متون نقل شده بدین مضمون است: من از میان شما میروم و دو چیز نفیس در میان شما باقی میگذارم که اگر بدانها تمسک جویید گمراه نخواهید شد کتاب خدا و عترت (من این دو از یکدیگر جدا نخواهند شد تا بر من وارد شوند». در این حدیث شریف عترت پیغمبر در عرض کتاب خدا قرار داده شده که باید امت پیغمبر بدان تمسک جویند و بدین وسیله راه حق پویند و از این جهت است که شیعه امامیه قرآن مجید و سنت پیغمبر و دستورات عترت آن حضرت را اساس فقه خود قرار داده اند؛ پس مساله تشیع و پیروی از امامان شیعه خود ساختگی نیست بلکه ریشه آن فرموده های پیغمبر اکرم (ص) است و در حقیقت شیعه امامیه به کتاب خدا و سنت پیغمبر سنت آن حضرت را از راه عترت و اهل بیت آن حضرت به دست میآورند، و کنند عمل میو اهل البیت ادری بما فی البیت.
آری فقه عترت و اهل بیت پیغمبر در مقایسه با فقه فقهاء دیگر همچون ابوحنیفه سوء استفاده مالک بن انس، شافعی و احمد حنبل به واقع و سنت واقعی پیغمبر نزدیکتر است. و لکن سیاستهای طاغوتی و شیطانی خلفای اموی و عباسی اهل بیت پیغمبر را کنار زدند و نسبت به آنان سانسور شدید اعمال میشد و قهراً پیروان آنان در اقلیت قرار گرفتند، و امامان شیعه با اینکه خود را احق میدانستند ولی برای حفظ اتحاد و وحدت کلمه و عظمت و شوکت مسلمین سفارش میکردند که شیعیان آنان با سایر مسلمین همگام باشند و رفت و آمد خود را حفظ کنند و در جماعت و جمعه آنان شرکت نمایند تا مبادا دشمنان اسلام از تفرق و اختلاف آنها نمایند و همین است وظیفه همه مسلمین در عصر حاضر و گرنه استعمارگران شرق و غرب از آب گل آلود ماهی میگیرند بالاخره ما بر حسب وظیفه اسلامی و دستور ائمه اطهار سلام الله علیهم دست همه برادران مسلمان خود را میفشاریم ولی این وظیفه مانع از آن نیست که آنچه را که انسان تشخیص میدهد حقیقت است بیان نکند زیرا کتمان حقیقت خود گناهی است بزرگ. ان الذین یکتمون ما انزلنا من البینات والهدی من بعد ما بیناه للناس فی الکتاب اولئک یلعنهم و یلعنهم اللاعنون تا اینجا مربوط بود به اصل سیزدهم و ضمنا از اطاله سخن معذرت میخواهم. الله ۲ – آنچه در ذیل اصل ۱۴۷ قید شده: «درخواست مراجعه به آراء عمومی باید از طرف رئیس جمهور یا دو سوم نمایندگان مجلس شورای ملی باشد بهتر است ذیل اصل ۱۷ ذکر شود. – در اصل ۲۶ راجع به آزادی تشکیل انجمنهای دینی باید قید شود: دینهای رسمی زیرا ادیان غیر رسمی ممکن است از این اصل سوء استفاده کنند. کشور، ۴ - در اصل ۴۶ که مراتع از اموال عمومی شمرده شده است لازم است مراتع وابسته به دهات که جزء مرافق آنها محسوب است استثناء شود زیرا مالکین دهات به این قبیل مراتع احقند و جنبه عمومی ندارد. ۵ – در اصل ۴۸ اهمال شرایط انتخاب شوندگان درست نیست بلکه لازم است شرایط آنها از جهت سن و مذهب و سواد داشتن و آشنا بودن به مسائل اسلامی و حسن سابقه اخلاقی و دینی ذکر شود. ۶ - در اصل ۷۶ راجع به شرایط رئیس جمهور باید اضافه شود چون اکثریت قاطع ملت ایران جعفری مذهبند رئیس جمهور باید جعفری مذهب و دارای حسن سابقه اخلاقی و دینی و آشنا کاملا به مسائل اسلامی و چه بهتر که مجتهد باشد در مسائل اسلامی» و همچنین در اصل ۱۰۶ راجع به شرایط نخست وزیر.
۷ - پس از اصل ۱۲۵ یک اصل اضافه شود و در آن شرایط افسران و سران ارتش از جهت مذهب و اخلاق ذکر شود. ۸ - در فصل هشتم راجع به قضات یک اصل اضافه شود و در آن شرایط قاضی از جهت مذهب و اخلاق عمومی و آشنایی به مسائل اسلامی ذکر شود و اینکه بالاخره باید قضات از طرف مجتهدین تعیین شوند. ۹ - در اصل ۱۴۲ راجع به شورای نگهبان قانون اساسی گفته شده که تشکیل میشود از پنج نفر علمای طراز اول منتخب از میان علمای پیشنهاد شده از طرف مراجع تقلید و شش نفر از صاحب نظران منتخب از طرف مجلس شورا. در نتیجه علمای طراز اول که باید نظارت کنند بر قوانین موضوعه در مجلس، در این شورا در اقلیت میباشند در صورتی که در قانون اساسی سابق علمای طراز اول مستقل بودند و حق «وتو» داشتند نسبت به قوانین موضوعه. از خداوند متعال موفقیت و پیروزی همه مسلمین را چه در ایران و چه در سایر کشورهای اسلامی مسألت مینمایم. والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته ۲۷ رجب ۱۳۹۹ - قم، حسینعلی منتظری – دومین پیام: برادران و خواهران بسمه تعالی پس از انتشار پیش نویس قانون اساسی ایران به همه برادران و خواهران تذکر دادم که چون قانون اساسی زیربنای سیاست آینده کشور است لازم است اهل نظر به مقدار امکان در اصول آن دقت کنند و بدون اعمال حب و بغض بلکه فقط به منظور کتمان نکردن حقیقت آنچه را به نظرشان میرسد تذکر دهند و خود اینجانب نیز در نظر سطحی اول نکته هایی را تذکر دادم و اینک باز نکته هایی را یاد آور میشوم ۱ - چون انقلاب اسلامی ایران راحت و رایگان به دست نیامد بلکه متجاوز از سی هزار شهید و هزاران مجروح و میلیاردها تومان خسارت بجای گذاشت و، ایمان، استقامت، اتحاد و همبستگی همه اقشار ملت و رهبری علما و روحانیین متعهد و مسئول بخصوص حضرت
آیتالله العظمی آقای خمینی مدظله العالی مهمترین عوامل پیروزی نهضت بود، لذا لازم است قبل از هر چیز در مقدمه قانون اساسی تاریخچه مختصری از اختناق، فشارها ظلم و جنایات، زندانها و شکنجه های دوران پهلوی و سپس قیام ملت و برخوردها، درگیریها و خسارات جانی و مالی و بالاخره عوامل پیروزی ملت ذکر شود تا نسل آینده متوجه فداکاریهای نیاکان خود گردد و در حفظ و حراست دست آوردهای انقلاب کوتاهی نکند. ۲ - در اصل ۳ ذکر شده است آراء عمومی مبنای حکومت است این نحو تعبیر با دموکراسی غربی که پای بند ضوابط خاصی نیستند بیشتر قابل انطباق است فرض میکنیم پس از تشکیل شوراها آراء عمومی ربا و یا شرب خمر را تجویز کردند آیا ما آن را تجویز میکنیم؟ باید این اصل بدین نحو تصحیح شود «آراء عمومی بر اساس قوانین حیات بخش اسلام مبنای حکومت است». ۳ - در اصل ۴ معنویت و اخلاق اسلامی را مبنای روابط سیاسی اجتماعی و اقتصادی قرار میدهد- معنویت و اخلاق اسلامی بجای خود ولی ما در اسلام نسبت به مسائل سیاسی اجتماعی و اقتصادی صریحاً قانون داریم پس باید در این اصل به دنبال معنویت و اخلاق کلمه «قوانین» اضافه شود. ۴ - در اصل ۱۳ ذکر شده است: دین رسمی ایران اسلام و مذهب جعفری، است که مذهب اکثریت مسلمانان ایران است، و مذاهب دیگر اسلامی اعم از زیدی، حنفی، مالکی، شافعی و حنبلی معتبر و محترم است و در مناطقی که مسلمانان پیرو این مذاهب اکثریت دارند مقررات محلی در حدود اختیارات شوراها بر طبق این مذاهب خواهد بود الخ. اولا به دنبال کلمه جعفری کلمه اثناعشری باید اضافه شود زیرا اسماعیلیان نیز جعفری مذهبند. ثانیا در عداد مذاهب دیگر باید مذهب اسماعیلی نیز اضافه شود. ثالثا در آخر این اصل باید اضافه شود این اصل تا ظهور حضرت ولی عصر عجل الله فرجه باقی است و به هیچ نحو قابل تغییر نیست نه رفراندوم در آن راه دارد و نه مجلس موسسان». در اینجا بسیاری از برادران اهل سنت اصرار دارند که در این اصل به اسلام اکتفاء شود و نامی از مذهب خاص به میان، نیاید با عرض معذرت به عرض میرساند: اولا اختلاف در اصول اساسی اسلام یعنی توحید و نبوت و معاد راه ندارد و همه مذاهب در اصول اتفاق دارند و همه پیرو قرآنند و از دستورات محکم قرآن سرپیچی نمیکنند و اجازه جنگ و نزاع هم ندارند. و ثانیا ما هم از تشتت و تفرق رنج میبریم و چه بسا همین اختلاف مذاهب اسلامی
در اعصار گذشته راهی برای نفوذ دشمنان اسلام بوده است و پیروان خام مذاهب را به جان یکدیگر میانداختند. ولی چه باید کرد که در مقابل عمل انجام شده قرار گرفته ایم زیرا تقسیم شدن مسلمین به مذاهب مختلفه و اینکه اهل هر مذهبی برای خود یک روش فقهی خاصی را اختیار کرده اند واقعیتی است انکار ناپذیر و این موضوع به دست من و شما نیست و امری هم نیست که تازه رخ داده باشد بلکه این تفرق و اختلاف بلافاصله پس از پیغمبراکرم (ص) شروع شد و در اواخر قرن دوم به اوج خود رسید و البته مذاهب فقهی خیلی بیش از اینها بود تا اینکه در اواخر قرن چهارم مذاهب اهل سنت در چهار مذهب حنفی، مالکی، شافعی و حنبلی منحصر شد و سایر مذاهب فقهی را کنار زدند و فعلا در عصر ما آنچه عملا وجود دارد تقریبا مذاهب هفت گانه: اثناعشری، زیدی، اسماعیلی، حنفی، مالکی، شافعی و حنبلی است. اینک ما از برادران اهل سنت میپرسیم چه کنیم؟ فردا که مجلس شورای ملی و یا در دادگستری لازم میشود بر اساس فقه اسلام قانونی را تصویب کنند و یا حکمی را صادر نمایند، کدام یک از روشهای فقهی موجود را اساس قرار دهند؟ دهند آیا با اینکه اکثریت قاطع ایران تابع فقه جعفری هستند فقه حنفی یا شافعی را مثلا اساس قرار و فقه جعفری را کنار بزنند در صورتی که شیعه امامیه فقه خود را از طریق عترت و اهل بیت پیغمبر گرفته است و معتقد است که چون در حدیث ثقلین که میان دو فریق شیعه و سنی متواتر است عترت و اهل بیت پیغمبر در کنار کتاب خدا حجت قرار داده شده تمسک بدانها واجب شده است. بنابراین فقه عترت پیغمبر از فقه ابوحنیفه و مالک و شافعی و احمد حنبل که نه در عصر پیغمبر بوده اند و نه نسبت به آنها از طرف پیغمبر سفارشی شده است برای کشف سنت واقعی پیغمبر بیشتر مورد اعتماد است آیا فردا برای هر قانونی از قوانین اسلام که در مجلس شورا و یا در دادگستری مورد احتیاج میشود شروع کنیم جنگ شیعه و سنی راه بیندازیم، یکی طرفدار فقه جعفری شود و یکی دیگر طرفدار فقه شافعی؟ آیا چون در اسلام مذاهب فقهی مختلفی پیدا شده بطور کلی از فقه اسلام صرف نظر کنیم؟! چه باید کرد؟! آیا میفرمایید شیعه امامیه ایران بگذارند ایران هم به سرنوشت عراق دچار شود؟ زیرا در عراق با اینکه جنبش استقلال طلبی به رهبری علمای شیعه بود و اکثریت ملت عراق هم شیعه مذهبند ولی بالاخره حکومت عراق فقه حنفی را محور عمل قرار داد و کلاه شیعیان پس معرکه ماند.
چون اسلام به وحدت و اتحاد دعوت کرده است شیعه امامیه باید از فقه عترت و اهل بیت پیغمبر صرف نظر کنند و فقه ابو حنیفه یا شافعی را مثلا محور عمل قرار دهند تا اتحاد برقرار شود؟ بالاخره وجود مذاهب مختلف فقهی در ایران واقعیتی است انکار ناپذیر و تغییر آن در شرایط فعلی غیر ممکن است اکثریت ایران عملا تابع فقه جعفری هستند و کردستان تابع فقه شافعی و اهل سنت بنادر و جنوب خراسان تابع فقه حنفی و هر فرقه ای فقه خودشان را صحیح میدیگران را تخطئه کنند و جبر و اکراهی هم در میان نیست. میدانند و آیا در این صورت راهی هست جز اینکه بگوییم همه مذاهب معتبر و محترمند و پیروان هر به فقه خودشان عمل کنند و جنگ و درگیری هم نباید در میان باشد؟ و این است مفاد مذهبی اصل ۱۳ اگر شما راه عملی معقولانه بهتری سراغ دارید بفرمایید، پس نزاع در اصل ۱۳ غلط بیهوده است. و ۵ - اصل ۱۶ چنین است قوای ناشی از حق حاکمیت ملی عبارتند از قوه مقننه، قوه قضائیه و قوه مجریه که باید همیشه مستقل از یکدیگر و ارتباط میان آنها بر طبق این قانون به وسیله رئیس جمهور برقرار گردد. در اینجا توجه به یک نکته دقیق لازم است. خداوند عزوجل همه افراد بشر را مستقل و آزاد خلق کرده است همه مخلوق خدا، همه ملک خدا و وابسته به وجود خدا میباشند خدا بر همه موجودات تکوینا تسلط دارد و همه پرتو وجود اویند. و هیچ یک از افراد بشر نسبت به یکدیگر تسلط و اختیار ندارند حتی پیامبران خدا از جهت پیامبری فقط حق ابلاغ دستورات خدا را دارند و نه حق حاکمیت حق حاکمیت و فرماندهی اولا و بالذات منحصر است به خدایی که همه ملک اویند و تار و پود وجودشان به او وابسته است. «ان الحکم الا الله» (سوره) (یوسف) ولی اگر خداوند که حاکم است به کسی حق حاکمیت بدهد و او را خلیفه و جانشین خود قرار دهد او حاکم و فرمانروا میشود و همه باید از او اطاعت کنند، چنانچه خداوند در حق داود علیه السلام میفرماید: «یا داود انا جعلناک خلیفه فی الارض فاحکم بین الناس بالحق (سوره) (ص داود ترا خلیفه قرار دادیم در زمین پس میان مردم به حق حکم کن. از این آیه شریفه به دست میآید که اگر داود خلیفه نبودی حق حکم و قضاوت نداشتی و همچنین در قرآن راجع به پیامبر اسلام میفرماید: «النبی اولی بالمومنین من انفسهم» در این آیه شریفه ولایت و سلطه حاکمیت پیغمبر اسلام نسبت به مومنین از طرف خدا تثبیت شده و اگر جنبه ولایت برای حضرتش نبود فقط پیغمبر بود و حق حاکمیت نداشت و به عقیده شیعه امامیه پیغمبراکرم این حق حاکمیت را از طرف خدا در روز غدیر خم به علی (ع)
تفویض کرد و چنانچه فرمود: الست اولی بکم من انفسکم؟ قالوا بلی قال من کنت مولاه فهذا علی مولاه دقت شود که پیغمبراکرم (ص) در تفویض ولایت به علی (ع) تکیه بر ولایت خود کرد نه بر نبوت خود، و بالاخره پس از علی (ع) ولایت به فرزندان علی (ع) یکی پس از دیگری تفویض شد تا امام دوازدهم و در زمان غیبت کبری آن حضرت به کسانی که دارای شرایط ذیل باشند تفویض شده: ۱ - متخصص و کارشناس مسائل اسلامی باشند. (فقیه و مجتهد) ۲ - عادل و با تقوی باشند. ۳ - آشنا به حوادث و مسائل روز باشند. این است عقیده شیعه امامیه پس ولایت و حق حاکمیت فقیه از ناحیه امام است و حق حاکمیت امام از ناحیه پیغمبر و حق حاکمیت پیغمبر از ناحیه خدا و حق حاکمیت خدا بالذات است و از آثار مالکیت تکوینی است که نسبت به همه مخلوقات خود دارد. اگر از طرف خدا یا حاکمی که از طرف خدا ولو با واسطه حاکم قرار داده شده دستوری صادر شود چه) در مقام قانون گذاری و چه در مقام قضاوت و فصل خصومت انسان چون خودش را وابسته به خدا و ملک خدا میداند وجداناً خود را موظف میداند که دستور نامبرده را اطاعت کند و اگر اطاعت نکند خودش را شرمنده و گناهکار میداند ولی اگر از طرف شخصی که مثل خود اوست دستوری صادر شود انسان بر حسب وجدان خودش را موظف به اجرای آن نمیداند و به عبارت دیگر دستور خدا و یا حاکمی که از طرف خدا باشد در وجدان انسان معتقد به خدا ضامن اجرا دارد ولی دستور دیگران در وجدان انسان ضامن اجرا ندارد و دستوری که در وجدان انسان ضامن اجرا و پشتوانه ندارد بی ارزش است. ضمنا یادآوری میشود که یک سنخ قوانین و دستورات کلی داریم که از طرف خدا به وسیله وحی تعیین شده و کارشناس استنباط و تشخیص آن در زمان غیبت، فقیه عادل است (احکام فقهی و یک سنخ قوانین و دستورات جزئی است که حاکم بر حق هر زمان بر حسب مقتضیات و شرایط و احتیاجات در منطقه حکومت خود قرار میدهد (احکام (ولایتی) و بالاخره از آنچه به نحو فشرده و فهرست وار بیان کردیم نتیجه میگیریم که حکومت و قضاوت و تشخیص قوانین کلی و جعل قوانین و دستورات جزئی در زمان غیبت حضرت ولی عصر عجل الله فرجه الشریف به فقیه عادل آشنا به حوادث و مسائل روز تفویض شده در خطبه منسوب به حضرت سید الشهدا روحی و ارواح العالمین له الفداء وارد است مجاری الأمور بید العلماء بالله الامناء علی حلاله و حرامه. و بالاخره حکومت و قانون باید به فقهایی که عادل و آشنا به حوادث و مسائل روز باشند منتهی شود و قوه مجریه هم باید زیر نظر و فرمان آنان باشد و در حقیقت قوه مجریه نمایندگان
آنان میباشند و از خود استقلالی ندارند و قضاوت هم حق فقیه و یا منصوب از ناحیه اوست، پس سه قوه مقننه مجریه و قضاییه به یکدیگر مربوطند و از یکدیگر جدا نمیباشند و هر سه به فقیه عادل آشنا به مسائل روز منتهی میشوند این اجمالی بود از مطلب و تفصیل و ذکر ادله آن در این نامه مختصر میسر نیست. از آنچه گذشت چند نتیجه به دست میآید: ۱ - قوای سه گانه از یکدیگر جدا نیستند و رابط همه آنها فقیه عادل آشنا به مسائل روز میباشند و اگر بنا است رابط آنها رئیس جمهور باشد پس باید رئیس جمهور فقیه عادل و یا منصوب از ناحیه او باشد. - نمایندگان مجلس که قوه مقننه میباشند یا باید خودشان فقیه عادل آشنا به مسائل روز باشند و یا قانونی را که تصویب میکنند باید به نظر فقیه عادل برسد و او تصویب کند و از این جهت در اصل دوم متمم قانون اساسی سابق با اینکه در زمان طاغوتها تصویب شده بود قید شده که باید پنج نفر علمای طراز اول در مجلس باشند و آنان بر قوانین مصوبه مجلس صحه بگذارند و اگر صحه نگذارند جنبه قانونی ندارد ولی متاسفانه این اصل در قانون اساسی فعلی حذف شده و به جای آن دو اصل ۱۴۴ و ۱۴۵ ذکر شده که ناقص و ناتمام است چنانچه در جای خود اشکالات و نواقص آنها را روشن خواهیم کرد. - رئیس جمهور یا باید فقیه عادل آشنا به مسائل روز باشد و یا از طرف او منصوب شود و زیر نظر او انجام وظیفه کند. ۴ - حق حکم به انحلال مجلس شورا، توشیح قوانین فرماندهی نیروهای نظامی، اعلان جنگ، متارکه جنگ عفو عمومی و یا تخفیف مجازات مربوط به فقیه عادل آشنا به حوادث و مسائل روز است و اگر بنا است مربوط به رئیس جمهور باشد پس باید رئیس جمهور فقیه عادل یا اقلاً منصوب از ناحیه او باشد ه - قضات یا باید فقیه عادل باشند و یا اقلاً منصوب از ناحیه او و شخصاً آشنا به مسائل و احکام اسلام باشند. ۶ - ذیل اصل ۱۴۷ راجع به درخواست مراجعه به آراء عمومی بهتر است در ذیل اصل ۱۷ ذکر شود. - اصل ۲۲ چنین است همه افراد ملت اعم از زن و مرد در برابر قانون مساویند لازم است اضافه شود مگر در مواردی که اسلام بر حسب اقتضاء و استعداد ذاتی برای هر کدام حکم خاصی قرار داده باشد. - اصل ۲۶ چنین است: «تشکیل احزاب و جمعیت ها و انجمن های دینی، ((سیاسی و صنفی آزاد است لازم است به دنبال کلمه دینی قید شود از ادیان رسمی و گرنه دین های
غیر رسمی سوء استفاده کنند. می۹ - اصل ۴۶ منابع زیر زمینی و دریایی و معادن و جنگلها و بیشه ها و رودخانه ها و آبهای عمومی دیگر و اراضی موات و مراتع از اموال عمومی است» اولا: جنگلها معمولا از اموال عمومی است ولی کلمه «بیشه» اصطلاحا بر مجتمع اشجاری که از طرف مالکین خصوصی احداث شده باشد اطلاق میشود بنابراین بیشه ها از اموال عمومی نیست. ثانیا: از اراضی موات و مراتع آنچه حریم املاک شخصی و از مرافق آنها محسوب میشود مانند، راه ها ممر سیلها و چراگاه گوسفندان دهات مالکین نسبت به آنها احقند و از اموال عمومی نیست. ۱۰ - در اصل ۴۸ ذکر شده شرایط انتخاب شوندگان و انتخاب کنندگان را قانون معین خواهد کرد». شرایط اساسی انتخاب شوندگان از جهت سن و مذهب و تقید به آداب و اخلاق مذهبی و حسن سابقه دینی و اخلاقی و آشنا بودن به مسائل اسلامی در غیر اقلیتهای مذهبی لازم است در خود قانون اساسی تعیین شود بخصوص که پس از تصویب قانون اساسی بلافاصله برای مجلس اول مورد نیاز است. ۱۱ - اصل ۷۵ چنین است رئیس جمهور بالاترین مقام رسمی کشور در امور داخلی و روابط بین المللی و اجراء قانون اساسی است و تنظیم روابط قوای سه گانه و ریاست قوه مجریه را به عهده دارد». سابقا در رقم ۵ روشن شد که حکومت در زمان غیبت حضرت ولی عصر عجل الله فرجه از شئون فقیه عادل آشنا به حوادث و مسائل روز، است و او است بالاترین مقام رسمی کشور و رابط بین قوای سه گانه و ناظر بر همه شئون و قوای سیاسی کشور اگر خود او ریاست جمهوری را بپذیرد او بالاترین مقام رسمی کشور است و اگر به دیگری محول کند باز خود او بالاترین مقام است و رئیس جمهور زیر نظر او انجام وظیفه میکند و چه بهتر که فقیه عادل آشنا به مسائل روز اداره امور کشور را به شورایی مرکب از سه یا پنج نفر محول کند که زیر نظر او انجام وظیفه کنند زیرا در این صورت کشور از استبداد و دیکتاتوری محفوظ تر است و بالاخره تفویض سیاست کشور به یک رئیس جمهور بدون در نظر گرفتن ولایت و حکومت فقیه عادل سبک حکومت غربی است و با اسلام بخصوص مذهب شیعه اثنا عشریه سازگار نیست. ۱۲ ۱۲ – اصل ۷۶ چنین است رئیس جمهور باید مسلمان و ایرانی الاصل و تابع ایران باشد». تنظیم این اصل با این کیفیت بسیار عجیب است اگر در ریاست جمهوری که مطابق V۷
اصل ۷۵ بالاترین مقام رسمی کشور است به صرف مسلمان و ایرانی قناعت کنیم فردا هر بی سر و پایی با پول و تاکتیک و پروپاکاند خود را به این مقام والا میرساند مگر این همه پادشاهان جبار و طاغوت مسلمان و ایرانی نبودند و به زیارت عتبات عالیات نمیرفتند؟ پس چه فرقی است بین حکومت اسلامی و حکومتهای جابرانه سابق؟ اگر بنا است حکومت اسلامی در کشور برقرار باشد حکومت اسلام در زمان غیبت حضرت حجت (ع) از شئون فقیه عادل آشنا به مسائل روز است و اگر خود او عنوان ریاست جمهوری را بپذیرد چه بهتر وگرنه رئیس جمهوری زیر نظر او انجام وظیفه میکند و بالاخره رئیس جمهوری باید دارای چند شرط باشد: ۱ – مسلمان باشد. ۲ - عاقل باشد. - دارای عدالت و تقوا و حسن سابقه دینی و اخلاقی باشد. - یا فقیه عادل آشنا به مسائل روز باشد و یا زیر نظر او انجام وظیفه کند و شخصاً به مسائل اسلامی و مسائل روز آشنا باشد. چون اکثریت قاطع جمعیت کشور شیعه اثنا عشری میباشند رئیس جمهور باید دارا و مروج این مذهب باشد. ۶ - بر حسب اجماع فقهاء و حدیث نبوی لا یفلح قوم ولیتهم امراه رئیس جمهور باید مرد باشد، در اینجا ممکن است برخی روشنفکران خدشه کنند و یا به ساحت مقدس خواهران برخورد کند ولی حقیقت باید گفته شود چون کتمان حقیقت خود گناهی است، بزرگ، برحسب فقه شیعه امامیه بلکه فقه اسلام و اخبار وارده حکومت و قضاوت برای خانمها نیست و این نه به خاطر بی احترامی به ساحت مقدس خواهران و یا نادیده گرفتن حقوق آنان میباشد، حکومت و قضاوت حق نیستند بلکه تعهد و مسئولیت اند و دو بار گرانی هستند که بر دوش هرکس گذاشته شوند اگر واقعا بخواهد حق آنها را ادا کند زیر بار مسئولیت له میشود. لذا خدای کریم رحیم نخواسته است خواهران که دارای روح لطیف و احساسات محبت آمیز هستند و جنبه های عاطفی و احساسی خانواده و اجتماع به عهده آنان گذاشته شده آلوده و گرفتار شوند و اعصابشان زیر بار سنگین مسئولیت خرد شود. در اینکه جنبه تفکر و تدبیر و مآل اندیشی نوعاً در مردان بیشتر و جنبه های عاطفی و محبت و احساس نوعاً در خانمها بیشتر است شکی نیست البته ممکن است احیاناً خانمی از جهت تعقل و تفکر از مردی جلو باشد و بالعکس مردی در جهات عاطفی از زنان کمتر نباشد ولی حکم تابع اکثریت است. زن هرچند با سواد و درس خوانده و دنیا دیده باشد بالاخره نوعاً زود رنج و سریع التاثر
میاست و در مقابل تبلیغات و یا التماس و لابه تحت تاثیر واقع میشود ولی شخص حاکم و یا قاضی باید بردبار، محکم و بی تفاوت باشد و گرنه ممکن است به طرف باطل بلغزد و تحت تاثیر تبلیغات غلط و یا التماس و لابه طرف واقع شود پس این بار سنگینی را که جز تعهد و مسئولیت چیزی نیست بدوش خانمها گذاردن نسبت به آنها ظلم و ناروا .است این حقیقت را روش دنیا نیز ثابت کند زیرا میبینیم در دنیای غیر اسلامی از شرق و غرب با اینکه تقید به مردبودن رئیس جمهور یا نخست وزیری یا قاضی ندارند ولی عملا ریاست جمهوری یا نخست وزیر یا قضاوت نوعاً به عهده مردان گذاشته میشود و آنها حائز این مقامها میگردند و این نیست مگر برای اینکه استعداد ذاتی مردان برای تحمل بار مسئولیت بیشتر است و بالاخره اطمینان دارم خواهرانی که مقید به دستورات اسلام میباشند از بیان دستورات اسلامی نمیرنجند و به جان و دل احکام خدا را میپذیرند. ۱۳ - در اصل ۸۲ در سوگند نامه رئیس جمهور ذکر شده است قدرتی را که ملت به عنوان امانتی مقدس به من سپرده است چون گفتیم رئیس جمهور یا باید مجتهد و فقیه عادل باشد و یا از ناحیه او تعیین شود پس در سوگند ذکر شود قدرتی را که از ناحیه ائمه اطهار و یا از ناحیه رهبر مذهبی با تایید ملت به عنوان امانتی مقدس به من سپرده شده است. ۱۴ - اصل ۸۳ توشیح قوانین با رئیس جمهور است چون حکومت اسلامی است و قوانین کشور باید براساس قوانین اسلام باشد پس رئیس جمهور یا باید مجتهد و فقیه باشد و یا منصوب از طرف فقیه و شخصاً آشنا به مسائل اسلامی باشد تا حق توشیح داشته باشد. ۱۵ - اصل ۱۰۲: «هرگاه رئیس جمهور به خیانت یا توطئه علیه امنیت کشور متهم شود مجلس شورای ملی باید به اتهام او رسیدگی کند و اگر سه چهارم همه نمایندگان مجلس رای به تعقیب او دادند هیات عمومی دیوان عالی کشور به اتهام رسیدگی و بر طبق قوانین عمومی مجازات او را معین میکند این تبعیض بر خلاف اسلام است اگر فرضاً رئیس جمهور مرتکب گناه و جرم علنی دستگاه قضایی نتواند او را تعقیب کند و تعقیب او توقف بر رای سه چهارم نمایندگان شد چرا داشته باشد. ۱۶ - اصل ۱۰۶: هیچ کس نمیتواند به مقام نخست وزیر و وزارت برسد مگر اینکه مسلمان و ایرانی الاصل و تابع ایران باشد. » ۱ - نخست وزیر و وزراء باید مسلمان باشند. ۲ - چون اکثریت جمعیت ایران شیعه مذهبند نخست وزیر و وزراء باید شیعه مذهب باشند. - باید آشنا به مسائل و دستورات اسلام باشند. ۴ - باید دارای تقوا و حسن سابقه دینی و اخلاقی باشند. ه - باید با سواد باشند.
۱۷ - اصل ۱۱۲: نخست وزیر و وزیران در صورتی که متهم به خیانت یا توطئه علیه امنیت کشور گردند اتهام آنها در مجلس مورد رسیدگی قرار خواهد گرفت و چنانچه اکثریت مجلس رای داد تعقیب متهم در هیئت عمومی دیوان عالی کشور این هم باز تبعیض بی جایی است چرا هنگامی که نخست وزیر و یا یکی از وزراء مرتکب جرم و گناهی شد دستگاه قضایی کشور نتواند او را تعقیب کند و تعقیب او متوقف باشد به آراء اکثریت نمایندگان مجلس، از کجا که نخست وزیر با نمایندگان مجلس گاوبندی نکند و خود را از مجازات .نرهاند مگر نه این است که شریح قاضی که از طرف حضرت علی (ع) برای قضاوت نصب شده بود در نزاع حضرت علی با یک مرد یهودی حضرت علی را به محاکمه کشید. ۱۸ - اصل ۱۲۱: راجع به ارتش لازم است یک اصل اضافه شود و شرایط افسران استخدامی و سران ارتش از جهت مذهب و اخلاق ذکر شود. ۱۹ – اصل ۱۲۷ قوه قضاییه «مستقل البته قوه قضائیه از قوه مجریه جدا و مستقل است ولی بر سب موازین حکومت اسلامی که فقیه عادل در راس حکومت قرار دارد هر یک از قوه مجریه و قوه قضاییه زیر نظر او انجام وظیفه میکنند و نصب و عزل و یا تغییر محل ماموریت آنان هم به دستور او و یا نمایندگان او انجام میشود. ۲۰ - اصل ۱۳۰: قضات محاکم را نمیتوان از مقامی که شاغل آنند بطور موقت یا دائم بدون محاکمه و ثبوت جرم منفصل کرد یا محل خدمت یا سمت آنها را بدون رضای آنان تغییر داد» در حکومت اسلامی هر یک از قوه مجریه و قوه قضاییه زیر نظر حاکم که فقیه عادل است انجام و حاکم میتواند هر که را صلاح دید عزل و یا محل ماموریتش را تغییر دهد، تغییر محل خدمت لازم نیست در اثر جرم باشد بلکه ممکن است وجود یک قاضی خاصی در محل دیگری ضرورت داشته باشد در این صورت حاکم که هم فقیه فقیه است و هم وظیفه میکنند به مسائل و حوادث روز او را بدان محل اعزام میکند. عادل و هم آشنا ۲۱ - در اصل ۱۳۹ میگوید: شورای عالی قضایی اداره امور مربوط به قوه قضاییه اعم از استخدام و نصب و عزل قضات و تغییر محل ماموریت و تعیین مشاغل و ترفیع آنان و مانند اینها را به عهده دارد و این شورا مرکب است از: ۱ - سه نفر از مستشاران یا روسای شعب دیوان عالی کشور به انتخاب آن دیوان ۲ - شش نفر از قضاتی که دارای لااقل ده سال سابقه خدمت قضایی باشند به ترتیبی که قانون معین میکند. - رئیس دیوان عالی کشور که ریاست شورا را نیز به عهده دارد. - دادستان کل کشور اعضای انتخابی شورا به مدت پنج سال انتخاب میشوند قبلا متذکر شدیم نصب و عزل قضات و تغییر محل ماموریتشان از وظائف فقیه عادل یا نمایندگان
اوست. آری ممکن است فقیه عادل که متصدی حکومت اسلامی است شورای عالی قضایی را به کیفیت مزبور مامور اداره امور قضات بنماید ولی او هر وقت بخواهد افراد شورا را کم و زیاد کند مانعی ندارد و مقید به پنج سال نیست چه بسا برخی افراد شورا فاسد یا نامناسب در آیند، چطور ممکن است شخص فاسد الزاما تا مدت پنج سال سر کار باشد. ۲۲ – اصل ۱۴۰: «حکم انتصاب رییس دیوان عالی کشور و روسای شعب و مستشاران و دادستان کل کشور با امضای رییس جمهور صادر و سایر احکام به امضای وزیر دادگستری میرسد»، قاضی یا باید مجتهد و فقیه عادل باشد یا شخصاً آشنا به مسائل و احکام اسلام باشد و از طرف فقیه عادل منصوب گردد و اگر بناست قضات از طرف رییس جمهور یا وزیر دادگستری منصوب شوند پس قهراً رئیس جمهور یا وزیر دادگستری باید فقیه عادل یا منصوب از طرف فقیه عادل باشد. . ضمنا در اینجا یک اصل باید اضافه شود و در آن شرایط قضات از جهت دین و مذهب و عدالت و اجتهاد و یا منصوب بودن از طرف مجتهد عادل، و عقل و مذکر بودن ذکر شود. ۲۳ - خلاصه از اصل ۱۴۲ و ۱۴۳: به منظور پاسداری از قانون اساسی شورای نگهبان با ترکیب زیر تشکیل میشود پنج نفر از میان مجتهدین در مسائل حقوقی سه نفر از اساتید دانشکده های حقوق و سه نفر از قضات دیوان عالی کشور که به وسیله مجلس شورا انتخاب میشوند، این اشخاص برای مدت ده سال انتخاب میشوند». اصل ۱۴۴ شورای نگهبان به درخواست یکی از مراجع معروف تقلید یا رئیس جمهور یا رییس دیوان عالی کشور یا دادستان کل کشور صلاحیت رسیدگی به قوانین را پیدا میکند مشروط به اینکه از تاریخ توشیح قانون بیش از یک ماه نگذشته باشد» اصل ۱۴۵ «در صورتی که شورا قانون عادی را به دلیل مخالفت صریح با اصول مسلم شرعی یا سایر اصول این قانون متعارض با قانون اساسی بداند آن را برای تجدید نظر با ذکر دلائل تعارض به مجلس برمی گرداند و مجلس با توجه به دلائل ذکر شده تجدید نظر به عمل میآورد» اصل ۱۴۶ تصمیمهای شورای نگهبان با رای حد اقل دو سوم اعضاء معتبر است خوانندگان محترم توجه دارند که شورای نگهبان در این قانون به جای پنج نفر علمای طراز اول است که در اصل دوم متمم قانون اساسی سابق ذکر شده بود ولی تفاوت بین این دو از زمین تا آسمان است مفاد اصل دوم متمم قانون اساسی سابق این بود که پنج نفر علمای طراز اول باید در مجلس شورا حضور داشته باشند و قوانین مصوبه مجلس به نظر آنان برسد، اگر قوانین مصوبه را مخالف شرع اسلام یافتند قوانین مصوبه ارزش قانونی ندارند و از درجه اعتبار ساقط اند و به اصطلاح علمای طراز اول نسبت به قوانین مصوبه حق «وتو» داشتند ولی
شورای نگهبان در قانون فعلی که مرکب است از ۱۱ نفر پنج نفر علماء طراز اول و شش نفر از حقوق دانان منتخب از ناحیه مجلس شورا. اولا در قانون ذکر نشده که این شورا در مجلس حضور دارند یا نه. ثانیا: خود شورا هر چند قوانین مصوبه را بر خلاف اسلام یا قانون اساسی تشخیص دهد ولی حق اظهار نظر ندارد مگر به درخواست یکی از مراجع تقلید یا رییس جمهور یا رییس دیوان عالی کشور یا دادستان کل کشور که اگر یکی از این مقامها درخواست نکند قانون تصویب شده اجرا میشود ولو به نظر شورای نگهبان بر خلاف اسلام باشد. میثالثا اگر یک ماه از زمان توشیح قانون بگذرد دیگر نه شورا و نه مراجع تقلید و نه سایر مقام ها حق اظهار نظر ندارند ولو قانون توشیح شده صریحاً برخلاف اسلام باشد و باید اجرا شود. رابعا بر فرض یکی از مقامهای مزبور از شورا درخواست کند و شورا هم اعتراض نماید شورا قوانین مصوبه را لغو نمیکند بلکه قوانین مصوبه را به مجلس برمی گردانند و مجلس تجدید نظر کند و چه بسا مجلس اعتراض را رد نماید و قانون مورد اعتراض را تصویب کند هر چند به نظر شورا و مراجع تقلید و سایر مقامهای مزبور برخلاف اسلام باشد. خامسا: اگر فرضاً هر پنج نفر علمای طراز اول قانون مصوب را بر خلاف بدانند ولی شش نفر دیگر سکوت کنند یا برخلاف اسلام ندانند نظر علمای طراز اول بی اثر میشود و قانون تصویب میگردد. سادسا: اگر فرضاً دونفر از حقوق دانان نیز با علمای طراز اول هم رای شوند و چهارنفر دیگر سکوت یا مخالفت کنند باز نظر هفت نفر بی اثر خواهد بود. سابعا: اگر خود مراجع تقلید قوانین مصوبه را برخلاف اسلام تشخیص دهند ولی شورای نگهبان سکوت کنند نظر مراجع تقلید بی ارزش خواهد بود البته این اشکال بر قانون سابق نیز وارد بود، بالاخره قانون اساسی پیشنهادی طوری تنظیم شده که مراجع تقلید و فقهای عدول که محور حکومت اسلامی میباشند نقشی در قوانین و اداره کشور ندارند. این بود توجه کنند. یک سلسله اشکالاتی که در نظر ثانوی به نظر اینجانب رسید. امید است مقامهای مسئول ۱۴ شعبان ۱۳۹۹ قم، حسینعلی منتظری
پیون ست شماره ۶۰: مربوط به صفحه ۴۵۸ نامه معظم له در پاسخ به نامه انجمن اسلامی مهندسین و مرحوم مهندس مهدی بازرگان در ارتباط با مساله هدف از بعثت انبیاء (ع) ، مورخه ۱۳۷۲/۸/۲۶ بسم الله الرحمن الرحیم جناب مستطاب آقای مهندس بازرگان دام عزه و توفیقه پس از سلام و تحیت مرقومه مورخه ۷۲/۷/۲۲ جنابعالی به ضمیمه نامه انجمن اسلامی مهندسین و جزوه آخرت و خدا تنها برنامه بعثت انبیاء در تاریخ ۷۲/۸/۱۱ واصل شد و جزوه نامبرده مطالعه شد نسبت به برخی از مسائل مطرح شده اینجانب نظر مخالف دارم. البته توجه دارید که رفتارهای غلط و ناصواب حکام نباید در قضاوت ما نسبت به اصل مسائل و ارزشهای اسلامی تاثیر نماید. و شرح مسائل متاسفانه در نامه نمیگنجد ولی اجمالا به عرض میرساند: در اینکه هدف عمده انبیاء توجه دادن بشر به خدا و قیامت است شکی نیست ولی بالاخره ادیان الهی بخصوص دین مقدس اسلام صلاح و سعادت انسان را در همه مراحل از بدو انعقاد نطفه تا مرحله مرگ و پس از مرگ مورد توجه قرار داده اند و کلمه «یزکیهم» با دید وسیع شامل همه مراحل وجودی انسان و علل و شرایط تکامل انسان و از جمله اصلاح محیط اجتماعی برای رشد معنوی و تربیت او به نحو احسن می.باشد حکومت صالحه عادله بسیار موثر است در تربیت و تکامل انسانها و بر این اساس پیامبراکرم (ص) خود بنیانگذار یک حکومت ساده صددرصد عادلانه مناسب با زمان خود بود و برای بعد از خود نیز برنامه ریزی کرد، منتها پس از رحلت آن حضرت انقلب الناس علی اعقابهم. مطالعه دقیق کتاب و سنت و توجه به متن احکام اسلام که در معاملات و سیاسات و جزائیات و قضاء و شهادات تشریع شده گواه بر این است که دین اسلام آمیخته با حکومت و سیاست است و حکومت جزء بافت اسلام میباشد. چنانچه در هر مساله آخر الامر مساله به امام و حاکم مسلمین ارجاع میشود. بجاست برای تفصیل این موضوع به جلداول ولایت فقیه اینجانب مراجعه شود. البته حکومت وسیله است، نه، هدف همان طور که مرقوم داشته اید تکامل بشر به وسیله توجه به خدا و قیامت است. من هم مانند جنابعالی معتقدم که حکومت صحیح
و عادلانه محول به انتخاب ملت است و ادله کسانی که فقهاء را منصوب از طرف خدا میدانند در کتاب ولایت فقیه مورد مناقشه قرار داده.ام ولی چنین نیست که اسلام نسبت به اصل حکومت و شرایط حاکم بی تفاوت مانده باشد و منتخب ملت را هرکه باشد پذیرفته باشد. از کتاب و سنت هشت شرط برای فرد منتخب استفاده میشود (ولایت فقیه ج ۱ ص ۲۵۷ به بعد) و چون ائمه معصومین علیهم السلام به نص پیامبراکرم و ائمه هداه در رتبه اول این شرایط بودند آنان بر ملت لازم بود را انتخاب نمایند و انتخاب دیگران انحراف از دستور اسلام بود و در اخبار ما از آنان به نام طاغوت یاد شده و قهراً حکم وجوب اطاعت شامل آنان نیست؛ و بالاخره بی تفاوت بودن مردم نسبت به سرنوشت سیاسی خود و انتخاب حاکم واجد شرایط گناهی است بزرگ در اخبار صحیحه انتخاب والی صالح از دعائم و ستونهای اسلام شمرده شده از جمله صحیحه زراره از امام پنجم (ع) قال: «بنی الاسلام علی خمسه اشیاء: علی الصلاة والزکاة والحج والصوم والولایة قال زراره: فقلت: و ای شیی من ذلک افضل؟ فقال الولایة افضل لانها مفتاحهن و الوالی هو الدلیل علیهن الحدیث (اصول کافی ج ۲ ص ۱۸ و الوسائل ج ۱ ص ۷ توجه دارید که ولایت به معنی حکومت است نه دوستی اهل بیت چنانچه اشتقاق کلمه والی که به معنی حاکم است بر این معنی گواه است. این حدیث شریف در مقام بیان وظائف و دستورات عملی و اجرایی اسلام است از قبیل نماز و روزه و حج و زکات و تعیین والی زمان و لذا از اصول عقاید از قبیل توحید و نبوت و معاد نامی برده نشده. پس همین طور که مردم نسبت به اقامه نماز و اعطاء زکات و انجام روزه و حج وظیفه دارند نسبت به تعیین و انتخاب حاکم صالح واجد شرایط که کلید اجراء آنهاست نیز وظیفه دارند منتها به عقیده ما امامیه با وجود ائمه معصومین (ع) انتخاب دیگران غلط بوده و بالاخره از سخنرانی مفصل جنابعالی استفاده میشود که حکومت و سیاست از متن دین جداست و این همان چیزی است که استعمارگران خارجی میگفته اند و به نظر اینجانب این اشتباه است. ضمنا از تاخیر جواب و اطاله نامه معذرت میخواهم ان شاء الله موفق باشید. از جنابعالی و همه دوستان ملتمس دعای خیر میباشم. برکاته و السلام علیکم و رحمة الله و بر ۱۳۷۲/۸/۲۶ – حسینعلی منتظری
بسم اله الرحمن الرحیم جناب مستطاب آقای مهندس بازرگان دام عنا و توفیقه پس از سلام و تحیت مرقومه مورخه ۷/۲۳ ۲۳ جذابیت بیمه نامه را دارای دندانی در رده ها را خدا ان ها را در بهشت اینها که در تاریخ ۱۱/ ۷۳/۸ درصد شد و جزوه نام برده مطالعه شد نسبت به برخی ما تا سطح شده این جانب نظر مخالف دارم . البته توجه دارید که رفتار های غلط و ناصرا حکام نباید در قضاوت ما نسبت به الصامت تر و ارزشهای سلامتی تاثیر نماید. د شرحه ما تمتاسفانه در ام نمیگنجد ولا ما را بر میرساند در اینکه بد و ما باید توجه دارد با رخداد داده است شکی نیست. بالاخره ادیان الهی بر مردین تمدن اسلام صلاح و سعادت ان ان را هم ما را از بد دانه دانه ها راه مرگ را از مرگ مورد توجه قرار داده اند، د کله در یز کردم به با دید وسیع را مزه و اهر وجودی انسان و عمل و شرائط تمام انسان و از جمله اصلاح محیط اجتماعی برای رشد معنوی و تربیت او بخو حسن میباشد. حکومت صالحه عادله بسیار توثر است در تربیت و تکامل ان دنیا کرد براین اساس برابر کردم من خود بیان کا ایک حکومت ساده مدیر ا ا ا ا ا ا بابا نان داد و او را بعد از خوردن ب با مادران عندما پر از رحلت آن حضرت انقلب الناس لئے انتقالهم، مطالعه دقیق کتاب و سنت و توجه به تن احکام اسلام در معاملات و سیاست و خزانیا و قضاء و تادرت تشریح شد گراد بر این است که دین اسلام آمیخته با حکومت و لیست است و حکومت جزوه بافت سلام میباشد. چنانچه در هر است که آخر الا مرمت نه با نام محاکم ماین ارجماع میشود، اینجاست برای تفصیل این موضوع بجلد اول ولایت فقه ان ما این مربی بد بوده البته حکومت وسیله است ندیدف، همان طور که مرقوم داشته اید که مر بر بوسیله توجه مخدر و قیاس است مره مانند جنابعالی معتقدم که حکومت صحیح و عادلانه محصول با نتاب سال است و ادله کسانیکه مترها را منصوب از طرف خدا میدانند در کتاب ولایت فقته بورد مناقشه قرار داده ام . و در چنین نیست که اسلام ثبت با اصل حکومت و ترانه ها کم به تفاوت مانده باشد و متخب ملت را هر که باشد پذیرفته باشد از کتاب و سنت است شرط برای خود ملی استفاده میشود (ولایت فقیه ج ص ۲۵ بعد وچون امه معصومین عمران اسلام نبی پیامبر اکرم وانه بادا واتمہ متحف اصل ام در رتبه اول این شرایط بودند بروقت لازم بود آنان را انتخاب کنید و انتخاب دیگران انحراف از دستور اسلام بود و در اخبار را از زنان بنام حانوت یاد داد و قهر احکم مصوب اطاعت شاهر آنان نیست. و بالاخره به تفاوت بودن مردم نسبت برنوشت سیاسی خود و انتخاب کا واجد شراسته گناهی است بزرگ در اخبار صحه انتخاب والاصالح از دعام موتورهای اسلام شده شده از جمله همه زواره ا ا ا ا ا ا ا ا ا ا دینی در کلام مع اخته اشاره الصلاة والزکاة والجوالصوم والولاته، قال زرارة : فقلت : وائی شئی من ذلک افضل، فقال : الولایة الفضل لا انا مفتاح من الوالی هو الدلیل عمل من الحدیث» (اصول کاخ ج ۲ صط والوں تکرج اصل توجه دارید که ولایت یعنی حکومت است نه دوستی اور بیت چنانچه اتفاق کامه وال که بعضی ام اس براین معنی گواه است . این حدیث شریف در مقام بیان نظافت و دستور اعمال و اجرای امام دراست از قبیل ناز و روزه و جه وزلات و تعیین والی زبان ولدا از اصول عقائد از قبل توحید و نبوت و ست اد نامی برده شده پس همین طور که مردم نبت باقامه نماز و اعطاء زکاة وانجام رون و هم وظیفه دارند نسبت به تعینی و انتخاب مصالح و او راته که یک اجاره انها است و وظیفه دارند. تابعین مالاسی باوجودات مورین انتخاب دیگران غلط بوده، وبالفرا ا ا ا ا ا را نشان داده شود که موس و ایست از این دین خدا شود این همان چیزی است که استارگران خارجی میگفته اند و بنظر از جانب این شبهات ا ا ا ا ا ر ا ا و ا او را دعوت میخوام انه موفق باید از جنابنا وهمه دوستان امو داری میبالم والسلام علیم ده ها در راه ۱۳۷۲/۸/۲ در سال
پیوست شماره ۶۱: مربوط به صفحه ۴۵۸ نامه مجدد انجمن اسلامی مهندسین و آقای مهندس مهدی بازرگان به معظم له بسمه تعالی تاریخ ۱۳۷۳/۸/۲۸ حضرت آیتالله جناب آقای حسینعلی منتظری دام بقائه با سلام بدینوسیله به اطلاع جنابعالی میرساند که انجمن اسلامی مهندسین در نظر دارد با برگزاری سمینار دین و «حکومت با مشارکت صاحب نظران دیدگاه های مختلف پیرامون رابطه دین و حکومت را مورد نقد و بررسی قرار دهد و در صورت امکان نظرات گوناگون و جمع بندی سمینار را تدوین و منتشر نماید.، با تقدیم فهرست عناوین مربوط به این سمینار به پیوست خواهشمند است آمادگی خود برای شرکت در این سمینار و دیدگاه مورد نظر برای ارائه را حداکثر تا پایان آذرماه جاری اعلام فرمایید. ضمنا در صورتی که دیدگاه دیگری مورد توجه جنابعالی است مرقوم فرمایید تا به فهرست عناوین اضافه شود. در این سمینار هر یک از دیدگاه ها مستند به منابع اسلامی و تاریخی و همچنین مقتضیات زمان ارائه و مورد بحث و تبادل نظر قرار خواهد گرفت. درصورتی که برای حضور در سمینار آمادگی نداشته باشید خواهشمند است نظرات مکتوب خود را ارسال فرمایید این نظرات بنام خود جنابعالی در سمینار معرفی میشود و درصورت موافقت جنابعالی در مجموعه تدوین شده برای تکثیر و انتشار نیز اضافه خواهد شد. برنامه سمینار متعاقبا به اطلاع خواهد رسید. امید است طرح و نقد و بررسی نظرات موجب آگاهی و آشنایی بیشتر مردم با معارف اسلامی گردیده و راه برای ایجاد تفاهم در زمینه مسائل و مشکلات فرهنگی جامعه کنونی هموار گردد. قبلا از همکاری شما با این برنامه صمیمانه تشکر مینماید. انجمن اسلامی مهندسین امضاء - مهر
بسمه تعالی ۷۳/۱۰/۱۰ و سرور گرامی آیتالله منتظری سلام علیکم قرار بود این نامه وسیله مبارک و بهانه سعادت بنده برای رسیدن به حضور انورتان باشد. هم چندی تحویل نشده بود و بعد اشتغالات عدیده و داعی نشدن فرصت برای سفر به باعث تاخیر گردید. حالا به دیار «کفر و استکبار بنمایم محرومیتم از زیارتتان ان شاءالله برای مدت موقت قطعی شده است. چهارشنبه شب ۱۰/۷ که حضرات کرام آقایان، باقی جلالی و میرعماد با معرفی لطف جناب آقای یوسفی اشکوری حامل تفقد و عنایات جنابعالی شده بودند، با تشکر فراوان از مراحم حضرتعالی و محبتهای آقایان از جناب آقای یوسفی اشکوری خواهش کردم حال که عازم دیدار و درک خدمتتان هستند حامل سلام و امتنان بنده و این نامه نیز باشند دوستان انجمن بسیار خرسند و سرافراز خواهند شد که جنابعالی نیز این سمینار را که تاریخ موعود آن عقب افتاده ولی امید است در ماههای آخر سال شمسی، یا در بهار سال آینده اگر عمر و امکانی باشد تشکیل گردد ولی در هر حال زیارت مرقومه و نظریات ارزنده تان نعمت و غنیمتی خواهد بود. که در نظر است با دعا و اجازه جنابعالی مسافرت استعلاجی از آن پیش آمد بسیار متاسف و منزجر شدیم و بحمدالله که استواری و اخلاص در راه حق حضرتعالی، جهال را سنگ روی یخ کرده است. ایام عزت مستدام مهدی بازرگان
نچنین اساس بندرین است تا ہیں: ۱۲۲۶ شماره ثبت : ۲۲۰۹ حضرت آیتالله بسمه تعالی جناب آقای حسینعلی منتظری دام نقائد شماره. تاریخ . با سلام، بدینوسیله به اطلاع جنابعالی میرساند که انجمن اسلامی مهندسین در نظر دارد با برگزاری سمینار "دین و حکومت" با مشارکت صاحبنظران، دیدگاههای مختلف پیرامون رابطه دین و حکومت را مورد نقد و بررسی قرار دهد و در صورت امکان نظرات گوناگون و جمعبندی سمینار را تدوین و منتشر نماید . با تقدیم فهرست عناوین مربوط به این سمینار به پیوست، خواهشمند است آمادگی خود برای شرکت در این سمینار و دیدگاه مورد نظر برای ارائه را حداکثر تا پایان آذرماه جاری اعلام فرمائید. ضمناً در صورتیکه دیدگاه دیگری مورد توجه جنابعالی است مرقوم فرمائید تا به فهرست عناوین اضافه شود. در این سمینار هر یک از دیدگاهها، مستند به منابع اسلامی و تاریخی و همچنین مقتضیات زمان ارائه و مورد بحث و تبادل نظر قرار خواهد گرفت. در صورتی که برای حضور در سمینار آمادگی نداشته باشید خواهشمند است نظرات مکتوب خود را ارسال فرمائید. این نظرات بنام خود جنابعالی در سمینار معرفی میشود و در صورت موافقت جنابعالی در مجموعه تدوین شده برای تکثیر و انتشار نیز اضافه خواهد شد. برنامه سمینار متعاقباً به اطلاع خواهد رسید. امید است طرح و نقد و بررسی نظرات موجب آگاهی و آشنائی بیشتر مردم با معارف اسلامی گردیده و راه برای ایجاد تفاهم در زمینه مسائل و مشکلات فرهنگی جامعه کنونی هموار گردد . قبلاً از همکاری شما با این برنامه صمیمانه تشکر مینماید . سرلیک ve/۱۰/۱۰ اور گرامی تپه کلیه منار سلام علیکم عدد Tei تفه و تر به این نامه وسیله مبارک و میانه سالت بلکه برای رسیدن بحضور انوران باشد. چندر تحریر شده بود و بعد استقالات د داریم نشدن دست داری شهر قم باعث خیر کرید بالدی که در نظرات باد مادر باره حنانها که مسالوت استلا هر بریار کر و یکبار به امام محمد متیم از از یارشان انشاءالله کارت موقت نظر تب صار شنبه شب ۱۰/۷ که حضرات کلام مانای باقی میده و میرعامله با بونی و لطف بنا بشر یوسفی گودی میشد و عنایات جبالباله شده بودند، با تشکر فراوان از مراحم حرمقاله و محبتهای آقایان از ه به هر زمینی برای چیتر که حال که عازم درید و درک خرمستان بسته سایر سلام و اسهال بید و این نامه نیز باشند. دوستان انجمن بسیار خورسنه و پراواز نامیده شد که انالهای تیرای بسیار را که تاریخ موجود آن عقب دنان ولی ما است انجمن اسلامی مهندسین سن به در با مکار تنفر سال نیستی در بهاری اپل آمین اگر شهر ریگانی پشید تکثیر کند ولی در سر حال زیارت مرقومه و بریات اور انه تان نعمت غیبتی خیلید بود در آن میرید سیاه دهاست و نیز بر شدیم و محوریه که بیمار و جه هر دو راه چی خورمات مبلی را ملاک اورنچ کت آسم ایام فرت مقداری